Samenvatting Thema 1 psychologie

Psychologie: Thema 1 Wat is psychologie?
1.1: een definitie van psychologie
“ Een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij de gedragsevidentie gebruikt
wordt om de interne processen te begrijpen die aan dat gedrag ten grondslag liggen”

 Begrijpen van menselijke gedrag (systematisch observeren, invloed van gebeurtenissen in
omgeving)
 Inzicht krijgen in gedrag (observeren en meten, theorieën opstellen)
 Vooruitgang door een steeds meer nauwkeurige manier registreren (betere technieken en
methoden)
 Pionier: Ebbinghaus “Über das Gedächtnis”

1.2: ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
1. Rede, intuïtie en geloof
2. Wetenschappelijke revolutie
3. Groeiende macht van de wetenschappen en ontstaan van twee culturen
4. Toepassing van wetenschappelijke methode op het menselijke functioneren
5. Evolutietheorie

1: Rede, intuïtie en geloof

- Filosofie in oude Griekenland
o Vragen over universum en de plaats van de mens
o Oorsprong van antwoorden binnenin de mens (enige wezens met rede en zo realiteit
begrijpen)
o Plato onderscheid tussen
 Onzichtbare wereld van onveranderlijke, ideale vormen ZIEL
 Zichtbare, veranderlijke wereld, die een onvolmaakte afspiegeling is van de
ware wereld
o Plato en de ziel
 woont tijdelijk in het lichaam en keert terug naar de kosmos
 kennis van de ideale wereld – toegang door gebruik van de rede
 echte kennis kwam vooruit uit de menselijke geest
o Aristoteles
 Vertrekpunt ware kennis: onwrikbare uitgangspunten
 Demonstratie1 bv water en aarde willen naar het centrum van de wereld
- Rooms-katholieke Kerk
o Vertaling Plato en Aristoteles
o Hemel = onveranderlijke en ideale vormen waaruit de ziel voortkwam
o Goddelijke ingevingen = demonstraties

2: Wetenschappelijke revolutie

- Nieuwe manier van denken
o Overtuiging dat ware kennis gebaseerd is op systematische observatie en actief
ingrijpen in de wereld

1
Herkennen van axioma’s als zelfevident door de menselijke ziel

1

, - Copernicaanse revolutie
o Aarde is niet het centrum van het heelal
o Copernicus
 Theorie dat de aarde rond de zon zou draaien
 Uitgebracht na zijn dood (1514) – connectie met Kerk
o Galilei
 Verdedigde Copernicaans model in boek (1632)
 Toevoegen van eigen inzichten
o Newton
 Werkte Galilei’s inzichten bij
 Ontstaan natuurwetten
 Beginpunt fysica
- Nieuwe kennis door observatie en experimenten niet door bestuderen oude meesters
o Nieuwe ontdekkingen door:
 Actief ingrijpen op fenomenen
 Experimenteren
 Gevolgen van experimenten bestuderen
o “mannen van de wetenschap”
 Ingrijpende maatschappelijke veranderingen (18 e-19e eeuw) – industriële
revolutie en verstedelijking
 Grotere welvaart voor bevolking –leerplicht (1914)

3: groeiende macht van de wetenschappen en ontstaan twee culturen

- Wetenschap en macht
o Wetenschappelijke ontwikkelingen groter bij protestante landen
o Ontwikkelingen brachten voordelen
o Stijging prestige
- Twee culturen
o Snow
 Klassieke, humanistische cultuur
 Nieuwe, natuurwetenschappelijke cultuur
o Strijden continu tegen elkaar (nog altijd)
o Weten weinig over elkaar en hebben weinig contact
o Tegengestelde opvattingen over wat belangrijk is
 Cultuur en kunst nastreven vs. samenleving inrichten o.b.v.
wetenschappelijke inzichten

4: Toepassing van wetenschappelijke methode op het menselijke functioneren

- Goede observatie zorgden voor vragen over mogelijkheden en beperkingen van menselijke
waarnemingen
o Mensen kunnen niet alles gedetailleerd waarnemen
o GEVOLG eerste natuurwetenschappelijke studies over menselijk functioneren
- Persoonlijke fout, de ene persoon heeft meer tijd nodig om informatie te verwerken dan de
andere
- Snelheid van informatietransmissie in de zenuwen
o Von Helmholtz
 Meten van snelheid zenuwimpulsen in zenuwvezels

2