Hoofdstuk 1 School en ouders
1.1 Twee opvoedingsmilieus
Eerste opvoedingsmilieu = het gezin (opvoeden van kinderen).
Tweede opvoedingsmilieu = de school (kinderen zo veel mogelijk leren op allerlei gebieden).
Het onderwijzen vindt plaats in een pedagogische context. Leerkrachten voeden dus ook op.
De opvoedingsmilieus van het gezin en de school moeten op elkaar afgestemd zijn. Volgens Herwijer,
Vogels en Andriessen kunnen ouders 5 verschillende doelen hebben met opvoeden:
1. Ouders zijn gericht op conformisme: het gaat om aanpassing aan de sociale omgeving
(kinderen moeten respect hebben voor ouders en ouderen en goede manieren hebben).
2. Ouders zijn gericht op de autonomie van het kind: het gaat om de individuele
persoonlijkheidsontwikkeling.
3. Ouders zijn gericht op het sociale gevoel: het gaat om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling (rekening houden met anderen, verdraagzaam en behulpzaam
zijn).
4. Ouders zijn prestatiegericht.
5. Ouders zijn gericht op assertiviteit.
Er is een onderzoek gedaan naar de mening van ouders over de verdeling van opvoedtaken.
Gezinstaken: bijbrengen van goede manieren, het aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven
van seksuele voorlichting, naschoolse opvang, aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot
evenwichtige mensen.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid: belangstelling voor cultuur, belangstelling voor het milieu,
respect voor andere culturen, belangstelling politiek, het helpen van kinderen met psychische
problemen en het leren rekening houden met anderen.
1.2 Pedagogische opdracht van de school
Vanaf de jaren 80 was er sprake van een uitbreiding van de schooltaken: er kwamen steeds meer
maatschappelijke en opvoedkundige opdrachten bij de school terecht. De bedoeling daarvan was
dat de opvoedproblemen werden aangepakt en dat achterstanden werden opgevangen. Ook
kwam het tegemoet aan de behoefte aan opvang van de kinderen voor en na schooltijd en
tussen de middag. Vanaf de jaren 90 werden er maatregelen genomen om de positie van ouders
te versterken: schoolgids, klachtenregeling, resultaten van de scholen moesten openbaar
gemaakt worden. De laatste jaren is het accent weer verschoven: scholen moeten zich nu weer
meer gaan richten op hun kerntaken. Binnen opbrengstgericht werken tellen de resultaten.
Ouders worden ingezet bij het ondersteunen van het onderwijs aan hun kinderen.
1.3 Rollen van ouders
Ouders zijn allereerst leverancier (aanmelden school), vervolgens zijn ze klant of consument (nemen
de diensten van de school af). Ze kunnen ook de rol van de bestuurder krijgen. In het boek worden
ouders in de eerste plaats gezien als partners: ouder mogen meeleven, meehelpen, meedenken en
meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
De ouders en de leerkracht staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen. Nieuwenbroek
onderscheidt daarin 3 hiërarchieën:
1. De emotionele hiërarchie:
Het gaat om de rangorde van emotionele bindingen van kinderen met personen met wie ze
te maken krijgen. De ouders staan in deze hiërarchie aan de top.
2. De verantwoordelijkheidshiërarchie:
Het gaat erom wie in de rangorde de meeste verantwoordelijkheid heeft voor de
ontwikkeling van kinderen. Ouders zijn eerstverantwoordelijk voor de ontwikkeling, scholen
zijn dat voor het onderwijs. Dit is niet strikt te scheiden.
1.1 Twee opvoedingsmilieus
Eerste opvoedingsmilieu = het gezin (opvoeden van kinderen).
Tweede opvoedingsmilieu = de school (kinderen zo veel mogelijk leren op allerlei gebieden).
Het onderwijzen vindt plaats in een pedagogische context. Leerkrachten voeden dus ook op.
De opvoedingsmilieus van het gezin en de school moeten op elkaar afgestemd zijn. Volgens Herwijer,
Vogels en Andriessen kunnen ouders 5 verschillende doelen hebben met opvoeden:
1. Ouders zijn gericht op conformisme: het gaat om aanpassing aan de sociale omgeving
(kinderen moeten respect hebben voor ouders en ouderen en goede manieren hebben).
2. Ouders zijn gericht op de autonomie van het kind: het gaat om de individuele
persoonlijkheidsontwikkeling.
3. Ouders zijn gericht op het sociale gevoel: het gaat om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling (rekening houden met anderen, verdraagzaam en behulpzaam
zijn).
4. Ouders zijn prestatiegericht.
5. Ouders zijn gericht op assertiviteit.
Er is een onderzoek gedaan naar de mening van ouders over de verdeling van opvoedtaken.
Gezinstaken: bijbrengen van goede manieren, het aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven
van seksuele voorlichting, naschoolse opvang, aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot
evenwichtige mensen.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid: belangstelling voor cultuur, belangstelling voor het milieu,
respect voor andere culturen, belangstelling politiek, het helpen van kinderen met psychische
problemen en het leren rekening houden met anderen.
1.2 Pedagogische opdracht van de school
Vanaf de jaren 80 was er sprake van een uitbreiding van de schooltaken: er kwamen steeds meer
maatschappelijke en opvoedkundige opdrachten bij de school terecht. De bedoeling daarvan was
dat de opvoedproblemen werden aangepakt en dat achterstanden werden opgevangen. Ook
kwam het tegemoet aan de behoefte aan opvang van de kinderen voor en na schooltijd en
tussen de middag. Vanaf de jaren 90 werden er maatregelen genomen om de positie van ouders
te versterken: schoolgids, klachtenregeling, resultaten van de scholen moesten openbaar
gemaakt worden. De laatste jaren is het accent weer verschoven: scholen moeten zich nu weer
meer gaan richten op hun kerntaken. Binnen opbrengstgericht werken tellen de resultaten.
Ouders worden ingezet bij het ondersteunen van het onderwijs aan hun kinderen.
1.3 Rollen van ouders
Ouders zijn allereerst leverancier (aanmelden school), vervolgens zijn ze klant of consument (nemen
de diensten van de school af). Ze kunnen ook de rol van de bestuurder krijgen. In het boek worden
ouders in de eerste plaats gezien als partners: ouder mogen meeleven, meehelpen, meedenken en
meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
De ouders en de leerkracht staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen. Nieuwenbroek
onderscheidt daarin 3 hiërarchieën:
1. De emotionele hiërarchie:
Het gaat om de rangorde van emotionele bindingen van kinderen met personen met wie ze
te maken krijgen. De ouders staan in deze hiërarchie aan de top.
2. De verantwoordelijkheidshiërarchie:
Het gaat erom wie in de rangorde de meeste verantwoordelijkheid heeft voor de
ontwikkeling van kinderen. Ouders zijn eerstverantwoordelijk voor de ontwikkeling, scholen
zijn dat voor het onderwijs. Dit is niet strikt te scheiden.
