FRANSE LITERATUUR 4VWO
Le Moyen Âge / De middeleeuwen (500–1500)
De middeleeuwen beginnen na de val van het Romeinse Rijk aan het einde van de 5e eeuw.
↳ Deze periode duurt ongeveer 1000 jaar.
Het leven in deze periode is erg zwaar:
● Veel oorlogen
● Honger
● Pestepidemieën heersen (1350)
Veel mensen hebben een romantisch beeld over deze periode:
● Kastelen
● Mooie jonkvrouwen
● Dappere ridders
Dit beeld is ontstaan door de in deze tijd geleverde literatuur:
● Karel de Grote
● Koning Arthur
● Ridders van de Ronde Tafel
● Tragische liefdesgeschiedenis van Tristan en Isolde
Belangrijke kenmerken:
● Ridderschap (la chevalerie)
● Hoofse liefde (l’amour courtois)
● Satire (humoristische maatschappijkritiek)
● De standenmaatschappij (feodaal systeem):
↳ De vorsten besteden beheer van het land aan vazallen (adellijke leenmannen).
↳ De adellijke leenmannen heersen over de gewone bevolking van het land.
● Geschreven oudfranse teksten:
↳ langue d’oc (=occitans) in het zuiden.
↳ langue d’oil in het noorden.
● Monniken en muzikant-dichters (moines et troubadours)
↳ Ruim, metrum en melodie (hulpmiddelen bij het onthouden van teksten).
● Lyrische poëzie (gedichten, meestal geschreven in de ik-vorm, die persoonlijke gevoelens
uitdrukken).
Belangrijke werken:
● Les romans de chevalerie → Chrétien de Troyes, Perceval ou le Conte du Graal.
● L’amour courtois → Marie de France (1154-1189), Le Lai de Lanval.
● La satire sociale → Anonyme, le Roman de Renart.
● La poésie lyrique → François Villon, La Ballade des pendus.
Je plains le temps de ma jeunesse.
1
, FRANSE LITERATUUR 4VWO
La Renaissance / De wedergeboorte (1500–1600)
De Renaissance is de tijd van ontdekkers en hervormers.
↳ Renaissance = wedergeboorte (herontdekking) van de klassieke oudheid.
Er was een hernieuwde belangstelling voor de Griekse en Romeinse oudheid.
De Renaissance is ontstaan in Italië en verspreidt zich vanaf de 15e eeuw over de rest van Europa.
Koning François I neemt Italiaanse kunstenaars als Leonardo Da Vinci mee naar Frankrijk.
↳ Nieuwe kunst en architectuur krijgt een plaats in het hofleven.
Het humanisme draait om de mens, die zelf de regie over zijn leven in handen neemt.
↳ Het motto in de middeleeuwen luidt: "Memento mori” (gedenk te sterven).
De lijfspreuk van klassieken is daarentegen “Carpe diem” (pluk de dag).
Homo universalis is het streven van de mens om zich zo veelzijdig mogelijk te ontwikkelen.
↳ Leonardo Da Vinci was niet alleen kunstenaar, maar ook wetenschapper en uitvinder).
Belangrijke nieuwe ontwikkelingen:
● Teloorgang (verloren gaan) van het feodale systeem.
● Ontdekking van nieuwe continenten.
● Uitvinding van de boekdrukkunst van papier (1450).
● Kompas en buskruit.
● In 1539 is Frans officieel ingesteld als verplichte bestuurlijke taal in heel het land.
● Hervormers als Luther en Calvijn gaan de Bijbel vertalen in de volkstaal, zodat iedereen deze
kan lezen en kritisch kan denken.
● Onder invloed van het humanisme krijgt het onderwijs een nieuwe impuls.
↳ Veel nieuwe kennis dankzij ontdekkingsreizen en de ontwikkeling van de wetenschap.
Doel: het kweken van wijsheid en een kritische geest.
Belangrijke werken:
● Les romans satiriques → François Rabelais, Gargantua.
● Les essais → Michel de Montaigne, over het onderwijs.
● Les poètes de la Pléiade → Pierre de Ronsard, Quand vous serez bien vieille.
Joachim du Bellay, Heureux qui, comme Ulysse.
2
Le Moyen Âge / De middeleeuwen (500–1500)
De middeleeuwen beginnen na de val van het Romeinse Rijk aan het einde van de 5e eeuw.
↳ Deze periode duurt ongeveer 1000 jaar.
Het leven in deze periode is erg zwaar:
● Veel oorlogen
● Honger
● Pestepidemieën heersen (1350)
Veel mensen hebben een romantisch beeld over deze periode:
● Kastelen
● Mooie jonkvrouwen
● Dappere ridders
Dit beeld is ontstaan door de in deze tijd geleverde literatuur:
● Karel de Grote
● Koning Arthur
● Ridders van de Ronde Tafel
● Tragische liefdesgeschiedenis van Tristan en Isolde
Belangrijke kenmerken:
● Ridderschap (la chevalerie)
● Hoofse liefde (l’amour courtois)
● Satire (humoristische maatschappijkritiek)
● De standenmaatschappij (feodaal systeem):
↳ De vorsten besteden beheer van het land aan vazallen (adellijke leenmannen).
↳ De adellijke leenmannen heersen over de gewone bevolking van het land.
● Geschreven oudfranse teksten:
↳ langue d’oc (=occitans) in het zuiden.
↳ langue d’oil in het noorden.
● Monniken en muzikant-dichters (moines et troubadours)
↳ Ruim, metrum en melodie (hulpmiddelen bij het onthouden van teksten).
● Lyrische poëzie (gedichten, meestal geschreven in de ik-vorm, die persoonlijke gevoelens
uitdrukken).
Belangrijke werken:
● Les romans de chevalerie → Chrétien de Troyes, Perceval ou le Conte du Graal.
● L’amour courtois → Marie de France (1154-1189), Le Lai de Lanval.
● La satire sociale → Anonyme, le Roman de Renart.
● La poésie lyrique → François Villon, La Ballade des pendus.
Je plains le temps de ma jeunesse.
1
, FRANSE LITERATUUR 4VWO
La Renaissance / De wedergeboorte (1500–1600)
De Renaissance is de tijd van ontdekkers en hervormers.
↳ Renaissance = wedergeboorte (herontdekking) van de klassieke oudheid.
Er was een hernieuwde belangstelling voor de Griekse en Romeinse oudheid.
De Renaissance is ontstaan in Italië en verspreidt zich vanaf de 15e eeuw over de rest van Europa.
Koning François I neemt Italiaanse kunstenaars als Leonardo Da Vinci mee naar Frankrijk.
↳ Nieuwe kunst en architectuur krijgt een plaats in het hofleven.
Het humanisme draait om de mens, die zelf de regie over zijn leven in handen neemt.
↳ Het motto in de middeleeuwen luidt: "Memento mori” (gedenk te sterven).
De lijfspreuk van klassieken is daarentegen “Carpe diem” (pluk de dag).
Homo universalis is het streven van de mens om zich zo veelzijdig mogelijk te ontwikkelen.
↳ Leonardo Da Vinci was niet alleen kunstenaar, maar ook wetenschapper en uitvinder).
Belangrijke nieuwe ontwikkelingen:
● Teloorgang (verloren gaan) van het feodale systeem.
● Ontdekking van nieuwe continenten.
● Uitvinding van de boekdrukkunst van papier (1450).
● Kompas en buskruit.
● In 1539 is Frans officieel ingesteld als verplichte bestuurlijke taal in heel het land.
● Hervormers als Luther en Calvijn gaan de Bijbel vertalen in de volkstaal, zodat iedereen deze
kan lezen en kritisch kan denken.
● Onder invloed van het humanisme krijgt het onderwijs een nieuwe impuls.
↳ Veel nieuwe kennis dankzij ontdekkingsreizen en de ontwikkeling van de wetenschap.
Doel: het kweken van wijsheid en een kritische geest.
Belangrijke werken:
● Les romans satiriques → François Rabelais, Gargantua.
● Les essais → Michel de Montaigne, over het onderwijs.
● Les poètes de la Pléiade → Pierre de Ronsard, Quand vous serez bien vieille.
Joachim du Bellay, Heureux qui, comme Ulysse.
2
