TVL Theorie - Samenvatting

TVL 1 Theorie
SAMENVATTING
1. Inleiding
2. De voedingsaanbevelingen
2.1 Inleiding
2.2 Doel voedingsaanbevelingen
1) Verschaffen van normen om een gezonde evenwichtige voeding op punt te stellen ter preventie van
chronische aandoeningen.
2) Het beoordelen van consumptiecijfers van bepaalde groepen na anamnese (maken van een
normopstelling).
3) Het beheren van de voedselvoorziening van een land of streek.

2.3 Het tot stand komen van de voedingsaanbevelingen
Gegevens over de Individuele minimumbehoefte Gegevens over metabolisme van
benutbaarheid VS = Kleinste hvh van VS nodig om metabolisme voedingsstoffen (opname,
(vertering, absorptie) normaal te laten verlopen. uitscheiding, reacties,
1. Stofwisselingsbalans handhaven interacties…)
2. Deficiëntieverschijnselen voorkomen
3. Adequate reservevorming waarborgen
4. Obligate verliezen compenseren




Gemiddelde Gegevens over
minimumbehoefte variatie in
(E)AR minimumbehoefte




Adequaat niveau van inname/ adequate behoefte Gegevens over
= Hvh van een VS die voorziet in de behoefte van alle gezonde voedings-
individuen (97,5%) binnen een groep. gewoonten
= Gemiddelde minimumbehoefte +/- 2x standaarddeviatie acceptatie etc.
→ Range




Aanbevolen hoeveelheid (ADH)
= Hvh van een VS waarnaar het wenselijk is te streven in het
kader van het programmeren van de voedselvoorziening van
een (gezonde) bevolkingsgroep of van homogene categorieën
binnen de groep.
→ Moet dagelijks voor consump e beschikbaar zijn




1

,Toxiciteit

 Giftigheid
 Elke stof is toxisch in een welbepaalde hoeveelheid
 Bovengrens voorzien (MTI) waar men beneden moet blijven om schadelijke effecten te voorkomen

2.4 Groepsindeling
Onderscheid naar:

 Leeftijd
 Geslacht
 Groepen (bv. zwangere personen, lacterende vrouw)

2.5 Betrouwbaarheid
Factoren die het moeilijk maken voedingsaanbevelingen vast te stellen en de betrouwbaarheid te verzekeren:

 Gering aantal proefpersonen
 Tijdrovend
 Duur
 Interacties tussen VS
 Mate van absorptie
 Precursoren (bv. bij vitamine A: betacaroteen)
 Biologische activiteit (bv. bij vitamine D)
 Biologische beschikbaarheid (bv. bij ijzer)
 Interacties tussen VS (bv. complexvorming dat zorgt voor uitscheiding)
 Adaptatie van het lichaam
 …


3. Nutritionele antropometrie
LICHAAMSSAMENSTELLING

Weefselniveau:

 Vetweefsel Adipose tissue
L
 Spieren L
 Skelet I Lean body mass
 Viscerale organen C
 Hersenen H
Moleculair niveau:

 Vetten
 Water
 EW
 KH
 Mineralen




2

,3.1 Groeicurven
GROEICURVEN

Parameters:

 Leeftijd
 Lengte
 Gewicht
 Hoofdomtrek (zuigelingen)

Kenmerken:

 Verschillend voor jongens en voor meisjes en zijn rasafhankelijk (Turkse, Belgische, Japanse
groeicurven…).
 Beschikbaar vanaf 2005 voor kinderen van 2 tot 20 jaar.
 Tot stand gekomen via een representatieve cross sectionele steekproef op een 8000 tal Vlaamse
meisjes en een 8000 tal Vlaamse jongens (2001 2004).
 Evaluatie van de normaliteit van de groei van kinderen met ten minste 1 ouder van Vlaamse herkomst.
 Niet geschikt voor kinderen met een groeistoornis.

Percentiellijnen P3, P10, P25, P50, P75, P90, P97
 P50: gemiddelde groei of L
 P3 en P97: abnormale G of L
 Ook knik in de curve is belangrijk!

Nut:
 Preventieve gezondheidszorg: afwijkingen kunnen een signaal zijn van een onderliggend probleem dat
verder onderzoek vergt.
 Boven P97 of onder P3 vergt ook aandacht. Dit kan mogelijks wijzen op bv. een groeistoornis.


GEWICHT
Alleen op zuigelingenleeftijd (0-1 j) kan gewicht i.f.v. leeftijd.
Later ook lengte in beschouwing nemen: gewicht naar lengte curven (groeicurven).

AANBEVOLEN STANDAARDMOMENTEN OM GEWICHT TE METEN:

Bij de geboorte Liggend m.b.v. digitale balans Meetgegevens in
boekje Kind en Gezin
In het eerste levensjaar, elke 2-3 maanden Rechtstaand m.b.v. balans die meet en in elektronisch
Tweede en volgende levensjaren, jaarlijks op 100 g nauwkeurig dossier van kind


Borstgevoede kinderen volgen een afwijkend patroon.
 Geen aparte groeicurven.
o Een zeer gering aantal vrouwen lang borstvoeding geeft.
o De klinische relevantie.

Methode:

 Digitale balans met precisie van 10, 15 of 20g (zuigelingen)
 Weegschaal met precisie van 100g (vanaf 2 jaar)
 Badlift (ouderen)

3

, LENGTE

De beoordeling van de lengtegroei berust op 2 vergelijkingen:

 Een vergelijking met de lengtegroei van de referentiepopulatie (groeicurven).
 Een vergelijking met de lengte van de biologische ouders.

AANBEVOLEN STANDAARDMOMENTEN OM LENGTE TE METEN:

Bij de geboorte
Liggend tot 2 jaar
In het eerste levensjaar, elke 2-3 maanden

Tweede t.e.m. vierde levensjaar, jaarlijks Staand m.b.v. lengtemeter op 1 mm nauwkeurig
Andere mogelijkheden:
- Armspanwijdte
Op de leeftijd van 6, 8, 11 en 13 jaar - Lengte tussen hiel en knie
- Ulnalengte


PERCENTIELCURVEN VOOR BMI

Deze curven worden vooral gebruikt om obesitas bij kinderen te bestuderen
 Een BMI onder de P3 betekent ondergewicht, boven de P 97 overgewicht → grijze zone…
 Obesitas er nog hoger.
 Piek rond het 1ste levensjaar-stabilisatiefase-een tweede stijging rond 6 jaar-verdere stijging tot op
volwassen leeftijd.

→ Een stijgende curve: gewicht neemt sneller toe dan lengte.
→ Een dalende curve: de lengte neemt sneller toe dan het gewicht.

Het tijdstip waarop de tweede klim plaatsvindt is belangrijk!
 “Adiposityrebound”
o Risico op overgewicht inschatten.
o Hoe vroeger het kind begint aan de klim, hoe groter het risico op obesitas.

GEWICHT VOOR LENGTE TABELLEN

Weergave van het gemiddelde gewicht (P50) voor een bepaalde lengte, weinig rasafhankelijk.

EVALUATIE VAN HET GEWICHT

1. Lengte voor leeftijd & gewicht voor leeftijd via groeicurve
o Welke P de lengte volgens lft
o ReferentieG (overeenstemmende met de P) METHODE 1
o % = huidig G / referentie G
2. BMI curve
o BMI tekenen & interpreteren o.b.v. P METHODE 2
o % BMI (huidige BMI / gemiddelde BMI (P50) i.f.v. de lft METHODE 3




4