Kwaliteitszorg 1
1) Kwaliteit en kwaliteitszorg
1.1) Ontstaan van het begrip ‘kwaliteit’
De student is in staat de geschiedenis van het kwaliteitsdenken te beschrijven: product versus proces
• Oud wetboek: ‘de code van Hammurabi’
o Naast wetsregels en verbonden straffen ook aansprakelijkheid van bep beroepsgroepen
geregeld
▪ BV; dokter: zorgontvanger stierf -> hand dokter geamputeerd
o Handelingen moeten van kwaliteit zijn anders volgen er sancties
• Hippocrates: eed
o Lln moesten eed afleggen waarbij ze beloofden om onder andere niet onbekwaam en
altijd ih belang vd patiënt te handelen
▪ NU: 1 vd eerste richtlijnen binnen de gezondheidszorg!!
• Aristoteles: citaat
o ‘Kwaliteit is geen eenmalig handeling, het is een gewoonte’
• Industriële revolutie: betere en slimmere productie
o Goederen: goedkoper
o Kwaliteit werd beoordeeld in relatie tot de prijs vd goederen
18e-19e eeuw= KWALITEIT DOELDE OP OUTPUT/PRODUCT: product is goed als eindproduct goed is
• Middeleeuwen: waarborgzegel (productcertificaat)
o Knechten en meesters inspecteerden eindproducten en voorzagen deze van
waarborgzegel
o Vakmanschap als waarborg voor kwaliteit
• Florence Nightingale: ‘Notes on Nursing’
o Observaties werden in handboek genoteerd
▪ Gegevens overzichtelijk verzamelen en analyseren
o Documenteren van gegevens
▪ Nog steeds belangrijke rol om kwaliteitszorg na te streven!
• Ernest Codman: eindresultaten ziekenhuissterfte registreren en klasseren volgens vermijdbare en
onvermijdbare fouten
o Eerste ideeën van hedendaagse kwaliteitsbeoordelingen en accreditatie
(gezondheidszorgsysteem evalueren)
Vanaf 20e eeuw= PROCES naar eindproduct is ook belangrijk en heeft invloed op de kwaliteit vh PRODUCT ->
KWALITEIT= output + processen
• Kwaliteitsdenkers: Deming en Juran
o Maken van kwaliteitsvolle producten = niet voldoende
▪ Producten moeten geproduceerd worden in kwaliteitsvolle organisatie (efficiënt
werken)
▪ Kwaliteitszorg= onderdeel van totale managementfunctie
• Kwaliteitsbeleid opmaken
• Begrip Total Quality Managment (TQM)/Integrale kwaliteitszorg (IKZ)
geboren
• Bedrijven die kwaliteitsvol werken beloond met awards
o Japan: Deming Award
o Amerika: Malcolm Baldrige Award
o Europa: EFQM Award
, 1.2) Stijgende aandacht voor kwaliteit in Vlaamse gezondheidsorganisaties
De student kan de stijgende aandacht voor kwaliteit in Vlaanderen schetsen
Stijgende aandacht voor kwaliteitszorg vindt zijn oorsprong in meerdere maatschappelijke tendensen:
1. Multidisciplinaire aanpak (samenwerken)
• Gezondheidszorg is complex geworden: patiënten komen in aanraking met verschillende
professionals (zorgpaden, zorgtrajecten,…)
Brengt heel wat risico’s met zich mee
2. Verwachtingen van patiënten
• Patiënten zijn mondiger geworden (hogere scholingsgraad, media, beschikbare informatie)
Kritischer: beginnen na te denken en zaken in vraag te stellen
• Controlerende instanties en verzekeringen
3. Grotere betrokkenheid vd overheid
• Wet op de ziekenhuizen (output)
Verpleegkundige activiteit moet kwalitatief getoetst worden zowel intern als
extern
o Verpleegkundig dossier voor elke patiënt
o Medisch dossier (MVG/MKG)
o Interne registratie
Rapport kwaliteit verpleegkundige activiteit door koning
aangeduide diensten
• Wet op patiëntenrechten: recht op kwaliteitsvolle dienstverlening (product)
Op goede zorgvuldige manier handelen volgens behoeften vd patiënt
o Gebruik maken vd beschikbare medische kennis en technologie
o Op hoogte zijn van wetenschappelijke normen en aanbevelingen
o Respectvol handelen (respect voor menselijke waardigheid)
• Kwaliteitsdecreten (proces)
Eerste kwaliteitsdecreet (erkende gezondheids- en welzijnsvoorzieningen)
o Kwaliteitshandboek
Kwaliteitsbeleid
Kwaliteitsplanning
Kwaliteitssystemen
Tweede kwaliteitsdecreet (erkende gezondheids-en welzijnsvoorzieningen voor
thuiszorg en ouderenzorg)
o Kwaliteitshandboek
Intern kwaliteitsbeleid
Kwaliteitsmanagementsystemen
Zelfevaluatie
Wat als zorginstelling niet voldoet aan de bepalingen vh kwaliteitsdecreet
o Geldboete
o Intrekking vd erkenning (in extremis)
De student kent de belangrijkste wetgeving en decreten betreffende kwaliteit in de zorg
1.3) Begrippen kwaliteit en kwaliteitszorg
1.3.1 Kwaliteit
De student kan aangeven dat de interpretatie van ‘kwaliteit’ niet altijd eenduidig is
Kwaliteit = containerbegrip
Iedereen stopt er zelf in wat hij zelf wil (iedereen stelt andere eisen)
“Kwaliteit ligt in de ogen van de toeschouwer”
o Kwaliteit wordt uiteindelijk gemeten door de patiënt
1) Kwaliteit en kwaliteitszorg
1.1) Ontstaan van het begrip ‘kwaliteit’
De student is in staat de geschiedenis van het kwaliteitsdenken te beschrijven: product versus proces
• Oud wetboek: ‘de code van Hammurabi’
o Naast wetsregels en verbonden straffen ook aansprakelijkheid van bep beroepsgroepen
geregeld
▪ BV; dokter: zorgontvanger stierf -> hand dokter geamputeerd
o Handelingen moeten van kwaliteit zijn anders volgen er sancties
• Hippocrates: eed
o Lln moesten eed afleggen waarbij ze beloofden om onder andere niet onbekwaam en
altijd ih belang vd patiënt te handelen
▪ NU: 1 vd eerste richtlijnen binnen de gezondheidszorg!!
• Aristoteles: citaat
o ‘Kwaliteit is geen eenmalig handeling, het is een gewoonte’
• Industriële revolutie: betere en slimmere productie
o Goederen: goedkoper
o Kwaliteit werd beoordeeld in relatie tot de prijs vd goederen
18e-19e eeuw= KWALITEIT DOELDE OP OUTPUT/PRODUCT: product is goed als eindproduct goed is
• Middeleeuwen: waarborgzegel (productcertificaat)
o Knechten en meesters inspecteerden eindproducten en voorzagen deze van
waarborgzegel
o Vakmanschap als waarborg voor kwaliteit
• Florence Nightingale: ‘Notes on Nursing’
o Observaties werden in handboek genoteerd
▪ Gegevens overzichtelijk verzamelen en analyseren
o Documenteren van gegevens
▪ Nog steeds belangrijke rol om kwaliteitszorg na te streven!
• Ernest Codman: eindresultaten ziekenhuissterfte registreren en klasseren volgens vermijdbare en
onvermijdbare fouten
o Eerste ideeën van hedendaagse kwaliteitsbeoordelingen en accreditatie
(gezondheidszorgsysteem evalueren)
Vanaf 20e eeuw= PROCES naar eindproduct is ook belangrijk en heeft invloed op de kwaliteit vh PRODUCT ->
KWALITEIT= output + processen
• Kwaliteitsdenkers: Deming en Juran
o Maken van kwaliteitsvolle producten = niet voldoende
▪ Producten moeten geproduceerd worden in kwaliteitsvolle organisatie (efficiënt
werken)
▪ Kwaliteitszorg= onderdeel van totale managementfunctie
• Kwaliteitsbeleid opmaken
• Begrip Total Quality Managment (TQM)/Integrale kwaliteitszorg (IKZ)
geboren
• Bedrijven die kwaliteitsvol werken beloond met awards
o Japan: Deming Award
o Amerika: Malcolm Baldrige Award
o Europa: EFQM Award
, 1.2) Stijgende aandacht voor kwaliteit in Vlaamse gezondheidsorganisaties
De student kan de stijgende aandacht voor kwaliteit in Vlaanderen schetsen
Stijgende aandacht voor kwaliteitszorg vindt zijn oorsprong in meerdere maatschappelijke tendensen:
1. Multidisciplinaire aanpak (samenwerken)
• Gezondheidszorg is complex geworden: patiënten komen in aanraking met verschillende
professionals (zorgpaden, zorgtrajecten,…)
Brengt heel wat risico’s met zich mee
2. Verwachtingen van patiënten
• Patiënten zijn mondiger geworden (hogere scholingsgraad, media, beschikbare informatie)
Kritischer: beginnen na te denken en zaken in vraag te stellen
• Controlerende instanties en verzekeringen
3. Grotere betrokkenheid vd overheid
• Wet op de ziekenhuizen (output)
Verpleegkundige activiteit moet kwalitatief getoetst worden zowel intern als
extern
o Verpleegkundig dossier voor elke patiënt
o Medisch dossier (MVG/MKG)
o Interne registratie
Rapport kwaliteit verpleegkundige activiteit door koning
aangeduide diensten
• Wet op patiëntenrechten: recht op kwaliteitsvolle dienstverlening (product)
Op goede zorgvuldige manier handelen volgens behoeften vd patiënt
o Gebruik maken vd beschikbare medische kennis en technologie
o Op hoogte zijn van wetenschappelijke normen en aanbevelingen
o Respectvol handelen (respect voor menselijke waardigheid)
• Kwaliteitsdecreten (proces)
Eerste kwaliteitsdecreet (erkende gezondheids- en welzijnsvoorzieningen)
o Kwaliteitshandboek
Kwaliteitsbeleid
Kwaliteitsplanning
Kwaliteitssystemen
Tweede kwaliteitsdecreet (erkende gezondheids-en welzijnsvoorzieningen voor
thuiszorg en ouderenzorg)
o Kwaliteitshandboek
Intern kwaliteitsbeleid
Kwaliteitsmanagementsystemen
Zelfevaluatie
Wat als zorginstelling niet voldoet aan de bepalingen vh kwaliteitsdecreet
o Geldboete
o Intrekking vd erkenning (in extremis)
De student kent de belangrijkste wetgeving en decreten betreffende kwaliteit in de zorg
1.3) Begrippen kwaliteit en kwaliteitszorg
1.3.1 Kwaliteit
De student kan aangeven dat de interpretatie van ‘kwaliteit’ niet altijd eenduidig is
Kwaliteit = containerbegrip
Iedereen stopt er zelf in wat hij zelf wil (iedereen stelt andere eisen)
“Kwaliteit ligt in de ogen van de toeschouwer”
o Kwaliteit wordt uiteindelijk gemeten door de patiënt
