CHEMIE1 VBK
1. INLEIDENDE BEGRIPPEN
1.1 EENHEDEN
1.2 BASISBEGRIPPEN
1.3 INDELING VAN DE MATERIE
(1 soort molecule of atoom)
Oplossing Gasmengsel
Fe O2 MgCl2 CaCO3
He +Uitz: (allemaal M)
NH4
1 atoom 1 soort atoom verschillende soorten atomen
2. NAAMGEVING
2.1 ENKELVOUDIGE STOFFEN
2.2 ZUREN (HZ)
HZ HZ -> H+ + Z-
KENNEN:
HNO3
H Zuurrest (nM) -> Neutraal HClO3
H2SO4
(Samengesteld door atoombindingen)
H2CO3
H3PO4
1) Binaire zuren
▪ 2 soorten elementen Oxozuren met eenzelfde kenmerkend
▪ Uitgang: -ide atoom -> voor en/of tussenvoegsel
2) Ternaire zuren/oxozuren volgens OG
▪ 3 soorten elementen
▪ H, nt-metaal, O Per… zuur Per-…-AAT
… zuur -AAT OG
… igzuur -IET
Hypo… igzuur -IET 1
,2.3 BASEN (MOH)
MOH (Uitgang: - hydroxide) MOH -> M+ + OH-
Metaal of NH3-
M O H
2.4 ZOUTEN (MZ)
MZ
Metaalion nt-metaalion of zuurrestion of hydroxide-ion
(Of NH3-)
(Samengesteld uit ionbindingen)
1) Zouten afkomstig van binair zuur (zuurrest = nM)
▪ Uitgang: -ide
2) Zouten afkomstig van ternair zuur (oxozuurrest)
▪ Naam kation + naam zuurrest
2.5 OXIDEN
nMO
niet-metaal O
Naam: niet-metaal + -oxide
Aantal -> prefix!
= zuurvormende oxiden
MO
Metaal O
Naam: metaal + -oxide
= basevormende oxiden
2.6 VERBINDING TUSSEN TWEE NIET -METALEN
Uitgang: -ide
Volgorde: het minst elektronegatieve element wordt eerst geplaatst.
Prefix!
2.7 OEFENINGEN OP NAAMGEVING
2
, 3. CHEMISCHE REACTIES IN WATERIG MILIEU
3.1 INLEIDING
3.2 METATHESISREACTIES
Voorwaarde opdat een metathesisreactie doorgaat is dat een (of meerdere) reactieproduct(en) verdwijnt uit
het reactie midden.
Vier verschillende manieren:
1. Ontstaan van een weinig geïoniseerde verbinding (zwak elektrolyt)
3 soorten:
1) Zwakke zuren
Binaire zuren: HI, HBr en HCl zijn Sterk, alle andere binaire zuren zijn zwak.
Oxozuren: HnXOm
Bereken m-n
m-n = 0 zeer zwak zuur
m-n = 1 zwak zuur
m-n = 2 Sterk zuur
m-n = 3 Zeer sterk zuur
2) Zwakke basen
Hydroxiden van Ia en IIa metalen (uitzondering Mg(OH) 2) zijn sterk, alle andere hydroxiden
zijn zwak.
3) H2O
2. Ontstaan van een weinig oplosbare verbinding (neerslag)
Zie tabel!
3. Ontstaan van een gasvormige verbinding
HF, HCl, HBr, HI, H2S, CO2, SO2 en NH3 zijn de enige gasvormige verbindingen die kunnen ontstaan bij
metathesisreacties.
4. Ontstaan van een complexe verbinding
(lading)
A : centraal atoom of ion (lading) Al, Pb, Sn of een overgangselement (meestal behorend tot de
groepen gaande van VIb tot IIb)
B en CD : liganden (atoom of groep) Neutrale liganden: NH3 en H2O.
Anionliganden vooral OH-, Cl-, F-, Br-,I-,CN-,SCN-
Regel bepalen coördinatiegetal: 2* lading van centraal ion [Mn+(ligand)2n].
3
1. INLEIDENDE BEGRIPPEN
1.1 EENHEDEN
1.2 BASISBEGRIPPEN
1.3 INDELING VAN DE MATERIE
(1 soort molecule of atoom)
Oplossing Gasmengsel
Fe O2 MgCl2 CaCO3
He +Uitz: (allemaal M)
NH4
1 atoom 1 soort atoom verschillende soorten atomen
2. NAAMGEVING
2.1 ENKELVOUDIGE STOFFEN
2.2 ZUREN (HZ)
HZ HZ -> H+ + Z-
KENNEN:
HNO3
H Zuurrest (nM) -> Neutraal HClO3
H2SO4
(Samengesteld door atoombindingen)
H2CO3
H3PO4
1) Binaire zuren
▪ 2 soorten elementen Oxozuren met eenzelfde kenmerkend
▪ Uitgang: -ide atoom -> voor en/of tussenvoegsel
2) Ternaire zuren/oxozuren volgens OG
▪ 3 soorten elementen
▪ H, nt-metaal, O Per… zuur Per-…-AAT
… zuur -AAT OG
… igzuur -IET
Hypo… igzuur -IET 1
,2.3 BASEN (MOH)
MOH (Uitgang: - hydroxide) MOH -> M+ + OH-
Metaal of NH3-
M O H
2.4 ZOUTEN (MZ)
MZ
Metaalion nt-metaalion of zuurrestion of hydroxide-ion
(Of NH3-)
(Samengesteld uit ionbindingen)
1) Zouten afkomstig van binair zuur (zuurrest = nM)
▪ Uitgang: -ide
2) Zouten afkomstig van ternair zuur (oxozuurrest)
▪ Naam kation + naam zuurrest
2.5 OXIDEN
nMO
niet-metaal O
Naam: niet-metaal + -oxide
Aantal -> prefix!
= zuurvormende oxiden
MO
Metaal O
Naam: metaal + -oxide
= basevormende oxiden
2.6 VERBINDING TUSSEN TWEE NIET -METALEN
Uitgang: -ide
Volgorde: het minst elektronegatieve element wordt eerst geplaatst.
Prefix!
2.7 OEFENINGEN OP NAAMGEVING
2
, 3. CHEMISCHE REACTIES IN WATERIG MILIEU
3.1 INLEIDING
3.2 METATHESISREACTIES
Voorwaarde opdat een metathesisreactie doorgaat is dat een (of meerdere) reactieproduct(en) verdwijnt uit
het reactie midden.
Vier verschillende manieren:
1. Ontstaan van een weinig geïoniseerde verbinding (zwak elektrolyt)
3 soorten:
1) Zwakke zuren
Binaire zuren: HI, HBr en HCl zijn Sterk, alle andere binaire zuren zijn zwak.
Oxozuren: HnXOm
Bereken m-n
m-n = 0 zeer zwak zuur
m-n = 1 zwak zuur
m-n = 2 Sterk zuur
m-n = 3 Zeer sterk zuur
2) Zwakke basen
Hydroxiden van Ia en IIa metalen (uitzondering Mg(OH) 2) zijn sterk, alle andere hydroxiden
zijn zwak.
3) H2O
2. Ontstaan van een weinig oplosbare verbinding (neerslag)
Zie tabel!
3. Ontstaan van een gasvormige verbinding
HF, HCl, HBr, HI, H2S, CO2, SO2 en NH3 zijn de enige gasvormige verbindingen die kunnen ontstaan bij
metathesisreacties.
4. Ontstaan van een complexe verbinding
(lading)
A : centraal atoom of ion (lading) Al, Pb, Sn of een overgangselement (meestal behorend tot de
groepen gaande van VIb tot IIb)
B en CD : liganden (atoom of groep) Neutrale liganden: NH3 en H2O.
Anionliganden vooral OH-, Cl-, F-, Br-,I-,CN-,SCN-
Regel bepalen coördinatiegetal: 2* lading van centraal ion [Mn+(ligand)2n].
3
