1
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde I: Soorten Protheses
Immediate prothese:
• Prothese onmiddellijk geplaatst na laatste extractie
• Prothese zal deels gemaakt worden op simulatie
o Zeer onvoorspelbare manier
• Afdrukken zullen anders zijn
o Tandenloze crista is nog niet aanwezig
• Immediate overstap van natuurlijke naar prothetische occlusie en articulatie
Voordelen immediate prothese:
• Geen periode dat patiënt edentaat is
• Esthetiek
• Prothese zal fungeren als wondverband
o Zeer positief voordeel bij rokers
▪ Rokers zijn grootste risico voor infectie bij extractie
• Psychologisch voordeel voor patiënten die niet edentaat willen zijn
• Prothese voor kort tijdsbestek
o Bij medisch extractiebeleid
Nadelen immediate prothese:
• Onvoorspelbare simulatie
o Patiënt kan amper passen
o Esthetisch onvoorspelbaar
o Onvoorspelbare verticale dimensie
o Onvoorspelbare kauwfunctie
• Geringere pasvorm
• Geringere stabiliteit
• Frequente follow-up nodig
o Eventueel voor pijn en aanpassing
o Patiënt vaak zien gedurende 2 weken
• Kosten kunnen oplopen
o Bij rebasing
o Bij vernieuwing naar volledige prothese
Gevaren van immediate prothese:
• Oversimplificatie door media
o Vooral focus op esthetisch aspect
• Informatie verstrekking
o Alles moet duidelijk uitgelegd worden aan de patiënt
• Leeftijd
• Cognitieve beperkingen
o Zeker niet toepassen
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 2
Indicaties immediate prothese:
• Veralgemeende vergvorderde cariës en veralgemeende irreversibel parodontaal verval
o Kan anders opgelost worden
• Acute medische situaties
o Pre-radiotherapie
o Cardiale chirurgie
o Transplantaties
• Jonge beroepsactieve personen
o Patiënten die veel moeten spreken voor hun job
• Wens van de patiënt
o Duidelijk vermelden en indien keuze zeker vermelden in dossier
Contra-indicaties immediate prothese:
• Budgettaire zwakke personen
• Slechte algemene gezondheid
• Na radiotherapie van hoofd en hals
o Mucosa is te teer
▪ Drukpunten kunnen leiden tot verdere pathologie
• Oudere patiënten met een beperkt aanpassingsvermogen
• Aanwezigheid van bestaande partiele prothese
• Patiënten met geringe compliance
Protocol 1 immediate prothese:
• Indicatie:
o Acute medische situatie
o Uitdrukkelijke wens van patiënt
o Voorlopige oplossing
o Uitgebreid aantal elementen in de onder- en bovenkaak
• Workflow:
o Standaard en definitieve afdruk
▪ Respectievelijk in alginaat en scheur vast materiaal
o Beetregistratie
▪ Afhankelijk van de situatie een wasbeet of een beetplaat
• Beetplaat bij grote edentate zones
▪ Bijkomende wensen en eisen vermelden
o Waspas
▪ Mogelijk in edentate zones
• Esthetische en occlusale controle
▪ Wegraderen van tanden volgens de parodontale status
• Taak van de tandarts
o Enigste met parodontaal RX-beeld
▪ Inspectie en raderen van de postdamzone
▪ Vervolledigen van de tandopstelling door labo
▪ Polymeriseren en afwerken van de volledige prothese
o Extractie en plaatsen van prothese in dezelfde zittijd
o Follow-up
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 3
Keuze definitief afdrukmateriaal immediate prothese:
• Scheurvast materiaal
o Uit ondersneden zones te verwijderen zonder beschadiging van informatie
• Waarom geen stug materiaal:
o Er voor zorgen dat er geen tanden worden meegetrokken
• Voorbeeld van materialen:
o Permlastic regular
o Impregum penta Q-soft
Protocol 2 immediate prothese:
• Indicaties:
o Beperkt aantal elementen in boven- en onderkaak
o Bestaande partiele prothese
▪ Vanuit bestaande prothese wordt er geen volledig nieuwe immediate
prothese gemaakt
• Oude prothese wordt aangepast
▪ Na genezing wordt er een nieuwe volledige prothese gemaakt
o Uitgesproken voorlopige oplossing
• Workflow:
o Beetregistratie
▪ Wasbeet of beetplaat van bestaande occlusie met partiele prothese in de
mond
▪ Bijkomende wensen en eisen vermelden
o Afdrukken
▪ Relining van de bestaande uitneembare partiele prothese
• Na correctie van de randen
▪ Raderen van gipsmodel door tandarts
• Of door labo met instructies
o Waspas (facultatieve tussenstap)
▪ Wegraderen van de te extraheren gebitselementen
o Extractie en plaatsen van bijgewerkte protheses
o Follow-up
▪ Naarmate het aantal extracties kan follow-up aangepast worden
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 4
Protocol 3 immediate prothese:
• Indicaties:
o Uitgebreid aantal elementen boven- en onderkaak
o Geen bestaande uitneembare partiele prothese
o Uitdrukkelijke wens van de patiënt
o Geen medische urgentie
o Voorlopige oplossing
• Gefaseerd protocol:
o Extractie van zijdelingse delen
o Behouden van hoektand tot hoektand
▪ Voor het behouden van een nog mooie glimlach
o Soms eerste premolaar voor occlusale info
o Helen van zijdelingse extractie
o Vervaardigen van een volledige prothese
Worflow protocol 3:
• Afdrukken nemen
o Standaard afdrukname
o Definitieve afdrukname
o Tanden insmeren met vaseline
▪ Waarschuwen dat tanden mee kunnen komen
▪ Verhinderen door het uitboxen van de ondersnijding (afbeelding)
• Beetregistratie
o Beetplaat en gotische boog registratie mogelijk
o Bepalen van de centrische relatie
o Bijkomende wensen vermelden
• Waspas:
o In de zijdelingse delen voor het bepalen van de occlusie en esthetiek
o Wegraderen van dentitie op de rest van het model
o Vervaardigen van prothese in het labo
• Extractie en plaatsen prothese
• Follow-up
o Zie verder
Dag van extractie:
• Prothese kort verwijderen in de avond
o Spoelen van prothese
o Mond zacht spoelen met water
• Bloedresten verwijderen van de prothese
• Prothese terug plaatsen en inhouden tijdens de nacht
o Enigste uitzondering voor prothese in de nacht te dragen
o Door zwelling van de wonde zou de prothese in de ochtend niet meer kunnen
passen
• Nemen van zachte voeding en pijnstilling
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde I: Soorten Protheses
Immediate prothese:
• Prothese onmiddellijk geplaatst na laatste extractie
• Prothese zal deels gemaakt worden op simulatie
o Zeer onvoorspelbare manier
• Afdrukken zullen anders zijn
o Tandenloze crista is nog niet aanwezig
• Immediate overstap van natuurlijke naar prothetische occlusie en articulatie
Voordelen immediate prothese:
• Geen periode dat patiënt edentaat is
• Esthetiek
• Prothese zal fungeren als wondverband
o Zeer positief voordeel bij rokers
▪ Rokers zijn grootste risico voor infectie bij extractie
• Psychologisch voordeel voor patiënten die niet edentaat willen zijn
• Prothese voor kort tijdsbestek
o Bij medisch extractiebeleid
Nadelen immediate prothese:
• Onvoorspelbare simulatie
o Patiënt kan amper passen
o Esthetisch onvoorspelbaar
o Onvoorspelbare verticale dimensie
o Onvoorspelbare kauwfunctie
• Geringere pasvorm
• Geringere stabiliteit
• Frequente follow-up nodig
o Eventueel voor pijn en aanpassing
o Patiënt vaak zien gedurende 2 weken
• Kosten kunnen oplopen
o Bij rebasing
o Bij vernieuwing naar volledige prothese
Gevaren van immediate prothese:
• Oversimplificatie door media
o Vooral focus op esthetisch aspect
• Informatie verstrekking
o Alles moet duidelijk uitgelegd worden aan de patiënt
• Leeftijd
• Cognitieve beperkingen
o Zeker niet toepassen
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 2
Indicaties immediate prothese:
• Veralgemeende vergvorderde cariës en veralgemeende irreversibel parodontaal verval
o Kan anders opgelost worden
• Acute medische situaties
o Pre-radiotherapie
o Cardiale chirurgie
o Transplantaties
• Jonge beroepsactieve personen
o Patiënten die veel moeten spreken voor hun job
• Wens van de patiënt
o Duidelijk vermelden en indien keuze zeker vermelden in dossier
Contra-indicaties immediate prothese:
• Budgettaire zwakke personen
• Slechte algemene gezondheid
• Na radiotherapie van hoofd en hals
o Mucosa is te teer
▪ Drukpunten kunnen leiden tot verdere pathologie
• Oudere patiënten met een beperkt aanpassingsvermogen
• Aanwezigheid van bestaande partiele prothese
• Patiënten met geringe compliance
Protocol 1 immediate prothese:
• Indicatie:
o Acute medische situatie
o Uitdrukkelijke wens van patiënt
o Voorlopige oplossing
o Uitgebreid aantal elementen in de onder- en bovenkaak
• Workflow:
o Standaard en definitieve afdruk
▪ Respectievelijk in alginaat en scheur vast materiaal
o Beetregistratie
▪ Afhankelijk van de situatie een wasbeet of een beetplaat
• Beetplaat bij grote edentate zones
▪ Bijkomende wensen en eisen vermelden
o Waspas
▪ Mogelijk in edentate zones
• Esthetische en occlusale controle
▪ Wegraderen van tanden volgens de parodontale status
• Taak van de tandarts
o Enigste met parodontaal RX-beeld
▪ Inspectie en raderen van de postdamzone
▪ Vervolledigen van de tandopstelling door labo
▪ Polymeriseren en afwerken van de volledige prothese
o Extractie en plaatsen van prothese in dezelfde zittijd
o Follow-up
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 3
Keuze definitief afdrukmateriaal immediate prothese:
• Scheurvast materiaal
o Uit ondersneden zones te verwijderen zonder beschadiging van informatie
• Waarom geen stug materiaal:
o Er voor zorgen dat er geen tanden worden meegetrokken
• Voorbeeld van materialen:
o Permlastic regular
o Impregum penta Q-soft
Protocol 2 immediate prothese:
• Indicaties:
o Beperkt aantal elementen in boven- en onderkaak
o Bestaande partiele prothese
▪ Vanuit bestaande prothese wordt er geen volledig nieuwe immediate
prothese gemaakt
• Oude prothese wordt aangepast
▪ Na genezing wordt er een nieuwe volledige prothese gemaakt
o Uitgesproken voorlopige oplossing
• Workflow:
o Beetregistratie
▪ Wasbeet of beetplaat van bestaande occlusie met partiele prothese in de
mond
▪ Bijkomende wensen en eisen vermelden
o Afdrukken
▪ Relining van de bestaande uitneembare partiele prothese
• Na correctie van de randen
▪ Raderen van gipsmodel door tandarts
• Of door labo met instructies
o Waspas (facultatieve tussenstap)
▪ Wegraderen van de te extraheren gebitselementen
o Extractie en plaatsen van bijgewerkte protheses
o Follow-up
▪ Naarmate het aantal extracties kan follow-up aangepast worden
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
, 4
Protocol 3 immediate prothese:
• Indicaties:
o Uitgebreid aantal elementen boven- en onderkaak
o Geen bestaande uitneembare partiele prothese
o Uitdrukkelijke wens van de patiënt
o Geen medische urgentie
o Voorlopige oplossing
• Gefaseerd protocol:
o Extractie van zijdelingse delen
o Behouden van hoektand tot hoektand
▪ Voor het behouden van een nog mooie glimlach
o Soms eerste premolaar voor occlusale info
o Helen van zijdelingse extractie
o Vervaardigen van een volledige prothese
Worflow protocol 3:
• Afdrukken nemen
o Standaard afdrukname
o Definitieve afdrukname
o Tanden insmeren met vaseline
▪ Waarschuwen dat tanden mee kunnen komen
▪ Verhinderen door het uitboxen van de ondersnijding (afbeelding)
• Beetregistratie
o Beetplaat en gotische boog registratie mogelijk
o Bepalen van de centrische relatie
o Bijkomende wensen vermelden
• Waspas:
o In de zijdelingse delen voor het bepalen van de occlusie en esthetiek
o Wegraderen van dentitie op de rest van het model
o Vervaardigen van prothese in het labo
• Extractie en plaatsen prothese
• Follow-up
o Zie verder
Dag van extractie:
• Prothese kort verwijderen in de avond
o Spoelen van prothese
o Mond zacht spoelen met water
• Bloedresten verwijderen van de prothese
• Prothese terug plaatsen en inhouden tijdens de nacht
o Enigste uitzondering voor prothese in de nacht te dragen
o Door zwelling van de wonde zou de prothese in de ochtend niet meer kunnen
passen
• Nemen van zachte voeding en pijnstilling
Prothetische Tandheelkunde I: Soorten Protheses
