Hoorcolleges uitgewerkt in samenvattingen BWL - alle hoofdstukken

ALLE HOOFDSTUKKEN – BWL

1. Algemene inleiding

Parenchymateuze organen
Waar: lever, nier, bijnier, speekselklieren, milt, …
Componenten: parenchym, stroma
Parenchym: functionele elementen en epitheliale cellen
Stroma: geheel bw in orgaan, zenuwen, bv, afvoerwegen
Organisatie: functioneel geheel (parenchym + stroma), kapsel, hilus,
trabekels, septa (lobi en lobuli), interstitieel bw

Buisvormige organen
Waar: spijsverteringstractus, urogenitaalstelsel, ademhalingsstelsel
Kenmerk: macroscpoisch waarneembare holte/lumen omgeven door wand

T mucosa (slijmvlies)
 L epithelialis mucosae (epitheel)
 Membrana basalis propria (bam)
 L propriae mucosae
 L muscularis mucosae (bewegen mucosa tov inhoud – soms niet
nodig bv ureter)
T submucosa (niet echt laag, maar verbinding tss t mucosa en muscularis
– iets denser dan l propria)
T muscularis: stratum circulare, longitudinale (voortstuwen inhoud)
T adventitia (als orgaan opgenomen is in omliggend weefsel), serosa (als
orgaan zich in lichaamsholte bevindt)
 Sereuze productie aan buitenkant
 Muceuze productie aan binnenkant

Weefselregeneratie
Fysiologische vernieuwing
 celniveau
 Intracellulaire vernieuwing
 Celvernieuwing
 weefselniveau
 Epitheel: zeer goed
 Bw: slecht-goed, bloed zeer goed, kb slecht, been goed
 Spierweefsel: zeer slecht tot niet
 Zenuwweefsel: neuronen niet, neuroglia redelijk

Vernieuwing na letsel (herstel)
 Regeneratievermogen van samenstellende weefsels
 Voeding (doorbloeding)
 Opruimen beschadigd en/of dood materiaal (MPS)
 Afweer: specifiek, aspecifiek

,Extra – belangrijk
Stroma heeft onregelmatig dens collageen bw maar meer naar binnen toe
wordt het steeds meer losmazig collageen bw
Epitheel: goed regeneratief vermogen (dus veel epitheel, goed – bv maag)
Hoe denser, hoe slechter regeneratie
Regelmatig dens collageen bw (pees, cornea): slecht regeneratief

2. Ademhalingsstelsel

Inleiding
Hoofdfunctie: uitwisseling O2 en CO2
2 zones: geleidingssysteem en gasuitwisselingszone (passief, diffusie)

Lucht moet voorbereid worden voordat die in gasuitwisselingszone kan
 Opwarmen
 Bevochtigen
 Zuiveren van pathogenen

Geleidingssysteem/buizensysteem
 Neusholte – nasofarynx – larynx – trachea – bronchi – bronchioli
Gasuitwisselingszone
 Alveoli

Neusholte
Neusholte = alles tot aan hard gehemelte
Op te delen in 3 regio’s: regio cutanea, respiratoria, olfactoria

Regio cutanea
 Vestibulum nasi
 Haren en haargebonden zweetklieren (verdwijnen)
 Pigmentatie (biljft lang bestaan)
 Meerlagig onverhoornd  onverhoornd plavei  onverhoornd kubiek

Opbouw
 Meerlagig onverhoornd plavei-kubiek
 Propria submucosa
 Talrijke bw-papillen: epitheel vast op onderliggend bw
 Klieren: enkelvoudig, vertakt, sereus (bevochtiging)

Hierin monden 3 kanalen uit
 Ductus incisivi: 2 kanalen maken verbinding tss neus en mondholte
en monden uit achter snijtanden van bovenkaak
-ook vomeronasaal orgaan van Jacobson mondt hierin uit
-kanaal van rostraal naar caudaal verlopend – caudaal blind einde
-bevindt zich in mucosa op hard gehemelte
 Ductus nasolacrimalis: vormt verbinding tss oog en neusholte
-afvoer traanvocht

,  Glandula nasales laterales

Regio respiratoria
 Pseudomeerlagig epitheel
 Afgelijnd door respiratoir epitheel
 Epitheel rust op propria submucosa

Celtypes
1) Trilhaarcellen
 Hoogcilindrisch
 Trilharen aan apicale kant
 Grote ovale kern
 Inweidg skelet van axonema structuur
 Aan basis verankerd via basaalkorrellijn
 Actief bewegen – slaan richting caudaal (keelholte)
2) Secretorische cellen: muceuze en sereuze
 Kleiner
 Microvilli
 Actieve kern, uitgebreid RER, golgi, secretiegranules
 Transluscente granules (muceus), elektronedense granules (sereus)
 Secreet mengt en vormt dun laagje op en tussen trilharen
3) Slijmbekercellen
 Echte mucusproducerende cellen
 Smalle basis, brede cel
 Rudimentair RER, golgi, secretiegranules (muceus)
 Vaster secreet: legt zich als film bovenop waterig secreet
4) Borstelcellen
 Vast op cm
 Talrijke microvilli
 Actieve kern, uitgebreid RER, secretiegranules
 Altijd contact met zenuwuitlopers: afferente zenuw
-zenuwen bundelen en vormen n trigeminus (5e kopzenuw)
 Functie: partikels die in bloed zitten worden gedetecteerd door
microvilli  secretiegranules vrijgesteld  zenuwimpuls 
niesreflex (aspecifieke afweer)
5) Basale cellen
 Reiken niet tot aan lumen, vast op bam
 Maken het een pseudomeerlagig epitheel

Opbouw propria submucosa
 Losmazig collageen bw
 Enkelvoudige klieren, vertakt, waterig secreet: gll nasales
 Veel bv (arterien en venenplexus)
-lopen van rostraal naar caudaal, zeer uitgebreid
-bij stuwing bv  verdikking mucosa  neusgang toegedrukt
-inademen  lucht door mucosa  zorgt voor uitdroging mucosa
dus van pseudomeerlagig naar meerlagig

, -zorgt voor geen uitdroging

Uitzakking in regio respiratoria: sinus paranasales
 Via uitmondeingen contact maken met neusholte
 Bekleed met respiratorisch epitheel: van pseudomeerlagig trilhaar
naar eenlagig cilindrisch-kubiek-plavei
 Propria submucosa: klieren en bv (verdwijnen)

Conchae/zeefbeenschelpen: uitstulpingen propria ondersteund door kb-
stukjes – zorgen voor opp-vergroting en dat er meer reukepitheel is

Regio olfactoria
 Olfactorisch epitheel
 Stuencellen, basale cellen, reukcellen, borstelcellen
 Rust op propria submucosa

Celtypes
1) Steuncellen
 Hoogcilindrische cellen
 Ronde kern, ligt meer apicaal
2) Reukcellen
 Liggen tss steuncellen
 Eigenlijk gemodificeerde zenuwcellen, daarom neuroepitheel
genoemd
 Gedragen zich als epitheelcel, maar hebben axon en dendriet
 Dendriet: apicale kant, hieruit vertrekken trilharen (opp-vergroting)
 Axon: vertrekt aan basis en gaat richting centraal lopen
 Kern: iets lager
 Axonen gebundeld in propria tot groepjes = fila olfactoria en die
lopen samen en vormen 1e kopzenuw, n olfactorius (niet
gemyeliniseerd)
3) Borstelcellen
 Microvilli
 Uitgebreid RER, secretiegranules
 Maakt contact met zenuw: afferent, wel gemyeliniseerd (5e zenuw)
4) Basale cellen
 Reiken niet tot aan lumen, vast op BaM

Opbouw propria submucosa
 Losmazig collageen bw
 Klieren: sereus, enkelvoudig, vertakt = gll olfactoriae
-produceren waterachtig secreet
-geurstoffen komen binnen  opgelost in secreet  via
dendrietbulbus de uitlopers timuleren  zenuwimpuls  via fila
olfactoria naar kopzenuw  geur, bewust
-ook wegspoellen geurstoffen
Verschil tss smaak- en geurcellen