BEGINSELEN VAN REGELGEVING
INLEIDING
- Bestuderen van wetgeving:
o Vanuit diverse gezichtshoeken
o Door middel van verschillende aspecten
- Wetgeving – regelgeving
o Algemeen opgesteld, hybride, individueel
o Vb: verbod betogen: algemeen of specifiek?
o Productnormen: afspraken binnen sector die toch dwingend
zijn geworden
o Lokale normen: altijd regelgeving, nooit wetgeving noemen
- Formeel – materieel
o Formele wetgever: wetsbegrip: vertegenwoordigers volk
wetgevende macht: kamer + senaat + koning
Wetten, decreten
Paar formele wetten die geen regel bevatten: bv
naturalisatie (parlement dat dat geeft bij
naturalisatiewet)
Formele wet, want gaat uit van parlement
o Materieel = inhoud: algemene regels als het een verplichting,
gebod, verbod bevat
= Alle van een overheidsorgaan afkomstige algemeen
verbindende regels
o Wet in formele zin (art 39 GW): door Koning en federale
parlement gezamenlijk tot stand gebrachte norm
o Materieel
- Wet – decreet – ordonnantie – besluit – verordening
o Wet = federaal niveau goedgekeurd door kamer (soms ook
senaat)
o Decreet = deelstaatniveau
o Brussel = ordonnantie
o Besluit = wat wordt aangenomen in eerste plaats binnen
uitvoerende macht in theorie koning: praktijk =
minister/regering (ook gouverneur, burgemeester,
gemeenteraad geen formele wetten & behoren tot
uitvoerende macht)
o Verordening = een regel bij besluit vastgesteld (nooit formele
wet) met een algemene strekking (= materieel recht iedereen,
niet individueel)
1
, Bv: politieverordening: belangrijk, maar niet door
wetgever vastgesteld (bv: verbod op trappen kerk eten
op lokale verordening vastgesteld)
Niet alle formele wetten zijn van materiele-wetgevende
aard
- (Voor)ontwerp – voorstel – amendement
o Ontwerp wordt ingediend in parlement (parlementaire
behandeling) en moet finaal leiden tot een wet/decreet
o Ontwerp komt niet uit lucht gevallen: enkel ontwerp als
uitgaat van regering
o Voorontwerp = teksten die voor advies worden voorgelegd
(bv RvS)
o Eenmaal in parlement = ontwerp
o Plenaire vergadering elke week amandementen mogelijk
o Parlement kan zelf initiatief nemen = voorstel
Minder procedurele stappen (parlementair kan indienen
zonder dat er iets aan vooraf gaat: kan dat op 10
minuten schrijven en indienen)
Bij ontwerp is in regering besproken compromis
o Besluiten = goedkeuring in regering of goedkeuring door
minister
- Wetgevingstechniek = criteria en voorschriften om wet en besluit
de juiste vormgeving te geven
- Wetgevingsbeleid = gebruik dat de overheid maakt van de
wetgeving
o Wetgeving is niet het enige beleidsinstrument (bv
campagne...)
o Belang van wetgeving als beleidsintrument: streven naar
optimalisering van wetgevingskwaliteit
o Voor het ontwikkeling van een wetgevingsbeleid is vereist dat:
1. Wetgeving uitgroeit tot een systematisch aandachtspunt voor
de overheid
Tools die voor wetgeving worden gebruikt
Vlaams niveau tot 2019: reguleringsimpactanalyse (RIA)
= Gestructureerd proces dat positieve en
negatieve effecten van beleidsopties afweegt
Na 2019 bespreking in overleg van toelichting van
situering, probleemstelling, omgevingsanalyse (de
al bestaande maatregelen), beleidsmaatregel
Federaal nivveua: regelgevingsimpactanalyse (RIA)
2
, = Potentiële gevolgen van ontwerp analyseren:
economische, maatschappelijke en ecologische
impact
Correcties en begeleidende maatregelen
Sjabloon dat wordt gebruikt
Tool dat na wetgeving worden gebruikt
Ex post-evaluatie: beleid en regelgeving
Na dat beleid en regelgeving zijn geïmplementeerd
en uitgevoerd
Maatschappelijke vraagstukken opgelost?
Doelstellingen behaald?
2. Dat het kwaliteitsbegrip een correcte invulling krijgt
o Kwaliteitscriteria, beginselen van behoorlijke regelgeving
(eisen waaraan elke normering moet voldoen)
- Wetgevingsproces = de volledige procedure van totstandkoming van
wetgeving (van beleidsconceptie van de regel en voorbereiding tot
technische uitwerking en bekendmaking)
o Niet hetzelfde als wetgevingsprocedure
o In België geen algemeen draaiboek, Nederland heeft
“Draaiboek voor de wetgeving”
o Maar Vlaamse G heeft stroomschema voor opmaak
regelgeving
= verschillende stappen in regelgevingsproces
Overlopen wat er moet gebeuren en hoe lang het zal
duren
Gewoon besluit: ong 120 werkdagen
Spoedeisend: 80 dagen
Decreet: 193
o Regelgevingsagenda = van overheidswege bijgehouden en
publiek beschikbare lijst van geplande nieuwe regelgeving of
geplande aanpassingen aan bestaande regelgeving
Is geen draaiboek
o Vlaams parlement: beleidsnota’s bij begin regeerperiode
Grote strategische keuzes en opties van beleid
Instrument voor strategische beleidsplanning van
Vlaamse regering
Sinds 2009: wordt aan beleidsnota’s een
regelgevingsagenda toegevoegd
3
, Vanaf 2019: regelgevingsagenda maakt deel uit
van breder ‘overzicht van de beleids- en
regelgevingsinitiatieven’
Iedereen kan regelgevingsagenda’s raadplegen in
of via bijlage bij de beleidsnota’s van de leden van
de Vlaamse regering
Worden verder aangevuld en geactualiseerd via
jaarlijkse beleids- en begrotingstoelichtingen
Regelgevingsagenda vooral in
Angelsaksische/OESO-landen, Europese commissie
en Vlaamse G
Meerwaarde:
o Grotere coördinatie tussen diverse bij
regelgeving betrokken actoren
o Betere planning
o Bevordert transparantie proces van opmaak
en regelgeving
BESTANDDELEN VAN EEN NORMATIEVE TEKST
Tranditioneel/afhankelijk van aard
1. Opschrift
2. Begroeting
3. Aanhef (enkel bij besluiten)
4. Beschikkend of bepalend deel = dispositief
HET OPSCHRIFT
- Term voor titel, maar is niet hetzelfde als titel
- Verplicht bij elke normatieve tekst
- Dubbele functie:
o Tekst identificeren
o Korte omschrijving onderwerp/draagwijdte tekst weergeven
AARD VAN DE TEKST
- Gaat het over wet/decreet/KB/BVR (besluit van de Vlaamse
regering)/MB/ordonnantie
o MB van 1 minister heeft een kleinere signaalfunctie, want je
weet niet of het over Vlaams of federaal minister gaat
- Aangeven of goedkeuring met bijzondere meerderheid is gebeurd:
bv ‘bijzonder decreet’
4
INLEIDING
- Bestuderen van wetgeving:
o Vanuit diverse gezichtshoeken
o Door middel van verschillende aspecten
- Wetgeving – regelgeving
o Algemeen opgesteld, hybride, individueel
o Vb: verbod betogen: algemeen of specifiek?
o Productnormen: afspraken binnen sector die toch dwingend
zijn geworden
o Lokale normen: altijd regelgeving, nooit wetgeving noemen
- Formeel – materieel
o Formele wetgever: wetsbegrip: vertegenwoordigers volk
wetgevende macht: kamer + senaat + koning
Wetten, decreten
Paar formele wetten die geen regel bevatten: bv
naturalisatie (parlement dat dat geeft bij
naturalisatiewet)
Formele wet, want gaat uit van parlement
o Materieel = inhoud: algemene regels als het een verplichting,
gebod, verbod bevat
= Alle van een overheidsorgaan afkomstige algemeen
verbindende regels
o Wet in formele zin (art 39 GW): door Koning en federale
parlement gezamenlijk tot stand gebrachte norm
o Materieel
- Wet – decreet – ordonnantie – besluit – verordening
o Wet = federaal niveau goedgekeurd door kamer (soms ook
senaat)
o Decreet = deelstaatniveau
o Brussel = ordonnantie
o Besluit = wat wordt aangenomen in eerste plaats binnen
uitvoerende macht in theorie koning: praktijk =
minister/regering (ook gouverneur, burgemeester,
gemeenteraad geen formele wetten & behoren tot
uitvoerende macht)
o Verordening = een regel bij besluit vastgesteld (nooit formele
wet) met een algemene strekking (= materieel recht iedereen,
niet individueel)
1
, Bv: politieverordening: belangrijk, maar niet door
wetgever vastgesteld (bv: verbod op trappen kerk eten
op lokale verordening vastgesteld)
Niet alle formele wetten zijn van materiele-wetgevende
aard
- (Voor)ontwerp – voorstel – amendement
o Ontwerp wordt ingediend in parlement (parlementaire
behandeling) en moet finaal leiden tot een wet/decreet
o Ontwerp komt niet uit lucht gevallen: enkel ontwerp als
uitgaat van regering
o Voorontwerp = teksten die voor advies worden voorgelegd
(bv RvS)
o Eenmaal in parlement = ontwerp
o Plenaire vergadering elke week amandementen mogelijk
o Parlement kan zelf initiatief nemen = voorstel
Minder procedurele stappen (parlementair kan indienen
zonder dat er iets aan vooraf gaat: kan dat op 10
minuten schrijven en indienen)
Bij ontwerp is in regering besproken compromis
o Besluiten = goedkeuring in regering of goedkeuring door
minister
- Wetgevingstechniek = criteria en voorschriften om wet en besluit
de juiste vormgeving te geven
- Wetgevingsbeleid = gebruik dat de overheid maakt van de
wetgeving
o Wetgeving is niet het enige beleidsinstrument (bv
campagne...)
o Belang van wetgeving als beleidsintrument: streven naar
optimalisering van wetgevingskwaliteit
o Voor het ontwikkeling van een wetgevingsbeleid is vereist dat:
1. Wetgeving uitgroeit tot een systematisch aandachtspunt voor
de overheid
Tools die voor wetgeving worden gebruikt
Vlaams niveau tot 2019: reguleringsimpactanalyse (RIA)
= Gestructureerd proces dat positieve en
negatieve effecten van beleidsopties afweegt
Na 2019 bespreking in overleg van toelichting van
situering, probleemstelling, omgevingsanalyse (de
al bestaande maatregelen), beleidsmaatregel
Federaal nivveua: regelgevingsimpactanalyse (RIA)
2
, = Potentiële gevolgen van ontwerp analyseren:
economische, maatschappelijke en ecologische
impact
Correcties en begeleidende maatregelen
Sjabloon dat wordt gebruikt
Tool dat na wetgeving worden gebruikt
Ex post-evaluatie: beleid en regelgeving
Na dat beleid en regelgeving zijn geïmplementeerd
en uitgevoerd
Maatschappelijke vraagstukken opgelost?
Doelstellingen behaald?
2. Dat het kwaliteitsbegrip een correcte invulling krijgt
o Kwaliteitscriteria, beginselen van behoorlijke regelgeving
(eisen waaraan elke normering moet voldoen)
- Wetgevingsproces = de volledige procedure van totstandkoming van
wetgeving (van beleidsconceptie van de regel en voorbereiding tot
technische uitwerking en bekendmaking)
o Niet hetzelfde als wetgevingsprocedure
o In België geen algemeen draaiboek, Nederland heeft
“Draaiboek voor de wetgeving”
o Maar Vlaamse G heeft stroomschema voor opmaak
regelgeving
= verschillende stappen in regelgevingsproces
Overlopen wat er moet gebeuren en hoe lang het zal
duren
Gewoon besluit: ong 120 werkdagen
Spoedeisend: 80 dagen
Decreet: 193
o Regelgevingsagenda = van overheidswege bijgehouden en
publiek beschikbare lijst van geplande nieuwe regelgeving of
geplande aanpassingen aan bestaande regelgeving
Is geen draaiboek
o Vlaams parlement: beleidsnota’s bij begin regeerperiode
Grote strategische keuzes en opties van beleid
Instrument voor strategische beleidsplanning van
Vlaamse regering
Sinds 2009: wordt aan beleidsnota’s een
regelgevingsagenda toegevoegd
3
, Vanaf 2019: regelgevingsagenda maakt deel uit
van breder ‘overzicht van de beleids- en
regelgevingsinitiatieven’
Iedereen kan regelgevingsagenda’s raadplegen in
of via bijlage bij de beleidsnota’s van de leden van
de Vlaamse regering
Worden verder aangevuld en geactualiseerd via
jaarlijkse beleids- en begrotingstoelichtingen
Regelgevingsagenda vooral in
Angelsaksische/OESO-landen, Europese commissie
en Vlaamse G
Meerwaarde:
o Grotere coördinatie tussen diverse bij
regelgeving betrokken actoren
o Betere planning
o Bevordert transparantie proces van opmaak
en regelgeving
BESTANDDELEN VAN EEN NORMATIEVE TEKST
Tranditioneel/afhankelijk van aard
1. Opschrift
2. Begroeting
3. Aanhef (enkel bij besluiten)
4. Beschikkend of bepalend deel = dispositief
HET OPSCHRIFT
- Term voor titel, maar is niet hetzelfde als titel
- Verplicht bij elke normatieve tekst
- Dubbele functie:
o Tekst identificeren
o Korte omschrijving onderwerp/draagwijdte tekst weergeven
AARD VAN DE TEKST
- Gaat het over wet/decreet/KB/BVR (besluit van de Vlaamse
regering)/MB/ordonnantie
o MB van 1 minister heeft een kleinere signaalfunctie, want je
weet niet of het over Vlaams of federaal minister gaat
- Aangeven of goedkeuring met bijzondere meerderheid is gebeurd:
bv ‘bijzonder decreet’
4
