UITGEWERKTE EXAMENVRAGEN GALENICA
HOOFDSTUK 2
1. Leg ‘biologische beschikbaarheid’ uit.
Biologische beschikbaarheid verwijst naar de mate en snelheid waarmee een geneesmiddel of een
werkzame stof na toediening aan het lichaam beschikbaar komt om zijn beoogde farmacologische effecten
uit te oefenen. Het is een maat voor de fractie van de toegediende dosis die onveranderd en actief in de
systemische circulatie terechtkomt.
De biologische beschikbaarheid is een maat voor therapeutische doeltreffendheid en kan beschreven
worden aan de hand van drie farmacokinetischeparameters: 𝑐𝑀𝑎𝑥, 𝑡𝑀𝑎𝑥 𝑒𝑛 𝑑𝑒 𝐴𝑈𝐶.
Uit deze dosis-tijd curve kan bepaald worden dat:
𝑐𝑀𝑎𝑥 = 4.0 mog/mL
𝑡𝑀𝑎𝑥 = 2 uur
De geneesmiddelendosis kan invloed hebben op plasmaspiegels:
Een verhoogde dosis zal de 𝑐𝑀𝑎𝑥 verhogen, 𝑡𝑀𝑎𝑥 blijft gelijk en de AUC hierdoor zal ook stijgen.
𝑐𝑀𝑎𝑥 en 𝑡𝑀𝑎𝑥 zijn indicatief voor de absorptiesnelheid, terwijl 𝑐𝑀𝑎𝑥 en AUC indicatief zijn voor de
geabsorbeerde dosis.
2. Wat zijn generieken en wat is het verschil met merkproducten? Welk advies geef je aan de
patiënt bij het afleveren van een generisch product? Bespreek de strategie voor registratie van
generieken.
Generieke producten, ook wel generieke geneesmiddelen genoemd, zijn farmaceutische producten die
gelijkwaardig zijn aan het oorspronkelijke of innoverende product. Zij bevatten dezelfde kwalitatieve en
kwantitatieve samenstelling van werkzame farmaceutische bestanddelen (API's) in dezelfde
toedieningsvorm, maar kunnen op andere punten verschillen, zoals de grootte van de API-deeltjes, soorten
en concentraties van hulpstoffen, fabricagetechnieken, apparatuur, ladingsgrootte en uiterlijk (zoals kleur of
vorm).
Wanneer een farmaceutisch bedrijf een generiek product wil registreren, moet het de regelgevende
instanties bewijzen dat het generieke product gelijkwaardig is aan het merkproduct of het innoverende
product. Dit gebeurt gewoonlijk door middel van een bio-equivalentiestudie, waarbij de farmacokinetische
parameters van het generieke product en het merkproduct worden vergeleken.
Het bio-equivalentieonderzoek wordt uitgevoerd met een referentieproduct, namelijk het merkproduct dat
het generieke product moet vervangen. Het onderzoek is bedoeld om aan te tonen dat het generieke
product een soortgelijke absorptiesnelheid en hoeveelheid blootstelling heeft als het referentieproduct, wat
, leidt tot een vergelijkbaar therapeutisch effect. Met andere woorden, het generieke product moet een
vergelijkbaar farmacokinetisch profiel hebben als het referentieproduct.
Het generieke product hoeft geen toxiciteits-, veiligheids- of klinische studies te ondergaan als het
merkproduct al voor dezelfde indicatie is goedgekeurd.
Bovendien kunnen generieken ook ingedeeld worden in categorieën volgens het Biopharmaceutical
Classification System:
● BCS Klasse I: Geneesmiddelen die zowel hoog oplosbaar als hoog doorlaatbaar zijn. Deze
geneesmiddelen hebben doorgaans een hoge biologische beschikbaarheid en vertonen weinig
variabiliteit in absorptie.
● BCS Klasse II: Geneesmiddelen die een lage oplosbaarheid hebben, maar wel hoog doorlaatbaar
zijn. Deze geneesmiddelen kunnen uitdagingen hebben bij de absorptie vanwege hun beperkte
oplosbaarheid in waterige media. Het verbeteren van de oplosbaarheid van deze geneesmiddelen
kan de absorptie en biologische beschikbaarheid vergroten.
● BCS Klasse III: Geneesmiddelen die hoog oplosbaar zijn, maar een lage doorlaatbaarheid hebben.
Hoewel deze geneesmiddelen goed oplossen in waterige media, kunnen ze moeilijk door
biologische membranen passeren. Het verbeteren van de permeabiliteit kan belangrijk zijn om de
absorptie van deze geneesmiddelen te vergemakkelijken.
● BCS Klasse IV: Geneesmiddelen die zowel lage oplosbaarheid als lage doorlaatbaarheid hebben.
Deze geneesmiddelen hebben vaak een lage biologische beschikbaarheid en kunnen uitdagingen
bieden bij de ontwikkeling van geschikte formuleringen voor effectieve absorptie.
3. Wat is de housekeeperwave?
De motiliteitspatronen van de maag kunnen worden onderverdeeld in vier fasen, bekend als fase I, II, III en
IV. Deze fasen spelen een belangrijke rol bij de vertering en voortbeweging van voedsel in de maag. De
housekeeperwave is een specifiek patroon dat voorkomt in fase III van de maagmotiliteit.
● Fase I: In deze fase van de maagmotiliteit is de maag in een rusttoestand na een maaltijd. Er zijn
sporadische contracties van de maagwand, maar over het algemeen is de activiteit laag.
● Fase II: Dit is de fase van de voorbereiding op de vertering van voedsel. Het samentrekken van de
maagwand begint te intensiveren en er ontstaan vaker contracties, hoewel deze nog niet
georganiseerd zijn.
● Fase III: Dit is de fase waarin de housekeeperwave optreedt. Het wordt ook wel de "ontladingsfase"
genoemd. In deze fase worden georganiseerde en krachtige contracties van de maagwand
gegenereerd. De housekeeperwave wordt ook wel peristaltische activiteit genoemd. Het beweegt
door de maag, duwt onverteerd voedsel en debris richting de dunne darm en speelt een rol bij het
opruimen van ongewenste deeltjes uit de maag. Dit patroon van contracties zorgt voor een
efficiënte lediging van de maaginhoud.
● Fase IV: Dit is de herstelfase na de housekeeperwave. De maagwand keert terug naar een
rusttoestand en de contracties verminderen. Deze fase bereidt de maag voor op de volgende cyclus
van motiliteitspatronen.
HOOFDSTUK 2
1. Leg ‘biologische beschikbaarheid’ uit.
Biologische beschikbaarheid verwijst naar de mate en snelheid waarmee een geneesmiddel of een
werkzame stof na toediening aan het lichaam beschikbaar komt om zijn beoogde farmacologische effecten
uit te oefenen. Het is een maat voor de fractie van de toegediende dosis die onveranderd en actief in de
systemische circulatie terechtkomt.
De biologische beschikbaarheid is een maat voor therapeutische doeltreffendheid en kan beschreven
worden aan de hand van drie farmacokinetischeparameters: 𝑐𝑀𝑎𝑥, 𝑡𝑀𝑎𝑥 𝑒𝑛 𝑑𝑒 𝐴𝑈𝐶.
Uit deze dosis-tijd curve kan bepaald worden dat:
𝑐𝑀𝑎𝑥 = 4.0 mog/mL
𝑡𝑀𝑎𝑥 = 2 uur
De geneesmiddelendosis kan invloed hebben op plasmaspiegels:
Een verhoogde dosis zal de 𝑐𝑀𝑎𝑥 verhogen, 𝑡𝑀𝑎𝑥 blijft gelijk en de AUC hierdoor zal ook stijgen.
𝑐𝑀𝑎𝑥 en 𝑡𝑀𝑎𝑥 zijn indicatief voor de absorptiesnelheid, terwijl 𝑐𝑀𝑎𝑥 en AUC indicatief zijn voor de
geabsorbeerde dosis.
2. Wat zijn generieken en wat is het verschil met merkproducten? Welk advies geef je aan de
patiënt bij het afleveren van een generisch product? Bespreek de strategie voor registratie van
generieken.
Generieke producten, ook wel generieke geneesmiddelen genoemd, zijn farmaceutische producten die
gelijkwaardig zijn aan het oorspronkelijke of innoverende product. Zij bevatten dezelfde kwalitatieve en
kwantitatieve samenstelling van werkzame farmaceutische bestanddelen (API's) in dezelfde
toedieningsvorm, maar kunnen op andere punten verschillen, zoals de grootte van de API-deeltjes, soorten
en concentraties van hulpstoffen, fabricagetechnieken, apparatuur, ladingsgrootte en uiterlijk (zoals kleur of
vorm).
Wanneer een farmaceutisch bedrijf een generiek product wil registreren, moet het de regelgevende
instanties bewijzen dat het generieke product gelijkwaardig is aan het merkproduct of het innoverende
product. Dit gebeurt gewoonlijk door middel van een bio-equivalentiestudie, waarbij de farmacokinetische
parameters van het generieke product en het merkproduct worden vergeleken.
Het bio-equivalentieonderzoek wordt uitgevoerd met een referentieproduct, namelijk het merkproduct dat
het generieke product moet vervangen. Het onderzoek is bedoeld om aan te tonen dat het generieke
product een soortgelijke absorptiesnelheid en hoeveelheid blootstelling heeft als het referentieproduct, wat
, leidt tot een vergelijkbaar therapeutisch effect. Met andere woorden, het generieke product moet een
vergelijkbaar farmacokinetisch profiel hebben als het referentieproduct.
Het generieke product hoeft geen toxiciteits-, veiligheids- of klinische studies te ondergaan als het
merkproduct al voor dezelfde indicatie is goedgekeurd.
Bovendien kunnen generieken ook ingedeeld worden in categorieën volgens het Biopharmaceutical
Classification System:
● BCS Klasse I: Geneesmiddelen die zowel hoog oplosbaar als hoog doorlaatbaar zijn. Deze
geneesmiddelen hebben doorgaans een hoge biologische beschikbaarheid en vertonen weinig
variabiliteit in absorptie.
● BCS Klasse II: Geneesmiddelen die een lage oplosbaarheid hebben, maar wel hoog doorlaatbaar
zijn. Deze geneesmiddelen kunnen uitdagingen hebben bij de absorptie vanwege hun beperkte
oplosbaarheid in waterige media. Het verbeteren van de oplosbaarheid van deze geneesmiddelen
kan de absorptie en biologische beschikbaarheid vergroten.
● BCS Klasse III: Geneesmiddelen die hoog oplosbaar zijn, maar een lage doorlaatbaarheid hebben.
Hoewel deze geneesmiddelen goed oplossen in waterige media, kunnen ze moeilijk door
biologische membranen passeren. Het verbeteren van de permeabiliteit kan belangrijk zijn om de
absorptie van deze geneesmiddelen te vergemakkelijken.
● BCS Klasse IV: Geneesmiddelen die zowel lage oplosbaarheid als lage doorlaatbaarheid hebben.
Deze geneesmiddelen hebben vaak een lage biologische beschikbaarheid en kunnen uitdagingen
bieden bij de ontwikkeling van geschikte formuleringen voor effectieve absorptie.
3. Wat is de housekeeperwave?
De motiliteitspatronen van de maag kunnen worden onderverdeeld in vier fasen, bekend als fase I, II, III en
IV. Deze fasen spelen een belangrijke rol bij de vertering en voortbeweging van voedsel in de maag. De
housekeeperwave is een specifiek patroon dat voorkomt in fase III van de maagmotiliteit.
● Fase I: In deze fase van de maagmotiliteit is de maag in een rusttoestand na een maaltijd. Er zijn
sporadische contracties van de maagwand, maar over het algemeen is de activiteit laag.
● Fase II: Dit is de fase van de voorbereiding op de vertering van voedsel. Het samentrekken van de
maagwand begint te intensiveren en er ontstaan vaker contracties, hoewel deze nog niet
georganiseerd zijn.
● Fase III: Dit is de fase waarin de housekeeperwave optreedt. Het wordt ook wel de "ontladingsfase"
genoemd. In deze fase worden georganiseerde en krachtige contracties van de maagwand
gegenereerd. De housekeeperwave wordt ook wel peristaltische activiteit genoemd. Het beweegt
door de maag, duwt onverteerd voedsel en debris richting de dunne darm en speelt een rol bij het
opruimen van ongewenste deeltjes uit de maag. Dit patroon van contracties zorgt voor een
efficiënte lediging van de maaginhoud.
● Fase IV: Dit is de herstelfase na de housekeeperwave. De maagwand keert terug naar een
rusttoestand en de contracties verminderen. Deze fase bereidt de maag voor op de volgende cyclus
van motiliteitspatronen.
