Onderwijs aan het jonge kind, een vak apart
Hoofdstuk 1: het jonge kind: een portret
1.2 groei en ontwikkeling
Wat is het verschil tussen groei en ontwikkeling?
Groei: de fysieke ontwikkeling van embryo tot volwassen mens; een zichtbare
toename in omvang, lengte en volume.
Ontwikkeling: mensen veranderen en die verandering zien we als vooruitgang.
Ontwikkelen is ontvouwen, loswikkelen, tot groei komen, meer kennis en/of beschaving
opdoen.
Met het begrip ontwikkelen kunnen we volgens de Grote Van Dale twee kanten op:
1. Alles wat zich ontwikkelt is al aanwezig; het ontvouwt zich
2. Alles wat zich ontwikkelt wordt geleerd; je doet kennis op
Dit is precies waarover veel psychologen al eeuwenlang over discussiëren; komt alle
ontwikkeling van buitenaf? Dit wordt de nature-nurture-discussie genoemd. De
waarheid ligt ergens in het midden. Ontwikkeling is deels nature en deels nurture. Met
nature bedoelen we de rijping van de hersenen en met nurture bedoelen we de
invloeden van buitenaf.
Een aantal belangrijke nature-nurture-aspecten zijn:
- Erfelijke factoren; over het algemeen zijn kinderen van kleine mensen niet veel
groter dan hun ouders
- Gezondheid; verschillende ziekten kunnen leiden tot groei en
ontwikkelingsstoornissen
- Omgevingsfactoren; kinderen die verwaarloosd worden vertonen vaak
groeistoornissen. Dit gaat bijvoorbeeld over bewegingsarmoede, emotionele
verwaarlozing, te weinig of ongezonde voeding, etc.
Goorhuis-brouwer en Imelman → Het hersen- en zenuwstelsel is bij de geboorte van
een kind niet af. Gedurende de ontwikkeling die zich na de geboorte inzet differentiëren
en verfijnen de hersenen en het centrale zenuwstelsel zich, evenals het spierstelsel.
Als dit allemaal goed verloopt, mondt ontwikkeling uit in rijpheid. En rijpheid is altijd
rijpheid tot…nieuw gedrag.
Rijpheid van het hersen- en zenuwstelsel is altijd een voorwaarde om je gedrag op een
ander niveau te kunnen organiseren. Of zoals van Beem zegt: ontwikkeling wordt
opgevat als een reeks veranderingen die tot hogere niveaus van differentiatie en
functioneren leiden.
Hoofdstuk 1: het jonge kind: een portret
1.2 groei en ontwikkeling
Wat is het verschil tussen groei en ontwikkeling?
Groei: de fysieke ontwikkeling van embryo tot volwassen mens; een zichtbare
toename in omvang, lengte en volume.
Ontwikkeling: mensen veranderen en die verandering zien we als vooruitgang.
Ontwikkelen is ontvouwen, loswikkelen, tot groei komen, meer kennis en/of beschaving
opdoen.
Met het begrip ontwikkelen kunnen we volgens de Grote Van Dale twee kanten op:
1. Alles wat zich ontwikkelt is al aanwezig; het ontvouwt zich
2. Alles wat zich ontwikkelt wordt geleerd; je doet kennis op
Dit is precies waarover veel psychologen al eeuwenlang over discussiëren; komt alle
ontwikkeling van buitenaf? Dit wordt de nature-nurture-discussie genoemd. De
waarheid ligt ergens in het midden. Ontwikkeling is deels nature en deels nurture. Met
nature bedoelen we de rijping van de hersenen en met nurture bedoelen we de
invloeden van buitenaf.
Een aantal belangrijke nature-nurture-aspecten zijn:
- Erfelijke factoren; over het algemeen zijn kinderen van kleine mensen niet veel
groter dan hun ouders
- Gezondheid; verschillende ziekten kunnen leiden tot groei en
ontwikkelingsstoornissen
- Omgevingsfactoren; kinderen die verwaarloosd worden vertonen vaak
groeistoornissen. Dit gaat bijvoorbeeld over bewegingsarmoede, emotionele
verwaarlozing, te weinig of ongezonde voeding, etc.
Goorhuis-brouwer en Imelman → Het hersen- en zenuwstelsel is bij de geboorte van
een kind niet af. Gedurende de ontwikkeling die zich na de geboorte inzet differentiëren
en verfijnen de hersenen en het centrale zenuwstelsel zich, evenals het spierstelsel.
Als dit allemaal goed verloopt, mondt ontwikkeling uit in rijpheid. En rijpheid is altijd
rijpheid tot…nieuw gedrag.
Rijpheid van het hersen- en zenuwstelsel is altijd een voorwaarde om je gedrag op een
ander niveau te kunnen organiseren. Of zoals van Beem zegt: ontwikkeling wordt
opgevat als een reeks veranderingen die tot hogere niveaus van differentiatie en
functioneren leiden.
