Nederlands poezie
A. Hoofse minnelyriek
Hoofsheid = Bepaalde gedragsregels (zowel individueel als in omgang met anderen) waar men zich
aan moest houden
Bv. Hoe omgaan met anderen, tafelmanieren, begroeting, etc.
Hoofse regels om zich te onderscheiden van het plebs/het gewone volk (Zelfbeheersing is
belangrijk!)
Minnelyriek
- Minne? beminnen; liefhebben à minne = liefde
- Lyriek? Dichtkunst, poëzie (of liedteksten), uiten van gevoelens
Minnelyriek = liefdespoëzie
Hoofse lyriek (kenmerken) :
Onbereikbare vrouw, onmogelijke liefde
Onvervuld verlangen naar zuivere liefde
Niet platonisch; niet enkel liefde als vrienden
Vaak centrale rol voor natuur
Teksten ‘Opnieuw aanschouwen wij’ & ‘Eens meien morgens’
1. Hoofse minnen in de tekst OPW
Maar welbeschouwd
schenkt ze veel vreugde aan wie zich De hoofse liefde = strenge regels en wetten
aan haar regels houdt.
- er gelden bepaalde conventies; men moet zich op een
bepaalde manier te gedragen
Elke man vangt in de liefde bot In vergelijking met de hedendaagse liefde?
die met haar strenge wetten spot.
- Nu: vrije, spontane liefde die op emoties gebaseerd is
(hoewel er ook nog bepaalde conventies gelden!)
, 2. Vrouw = voorwerp?
Bij Hertog Jan komt vooral het lichamelijke
Doe ic versach dat scone cruut aan bod, in tegenstelling tot het puur geestelijke
In den boemgardekijn,
bij ‘opnieuw aanschouwen wij’
Ende ic verhoorde dat suete gheluut
Van den magheden fijn,
3. Mannelijke minaars hebben strenge eisen
De mannelijke minnaar moet de regels volgen: hij moet geduldig zijn, de vrouw dienen, nederig zijn,
altijd hoofs blijven en zichzelf niet opdringen.
Mannelijke minnaar MOET:
Gewillig zijn; bereid zijn allerlei dingen te doen
Dikwijls in het stof buigen; nederig zijn
Voortdurend lof zingen: eren, ophemelen,
Mannelijke minnaar MAG NIET:
Vloeken
Brutaal worden
Bokkig (slecht gehumeurd) worden om het grillige lot van de liefde
4. ‘Schoon boomgaardekijn’ = ommuurd --> betekenis?
‘Eens meien morgens vroege
Was ic upghestaan;
In een scoen boemgerdekine
Soudic spelen gaen.’
Hoofse kunst: een liefdestuin is ommuurd
Hoofse liefde komt vaak voor in een kamer / huis / kasteel / ommuurde tuin
Mogelijke betekenissen:
- Wat buiten de besloten ruimte gebeurt is voor onhoofsen / dorpsmensen
- Liefde ingesloten; ommuurd met regels en conventies
- Bescherming tegen buitenaf?
5. De man zelden of nooit voldoening?
‘Ik acht liefde geen valse waan, ‘Ik liet mijn
al heeft ze mij geen goed gedaan.’ arm al om
haar gaan.
6. Verschillen Franse minne-ideaal bij WIX en HJI
A. Hoofse minnelyriek
Hoofsheid = Bepaalde gedragsregels (zowel individueel als in omgang met anderen) waar men zich
aan moest houden
Bv. Hoe omgaan met anderen, tafelmanieren, begroeting, etc.
Hoofse regels om zich te onderscheiden van het plebs/het gewone volk (Zelfbeheersing is
belangrijk!)
Minnelyriek
- Minne? beminnen; liefhebben à minne = liefde
- Lyriek? Dichtkunst, poëzie (of liedteksten), uiten van gevoelens
Minnelyriek = liefdespoëzie
Hoofse lyriek (kenmerken) :
Onbereikbare vrouw, onmogelijke liefde
Onvervuld verlangen naar zuivere liefde
Niet platonisch; niet enkel liefde als vrienden
Vaak centrale rol voor natuur
Teksten ‘Opnieuw aanschouwen wij’ & ‘Eens meien morgens’
1. Hoofse minnen in de tekst OPW
Maar welbeschouwd
schenkt ze veel vreugde aan wie zich De hoofse liefde = strenge regels en wetten
aan haar regels houdt.
- er gelden bepaalde conventies; men moet zich op een
bepaalde manier te gedragen
Elke man vangt in de liefde bot In vergelijking met de hedendaagse liefde?
die met haar strenge wetten spot.
- Nu: vrije, spontane liefde die op emoties gebaseerd is
(hoewel er ook nog bepaalde conventies gelden!)
, 2. Vrouw = voorwerp?
Bij Hertog Jan komt vooral het lichamelijke
Doe ic versach dat scone cruut aan bod, in tegenstelling tot het puur geestelijke
In den boemgardekijn,
bij ‘opnieuw aanschouwen wij’
Ende ic verhoorde dat suete gheluut
Van den magheden fijn,
3. Mannelijke minaars hebben strenge eisen
De mannelijke minnaar moet de regels volgen: hij moet geduldig zijn, de vrouw dienen, nederig zijn,
altijd hoofs blijven en zichzelf niet opdringen.
Mannelijke minnaar MOET:
Gewillig zijn; bereid zijn allerlei dingen te doen
Dikwijls in het stof buigen; nederig zijn
Voortdurend lof zingen: eren, ophemelen,
Mannelijke minnaar MAG NIET:
Vloeken
Brutaal worden
Bokkig (slecht gehumeurd) worden om het grillige lot van de liefde
4. ‘Schoon boomgaardekijn’ = ommuurd --> betekenis?
‘Eens meien morgens vroege
Was ic upghestaan;
In een scoen boemgerdekine
Soudic spelen gaen.’
Hoofse kunst: een liefdestuin is ommuurd
Hoofse liefde komt vaak voor in een kamer / huis / kasteel / ommuurde tuin
Mogelijke betekenissen:
- Wat buiten de besloten ruimte gebeurt is voor onhoofsen / dorpsmensen
- Liefde ingesloten; ommuurd met regels en conventies
- Bescherming tegen buitenaf?
5. De man zelden of nooit voldoening?
‘Ik acht liefde geen valse waan, ‘Ik liet mijn
al heeft ze mij geen goed gedaan.’ arm al om
haar gaan.
6. Verschillen Franse minne-ideaal bij WIX en HJI
