OTOLOGIE
1. HET UITWENDIGE OOR
1. inleiding
• Normal gehoor hebben we nodig voor:
o akoestisch scannen van de omgeving
o verbale communicatie
o bron v plezier: muziek beluisteren
• Slechthorendheid/doofheid:
o impact op taalontwikkeling
o impact op het gedrag
o Depressie en social isolemen
2. basisfunctie vh oor
Geluidsignaal (akoestisch) → neurale transformatie → omgezet nr elektrische prikkel
De elektrische prikkel bevat essentiele kenmerken van het geluidsignaal
1. Amplitude = intensiteit
2. Frequentie = toonhoogte
3. 3 delen vh oor
1. Uitwendig oor : oorschelp + uitwendige gehoorgang
2. Middenoor : 3 gehoorsbeentjes, trommelvlies
3. Binnenoor : slakkenhuid (gehoororgaan) + evenwichtsorgaan
4. Gehoorzenuw : Zenuw vertrekt uit binnenoor → hersenstam → auditieve cortex : hier gebeurt interpretatie
vh geluidsignaal
Uitwendig oog Signaalcoordinatie
Oorschelp : collector v geluidsignaal
Gehoorgang : geluidsignaal versterken
Middenoor Versterkend
Impedantie mismatch
Trommelvlies : trilling maken en doorgeven aan gehoorbeentjes nr slakkenhuis
middenoor : binnenoor is gevuld v met vocht. Bij omzetting v lucht nr vocht signaal gaat er veel
geluidsterkte verloren. Om het verlies te compenseren zal het middenoor het geluid versterken
om zo de akoestische independentie dr lucht nr vocht te compenseren?
Binnenoor Analyse en omzetting
Binnenoor : omzetting nr elektrische prikkel
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 1
,4. normaal gehoor
• Grote gevoeligheid (20-20 000 Hz)
• Zeer goede frequentie resolutie
• Groot dynamisch bereik (0-120 dB)
• Zeer goede tijdscodering : we kunnen snel geluidssignalen gaan decoderen
• Audiogram beperkt tot spraakfrequentie (125-8000hz)
• Soms hoogfrequent meten , bij pt die chemo krijgt dat gehoor aantast.
• Gehoordrempel wordt gelijkgesteld nr 0db
• Spraakbanaan :
o Klinkers :laagfrequent
o Medeklinkers : hoogfrequente gebied
o Bij ouderdom : gaat eerst gehoorverlies optreden in hoogfrequente gebied. Waardoor bep
medeklinkers niet goed verstaan worden.
5. gehoorverlies
Thv uitwendig oor en middenoor : conductief gehoorverlies
• Het middenoor is afgesloten vd buitenwereld door trommelvlies. Maar staat wel in contact met buiten via :
buis van Eustachius. Deze buis is normaal gesloten tenzij bij het slikken is de buis even open.
• In het middenoor zitten er mucuscellen. Deze mucus kan aflopen via de buis v Eustachius. Als dit niet
afloopt, krijg je conductief gehoorverlies
• Klachten : attenuatie, verzwakking vh geluidssignaal, geen geluidsvervorming
• Oorzaak : cerumprop, middenoorontsteking, otosclerose
• Bij audiogram ligt beengeleiding en luchtgeleiding normaal op zelfde lijn
Hier zal luchtgeleiding gezakt zijn
Het verschil tussen beide = air bone gap
Versterker (middenoor en buitenoor) werken niet goed
=> oplossing : Ze horen beter als het geluid luider wordt aangeboden
Thv binnenoor : perceptief = sensorieel gehoorverlies
• Probleem thv cochlea
• Normaal ligt op nullijn
• Hier ligt het bij hogere frequenties lager dus hogere frequenties worden minder goed gehoord
• Oplossing : Geluid luider aanbieden helpt niet echt , is vooral belangrijk dat er geen achtergrondgeluid is
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 2
,6. anatomie en fysiologie van het UITWENDIGE OOR
Tragus stukje kraakbeen aan de voorzijde van de oorschelp, voor de gehoorgang.
Als men iets niet wil horen, wordt meestal de tragus tegen de gehoorgang gedrukt.
Helix buitenste rand van de oorschelp
Antehelix plooi in helix
Concha De diepste impressie
lobulus oorlel
De oorschelp bestaat volledig uit kraakbeen met verschillende plooien. Behalve in de oorlel is er geen kraakbeen.
Het kraakbeen van de oorschelp loopt door nr kraakbeen v uitwendige gehoorgang.
Piercing in oorlel = veilig piercing dr kraakbeen = hoge kans op ontsteking en verlies kraakbeen
De gehoorgang bestaat uit een kraakbenig en benig deel.
Het buitenste deel = kraakbeen binnenste deel = been
Overgang tss kraakbeen en beenderig deel = istmus : daar is gehoorhang ook het nauwst
Onderscheid tss kraakbeen en beenderig deel :
• bij kraakbeen zijn er haartjes bij beenderig deel niet
• kraakbenig deel is bedekt met oorsmeer = beschermt tegen uitdroging en infectie
Het kraakbeen en benig deel staan in een hoek met elkaar die onder is naar voor en naar onder
• reden? Deze hoek voor bescherming tegen trauma, invliegende insecten, stof,..
• otoscopie :
o trek de oorschelp nr achter en boven → zo breng je kraakbenig deel in verlengde met benig deel
o Zorg dat je hem zo plaatst dat je nog net haartjes ziet, niet dieper want bij beenderig deel is huid
heel gevoelig
Kraakbeen Benig
Haartjes Geen haartjes
Talgklieren
Oorsmeer
Bekleedt met subcutaan weefsel Bekleed met botvlies en huid
liep door v oorscherlp Geen subcutis, geen klier
Beschermende structuren : tragus, oorsmeer, haren Heel gevoelig deel vd gehoorgang
Begrenzing :
voorkant = kaakgewricht
Boven = hersenholte temooraal
Achter= mastoidholte
Onder = carotis interna, jugularis interna
Embryologie
• Oorschelp : ontwikkelt zich uit 6 kraakbeenknobbeltjes afkomstig v 1E en 2E kieuwboog
• Uitwendig oor en middenoor : ontwikkelt zich uit 1E en 2E kieuwbogen en kieuwspleten
o 1E kieuwboog : malleus, incus, m.tensor tympani, n.trigeminus
o 2E kieuwboog : stapes, m. stapedius, n.facialis
• Binnenoor : ontstaan uit afsplitsing neuro-ectoderm
o Binnenoor ontwikkelt zich dus apart van uitwendig oor en middenoor. De stijgbeugel zal later
contact maken met het binnenoor om geluid door te geven aan het binnenoor
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 3
, Oorsmeer = cerumen
• geproduceerd door Apocriene zweetklieren en talgklieren thv kraakbenig deel van de UGG
• vormen cerumen : oorsmeer wordt enkel geproduceerd in kraakbenig deel vd gehoorgang
• Aspect kan wisselen van lichtgeel en vloeibaar tot donker en vast
• Beschermt tegen uitdrogend effect v water, beschermt tegen bacteriën
• Hydrofoob/bactericied
• Zelfreinigende epitheelmigratie in de gehoorgang !!
7. Klinisch onderzoek
• Algemene inspectie van beide oorschelpen : symmetrie, vorm, positie tov schedel
• Aanwezigheid van fistels, aanhangsels, littekens
• Inspectie van de meatus waarbij de oorschelp naar achter-boven wordt getrokken
• Grootst mogelijke speculum in functie van de diameter van de gehoorgang
o Hoe breder Speculum, hoe meer lichtinval, hoe beter beeld
o Speculum brengen tot net voorbij haartjes = overgang kraakbenig-benig gehoorgang
• Inbrengen van speculum tot overgang kraakbenig-benige gehoorgang
• Aanwezigheid van cerumen wordt verwijderd
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 4
1. HET UITWENDIGE OOR
1. inleiding
• Normal gehoor hebben we nodig voor:
o akoestisch scannen van de omgeving
o verbale communicatie
o bron v plezier: muziek beluisteren
• Slechthorendheid/doofheid:
o impact op taalontwikkeling
o impact op het gedrag
o Depressie en social isolemen
2. basisfunctie vh oor
Geluidsignaal (akoestisch) → neurale transformatie → omgezet nr elektrische prikkel
De elektrische prikkel bevat essentiele kenmerken van het geluidsignaal
1. Amplitude = intensiteit
2. Frequentie = toonhoogte
3. 3 delen vh oor
1. Uitwendig oor : oorschelp + uitwendige gehoorgang
2. Middenoor : 3 gehoorsbeentjes, trommelvlies
3. Binnenoor : slakkenhuid (gehoororgaan) + evenwichtsorgaan
4. Gehoorzenuw : Zenuw vertrekt uit binnenoor → hersenstam → auditieve cortex : hier gebeurt interpretatie
vh geluidsignaal
Uitwendig oog Signaalcoordinatie
Oorschelp : collector v geluidsignaal
Gehoorgang : geluidsignaal versterken
Middenoor Versterkend
Impedantie mismatch
Trommelvlies : trilling maken en doorgeven aan gehoorbeentjes nr slakkenhuis
middenoor : binnenoor is gevuld v met vocht. Bij omzetting v lucht nr vocht signaal gaat er veel
geluidsterkte verloren. Om het verlies te compenseren zal het middenoor het geluid versterken
om zo de akoestische independentie dr lucht nr vocht te compenseren?
Binnenoor Analyse en omzetting
Binnenoor : omzetting nr elektrische prikkel
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 1
,4. normaal gehoor
• Grote gevoeligheid (20-20 000 Hz)
• Zeer goede frequentie resolutie
• Groot dynamisch bereik (0-120 dB)
• Zeer goede tijdscodering : we kunnen snel geluidssignalen gaan decoderen
• Audiogram beperkt tot spraakfrequentie (125-8000hz)
• Soms hoogfrequent meten , bij pt die chemo krijgt dat gehoor aantast.
• Gehoordrempel wordt gelijkgesteld nr 0db
• Spraakbanaan :
o Klinkers :laagfrequent
o Medeklinkers : hoogfrequente gebied
o Bij ouderdom : gaat eerst gehoorverlies optreden in hoogfrequente gebied. Waardoor bep
medeklinkers niet goed verstaan worden.
5. gehoorverlies
Thv uitwendig oor en middenoor : conductief gehoorverlies
• Het middenoor is afgesloten vd buitenwereld door trommelvlies. Maar staat wel in contact met buiten via :
buis van Eustachius. Deze buis is normaal gesloten tenzij bij het slikken is de buis even open.
• In het middenoor zitten er mucuscellen. Deze mucus kan aflopen via de buis v Eustachius. Als dit niet
afloopt, krijg je conductief gehoorverlies
• Klachten : attenuatie, verzwakking vh geluidssignaal, geen geluidsvervorming
• Oorzaak : cerumprop, middenoorontsteking, otosclerose
• Bij audiogram ligt beengeleiding en luchtgeleiding normaal op zelfde lijn
Hier zal luchtgeleiding gezakt zijn
Het verschil tussen beide = air bone gap
Versterker (middenoor en buitenoor) werken niet goed
=> oplossing : Ze horen beter als het geluid luider wordt aangeboden
Thv binnenoor : perceptief = sensorieel gehoorverlies
• Probleem thv cochlea
• Normaal ligt op nullijn
• Hier ligt het bij hogere frequenties lager dus hogere frequenties worden minder goed gehoord
• Oplossing : Geluid luider aanbieden helpt niet echt , is vooral belangrijk dat er geen achtergrondgeluid is
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 2
,6. anatomie en fysiologie van het UITWENDIGE OOR
Tragus stukje kraakbeen aan de voorzijde van de oorschelp, voor de gehoorgang.
Als men iets niet wil horen, wordt meestal de tragus tegen de gehoorgang gedrukt.
Helix buitenste rand van de oorschelp
Antehelix plooi in helix
Concha De diepste impressie
lobulus oorlel
De oorschelp bestaat volledig uit kraakbeen met verschillende plooien. Behalve in de oorlel is er geen kraakbeen.
Het kraakbeen van de oorschelp loopt door nr kraakbeen v uitwendige gehoorgang.
Piercing in oorlel = veilig piercing dr kraakbeen = hoge kans op ontsteking en verlies kraakbeen
De gehoorgang bestaat uit een kraakbenig en benig deel.
Het buitenste deel = kraakbeen binnenste deel = been
Overgang tss kraakbeen en beenderig deel = istmus : daar is gehoorhang ook het nauwst
Onderscheid tss kraakbeen en beenderig deel :
• bij kraakbeen zijn er haartjes bij beenderig deel niet
• kraakbenig deel is bedekt met oorsmeer = beschermt tegen uitdroging en infectie
Het kraakbeen en benig deel staan in een hoek met elkaar die onder is naar voor en naar onder
• reden? Deze hoek voor bescherming tegen trauma, invliegende insecten, stof,..
• otoscopie :
o trek de oorschelp nr achter en boven → zo breng je kraakbenig deel in verlengde met benig deel
o Zorg dat je hem zo plaatst dat je nog net haartjes ziet, niet dieper want bij beenderig deel is huid
heel gevoelig
Kraakbeen Benig
Haartjes Geen haartjes
Talgklieren
Oorsmeer
Bekleedt met subcutaan weefsel Bekleed met botvlies en huid
liep door v oorscherlp Geen subcutis, geen klier
Beschermende structuren : tragus, oorsmeer, haren Heel gevoelig deel vd gehoorgang
Begrenzing :
voorkant = kaakgewricht
Boven = hersenholte temooraal
Achter= mastoidholte
Onder = carotis interna, jugularis interna
Embryologie
• Oorschelp : ontwikkelt zich uit 6 kraakbeenknobbeltjes afkomstig v 1E en 2E kieuwboog
• Uitwendig oor en middenoor : ontwikkelt zich uit 1E en 2E kieuwbogen en kieuwspleten
o 1E kieuwboog : malleus, incus, m.tensor tympani, n.trigeminus
o 2E kieuwboog : stapes, m. stapedius, n.facialis
• Binnenoor : ontstaan uit afsplitsing neuro-ectoderm
o Binnenoor ontwikkelt zich dus apart van uitwendig oor en middenoor. De stijgbeugel zal later
contact maken met het binnenoor om geluid door te geven aan het binnenoor
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 3
, Oorsmeer = cerumen
• geproduceerd door Apocriene zweetklieren en talgklieren thv kraakbenig deel van de UGG
• vormen cerumen : oorsmeer wordt enkel geproduceerd in kraakbenig deel vd gehoorgang
• Aspect kan wisselen van lichtgeel en vloeibaar tot donker en vast
• Beschermt tegen uitdrogend effect v water, beschermt tegen bacteriën
• Hydrofoob/bactericied
• Zelfreinigende epitheelmigratie in de gehoorgang !!
7. Klinisch onderzoek
• Algemene inspectie van beide oorschelpen : symmetrie, vorm, positie tov schedel
• Aanwezigheid van fistels, aanhangsels, littekens
• Inspectie van de meatus waarbij de oorschelp naar achter-boven wordt getrokken
• Grootst mogelijke speculum in functie van de diameter van de gehoorgang
o Hoe breder Speculum, hoe meer lichtinval, hoe beter beeld
o Speculum brengen tot net voorbij haartjes = overgang kraakbenig-benig gehoorgang
• Inbrengen van speculum tot overgang kraakbenig-benige gehoorgang
• Aanwezigheid van cerumen wordt verwijderd
Geneeskunde 3E bach : NKO : otologie 4
