Kinderen en jongeren
Hoofdstuk 1: Minderjarigheid................................................................................................................3
1.1 Minderjarigen onder de hoede van meerderjarigen....................................................................3
1.2 Het Kinderrechtenverdrag............................................................................................................4
1.3 Minderjarigen in de jeugdhulp: DRM............................................................................................5
Hoofdstuk 2: Een integraal verhaal........................................................................................................6
2.1 Decreet Integrale Jeugdhulp.........................................................................................................6
2.2 Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp..........................................................................................8
2.3 Niet rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp...................................................................................9
2.4 Crisishulp....................................................................................................................................10
2.5 Modulering.................................................................................................................................10
2.6 Intersectorale Toegangspoort....................................................................................................11
2.7 Maatschappelijk noodzakelijke hulp (MANO).............................................................................12
2.8 Cliëntoverleg en bemiddeling.....................................................................................................14
Hoofdstuk 3: Verontrustende opvoedingssituatie (VOS)......................................................................15
3.1 Wat is een VOS?..........................................................................................................................15
3.2 Prevalentie VOS..........................................................................................................................16
3.3 Risicofactoren.............................................................................................................................16
3.3.1 Risicofactoren in de omgeving.............................................................................................16
3.3.2 Risicofactoren bij het kind...................................................................................................16
3.3.2.1 Hechtingsproblematieken.............................................................................................17
3.3.2.2 Leerstoornissen.............................................................................................................18
3.3.2.3 Probleemgedrag...........................................................................................................18
3.3.3 Risicofactoren bij de ouders................................................................................................21
3.3.4 Risicofactoren in de gezinspatronen en -structuren............................................................22
3.3.5 Multiprobleemgezinnen......................................................................................................22
Hoofdstuk 4: Jeugddelict......................................................................................................................23
Hoofdstuk 5: Aanbod jeugdhulp in Vlaanderen....................................................................................26
5.1 Jeugdhulp binnen het Algemeen Welzijnswerk..........................................................................27
5.2 Jeugdhulp binnen het Agentschap Opgroeien............................................................................28
5.2.1 Jeugdhulp (Bijzondere Jeugdbijstand).................................................................................28
5.2.2 Private voorzieningen..........................................................................................................28
5.2.3 Organisaties voor Bijzondere Jeugdzorg..............................................................................29
5.2.4 Opvang-, Oriëntatie- en Observatiecentra (OOOC)..............................................................30
5.2.5 Diensten voor Pleegzorg......................................................................................................30
1
, 5.2.6 Diensten Herstelgerichte en Constructieve Afhandeling (HCA)...........................................30
5.2.7 Centra voor Integrale Gezinsbegeleiding (CIG)....................................................................30
5.2.8 COS & OBC...........................................................................................................................31
5.2.9 Gemeenschapsinstellingen en federale centra....................................................................31
5.2.10 Jeugdhulp binnen Kind en Gezin........................................................................................31
5.3 Jeugdhulp binnen de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG).....................................32
5.4 Jeugdhulp binnen de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB)..................................................32
5.5 Jeugdhulp binnen het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)...............32
Hoofdstuk 6: KOPP...............................................................................................................................33
6.2 Niet zonder gevolgen..................................................................................................................33
6.3 Weerslag in verschillende ontwikkelingsfases............................................................................33
6.4 Plan van aanpak..........................................................................................................................34
6.5 Psycho-educatie..........................................................................................................................34
6.6 Inspelen op wankele gezinsrollen...............................................................................................34
6.7 Benutten van hulpbronnen.........................................................................................................34
7 NBMV................................................................................................................................................35
7.1 Wat is Niet Begeleide Minderjarige Vreemdeling?.....................................................................35
7.3 Plan van aanpak..........................................................................................................................35
2
,Hoofdstuk 1: Minderjarigheid
1.1 Minderjarigen onder de hoede van meerderjarigen
Wettelijke meerderjarigheid: 18 jaar
“bekwaam tot alle handelingen van het burgerlijk leven”
= handelingsbekwaam, kan rechtshandelingen doen:
o Stemmen
o Contracten handtekenen
o Fiscale aangifte
o In huwelijk treden
o Aansprakelijk voor daden t.o.v. derden & maatschappij
Seksuele meerderjarigheid: 16 jaar
o Opmerking: indien het leeftijdsverschil niet te groot is, verlaagd naar 14 jaar
Minderjarigen = personen die leeftijd van de meerderjarigheid nog niet hebben bereikt
Afhankelijke positie van volwassenen
o O.a. huisvestiging, levensonderhoud, opleiding, opvoeding, nemen van belangrijk
beslissingen, verzorging, toezicht
Juridisch niet sterk
o Geen stemrecht
o Geen proces opstarten
o Niet zelf verblijfplaats kiezen (wel bij één van de ouders)
o Leerplicht
Volwassenen voeden kinderen op
o Plicht om te zorgen voor én te vertegenwoordigen
o Recht op persoonlijke contact met kind (ook na echtscheiding/ ook grootouders)
o Niet verplichting in voorzien in zakgeld
Voogd
Aangesteld wanneer beide ouders Heeft geen onderhoudsplicht
Zijn gestorven Is niet burgerrechteraansprakelijk
Wettelijk onbekend zijn (voor eventuele schade die kind
Zich in de ‘voortdurende aanricht)
onmogelijkheid’ bevinden om het
ouderlijk gezag uit te oefenen
Tot na 18de verjaardag:
o Tot voltooiing opleiding ‘normaal verloop’
o Geen verplichting in niet-noodzakelijke meeruitgaven
3
, 1.2 Het Kinderrechtenverdrag
Begin 20ste eeuw (van 1901 tot 2000): Na WOI 1959 1979
Kinderbeschermingsweten Internationale optekening Goedkeuring Verklaring Internationaal jaar
‘aparte categorie waar we speciale ‘Verklaring van Genève’ voor de Rechten van het Kind (VN) van het kind
aandacht voor dienen te besteden’ Startschot bindend karakter
1989 1992 Laatste decennia
Verdrag voor de Rechten van het Kind (VN) Ratificatie Verdrag in België Aandacht voor rechten van kinderen toegenomen
(Kinderrechtencommissariaat waakt (Werking Jongerentelefoon/Awel, kinderrechtswinkel,
over toepassingen en uitvoering)
Voorzieningsrechten (provisie): Participatierechten Beschermingsrechten (protectie)
Zaken/diensten die kinderen nodig Verwijzen naar voorwaarden die regelen Verwijzen naar voorwaarden die
hebben om op te groeien in optimale dat kinderen voor zichzelf kunnen kinderen beschermen tegen schadelijke
omstandigheden opkomen factoren voor ontwikkeling/welzijn
Bv. recht op veilige leef- en speelplek, Bv. recht om gehoord te worden, recht Bv. recht op bescherming tegen
recht op gezondheidszorg, recht op op vrije meningsuiting, recht op toegang mishandeling/kinderarbeid
educatie tot informatie uit verschillende bronnen
Bevat ook plichten
Ouders
o Zorgen voor voeding, kleding en onderdak
Regeringsleiders
o Zorgen voor degelijk onderwijs en uitgebouwd rechtssysteem
Zodat ouders plichten t.o.v. kinderen kunnen waarmaken
Kinderen
o Leerplicht
4
Hoofdstuk 1: Minderjarigheid................................................................................................................3
1.1 Minderjarigen onder de hoede van meerderjarigen....................................................................3
1.2 Het Kinderrechtenverdrag............................................................................................................4
1.3 Minderjarigen in de jeugdhulp: DRM............................................................................................5
Hoofdstuk 2: Een integraal verhaal........................................................................................................6
2.1 Decreet Integrale Jeugdhulp.........................................................................................................6
2.2 Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp..........................................................................................8
2.3 Niet rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp...................................................................................9
2.4 Crisishulp....................................................................................................................................10
2.5 Modulering.................................................................................................................................10
2.6 Intersectorale Toegangspoort....................................................................................................11
2.7 Maatschappelijk noodzakelijke hulp (MANO).............................................................................12
2.8 Cliëntoverleg en bemiddeling.....................................................................................................14
Hoofdstuk 3: Verontrustende opvoedingssituatie (VOS)......................................................................15
3.1 Wat is een VOS?..........................................................................................................................15
3.2 Prevalentie VOS..........................................................................................................................16
3.3 Risicofactoren.............................................................................................................................16
3.3.1 Risicofactoren in de omgeving.............................................................................................16
3.3.2 Risicofactoren bij het kind...................................................................................................16
3.3.2.1 Hechtingsproblematieken.............................................................................................17
3.3.2.2 Leerstoornissen.............................................................................................................18
3.3.2.3 Probleemgedrag...........................................................................................................18
3.3.3 Risicofactoren bij de ouders................................................................................................21
3.3.4 Risicofactoren in de gezinspatronen en -structuren............................................................22
3.3.5 Multiprobleemgezinnen......................................................................................................22
Hoofdstuk 4: Jeugddelict......................................................................................................................23
Hoofdstuk 5: Aanbod jeugdhulp in Vlaanderen....................................................................................26
5.1 Jeugdhulp binnen het Algemeen Welzijnswerk..........................................................................27
5.2 Jeugdhulp binnen het Agentschap Opgroeien............................................................................28
5.2.1 Jeugdhulp (Bijzondere Jeugdbijstand).................................................................................28
5.2.2 Private voorzieningen..........................................................................................................28
5.2.3 Organisaties voor Bijzondere Jeugdzorg..............................................................................29
5.2.4 Opvang-, Oriëntatie- en Observatiecentra (OOOC)..............................................................30
5.2.5 Diensten voor Pleegzorg......................................................................................................30
1
, 5.2.6 Diensten Herstelgerichte en Constructieve Afhandeling (HCA)...........................................30
5.2.7 Centra voor Integrale Gezinsbegeleiding (CIG)....................................................................30
5.2.8 COS & OBC...........................................................................................................................31
5.2.9 Gemeenschapsinstellingen en federale centra....................................................................31
5.2.10 Jeugdhulp binnen Kind en Gezin........................................................................................31
5.3 Jeugdhulp binnen de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG).....................................32
5.4 Jeugdhulp binnen de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB)..................................................32
5.5 Jeugdhulp binnen het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)...............32
Hoofdstuk 6: KOPP...............................................................................................................................33
6.2 Niet zonder gevolgen..................................................................................................................33
6.3 Weerslag in verschillende ontwikkelingsfases............................................................................33
6.4 Plan van aanpak..........................................................................................................................34
6.5 Psycho-educatie..........................................................................................................................34
6.6 Inspelen op wankele gezinsrollen...............................................................................................34
6.7 Benutten van hulpbronnen.........................................................................................................34
7 NBMV................................................................................................................................................35
7.1 Wat is Niet Begeleide Minderjarige Vreemdeling?.....................................................................35
7.3 Plan van aanpak..........................................................................................................................35
2
,Hoofdstuk 1: Minderjarigheid
1.1 Minderjarigen onder de hoede van meerderjarigen
Wettelijke meerderjarigheid: 18 jaar
“bekwaam tot alle handelingen van het burgerlijk leven”
= handelingsbekwaam, kan rechtshandelingen doen:
o Stemmen
o Contracten handtekenen
o Fiscale aangifte
o In huwelijk treden
o Aansprakelijk voor daden t.o.v. derden & maatschappij
Seksuele meerderjarigheid: 16 jaar
o Opmerking: indien het leeftijdsverschil niet te groot is, verlaagd naar 14 jaar
Minderjarigen = personen die leeftijd van de meerderjarigheid nog niet hebben bereikt
Afhankelijke positie van volwassenen
o O.a. huisvestiging, levensonderhoud, opleiding, opvoeding, nemen van belangrijk
beslissingen, verzorging, toezicht
Juridisch niet sterk
o Geen stemrecht
o Geen proces opstarten
o Niet zelf verblijfplaats kiezen (wel bij één van de ouders)
o Leerplicht
Volwassenen voeden kinderen op
o Plicht om te zorgen voor én te vertegenwoordigen
o Recht op persoonlijke contact met kind (ook na echtscheiding/ ook grootouders)
o Niet verplichting in voorzien in zakgeld
Voogd
Aangesteld wanneer beide ouders Heeft geen onderhoudsplicht
Zijn gestorven Is niet burgerrechteraansprakelijk
Wettelijk onbekend zijn (voor eventuele schade die kind
Zich in de ‘voortdurende aanricht)
onmogelijkheid’ bevinden om het
ouderlijk gezag uit te oefenen
Tot na 18de verjaardag:
o Tot voltooiing opleiding ‘normaal verloop’
o Geen verplichting in niet-noodzakelijke meeruitgaven
3
, 1.2 Het Kinderrechtenverdrag
Begin 20ste eeuw (van 1901 tot 2000): Na WOI 1959 1979
Kinderbeschermingsweten Internationale optekening Goedkeuring Verklaring Internationaal jaar
‘aparte categorie waar we speciale ‘Verklaring van Genève’ voor de Rechten van het Kind (VN) van het kind
aandacht voor dienen te besteden’ Startschot bindend karakter
1989 1992 Laatste decennia
Verdrag voor de Rechten van het Kind (VN) Ratificatie Verdrag in België Aandacht voor rechten van kinderen toegenomen
(Kinderrechtencommissariaat waakt (Werking Jongerentelefoon/Awel, kinderrechtswinkel,
over toepassingen en uitvoering)
Voorzieningsrechten (provisie): Participatierechten Beschermingsrechten (protectie)
Zaken/diensten die kinderen nodig Verwijzen naar voorwaarden die regelen Verwijzen naar voorwaarden die
hebben om op te groeien in optimale dat kinderen voor zichzelf kunnen kinderen beschermen tegen schadelijke
omstandigheden opkomen factoren voor ontwikkeling/welzijn
Bv. recht op veilige leef- en speelplek, Bv. recht om gehoord te worden, recht Bv. recht op bescherming tegen
recht op gezondheidszorg, recht op op vrije meningsuiting, recht op toegang mishandeling/kinderarbeid
educatie tot informatie uit verschillende bronnen
Bevat ook plichten
Ouders
o Zorgen voor voeding, kleding en onderdak
Regeringsleiders
o Zorgen voor degelijk onderwijs en uitgebouwd rechtssysteem
Zodat ouders plichten t.o.v. kinderen kunnen waarmaken
Kinderen
o Leerplicht
4
