Samenvatting Mediarecht
2022-2023
Deel I – fundamentele rechten
Deel II – regulering van de media
Deel III – de Europese interne markt
= oefeningen
Paarse tekst = Wetteksten
Groene tekst = Voorbeelden
Rode tekst = belangrijke namen
Blauwe tekst = tijdsindicaties
,SAMENVATTING MEDIARECHT 2022-2023................................................................................................................................ 1
LES 1: MEDIARECHT, VRIJHEID VAN MENINGSUITING EN MEDIAVRIJHEID................................................................................3
WAT IS MEDIARECHT?.........................................................................................................................................................................3
VRIJHEID VAN MENINGSUITING............................................................................................................................................................. 5
LES 2: BEPERKINGEN OP VRIJHEID VAN MENINGSUITING: ALGEMEEN....................................................................................11
GRENZEN AAN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING (4. BEPERKINGEN = HOE VER?).........................................................................................11
EVRM: INHOUDELIJK BEPERKINGSSYSTEEM...........................................................................................................................................11
GRONDWET: FORMEEL BEPERKINGSSYSTEEM..........................................................................................................................................12
GRONDWET: FORMEEL BEPERKINGSSYSTEEM..........................................................................................................................................13
LES 3: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. RECHT OP EERBIEDING VAN HET PRIVÉLEVEN........................................................16
GRENZEN AAN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING...................................................................................................................................16
WAT VALT ONDER “PRIVÉLEVEN”?......................................................................................................................................................16
EVRM: INHOUDELIJK BEPERKINGSSYSTEEM...........................................................................................................................................17
!!AFWEGING VRIJHEID VAN MENINGSUITING VAN PRIVACY!!.....................................................................................................................17
6 CRITERIA!.................................................................................................................................................................................. 18
LES 4: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. GELIJKHEID........................................................................................................... 23
WAT IS ‘HATE SPEECH’...................................................................................................................................................................... 23
IMPACT EUROPA VS. US....................................................................................................................................................................23
IMPACT - EVRM..............................................................................................................................................................................24
IMPACT – BELGIË............................................................................................................................................................................. 24
OPZET - BELGIË............................................................................................................................................................................... 26
OPZET -EVRM................................................................................................................................................................................ 28
EVRM – CRITERIA........................................................................................................................................................................... 28
LES 5: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. KINDERRECHTEN................................................................................................... 30
ALGEMEEN...................................................................................................................................................................................... 30
1. STRAFWETBOEK........................................................................................................................................................................... 30
2. WET FILMKEURING (1920)............................................................................................................................................................34
3. VLAAMS MEDIADECREET................................................................................................................................................................34
4. AVG EN WET GEGEVENSBESCHERMING............................................................................................................................................36
LES 6: OVERHEIDSREGULERING VAN AUDIOVISUELE MEDIA IN VLAANDEREN.........................................................................37
ALGEMEEN...................................................................................................................................................................................... 37
1. RECHTVAARDIGING (WAAROM?).................................................................................................................................................... 37
2. BRONNEN (WAAR?)...................................................................................................................................................................... 39
3. INHOUD (WAT?).......................................................................................................................................................................... 39
LES 7: ZELFREGULERING EN DEONTOLOGIE............................................................................................................................. 45
OVERHEIDSREGULERING VS. ZELFREGULERING........................................................................................................................................45
ZELFREGULERING IN VLAANDEREN....................................................................................................................................................... 45
1. RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK....................................................................................................................................................... 45
2. JURY VOOR ETHISCHE PRAKTIJKEN INZAKE RECLAME (JEP)....................................................................................................................47
3. INTERNET.................................................................................................................................................................................... 48
LES 8: AUTEURSRECHTEN EN NABURIGE RECHTEN.................................................................................................................. 50
INLEIDING....................................................................................................................................................................................... 50
1. GRONDSLAGEN (WAAROM?)..........................................................................................................................................................50
2. BRONNEN................................................................................................................................................................................... 51
3. PRINCIPES BELGISCH AUTEURSRECHT................................................................................................................................................51
LES 9: DE EUROPESE INTERNE MARKT EN DE MEDIA............................................................................................................... 55
INLEIDING....................................................................................................................................................................................... 55
VRIJHEID VAN MEDEDINGING . ............................................................................................................................................................55
VRIJHEID VAN VERKEER......................................................................................................................................................................58
GEGEVENSBESCHERMING................................................................................................................................................................... 59
ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING (AVG).....................................................................................................................59
LES 10: OEFENINGEN EN VRAGEN........................................................................................................................................... 62
,Les 1: Mediarecht, vrijheid van meningsuiting en mediavrijheid
Wat is mediarecht?
Mediarecht = het geheel van regels en beginselen die van toepassing zijn op het fenomeen ‘media’ in de ruimste zin
van het woord
- Zowel oude als nieuwe media (Oude & nieuwe media wat wij nu oude media noemen, was nog niet zo
lang geleden nieuwe media (vb. radio, tv, kranten, …); als je bekijkt over de gehele geschiedenis
- Zowel verspreiders als makers van boodschappen (media in technische zin en ‘content providers’)
kunnen samenvallen = convergentie
Radio & tv: meer geregeld door overheid dan andere media
18e / 19e eeuw: andere media was belangrijk (geschreven pers (drukpers), opera’s, ..)
Ondanks belang van media blijft televisie enorm belangrijk (vooral om politieke redenen)
Heel veel regels zijn nog opgesteld door oude media
geen regels in de grondwet, want nieuwe media bestond toen nog niet (vb. regels omtrent mediavrijheid niet
opgenomen in de grondwet)
Verspreiders en makers:
- Service providers: vb. Telenet, Proximus, … = dienstenverdelers (schakel tussen content en kijker)
- Content providers:
Heel veel actoren voordat we een programma kunnen bekijken
Vb. Telenet werkt samen met DPG Media om Streamz op te richten; samenwerking tussen verschillende spelers die
beide een andere rol aannemen en samen tot een dienst komen
= Convergentie
Mediarecht = complex
3 redenen:
1. Conti nu nieuwe uitdagingen en ontwikkelingen
Markt is enorm in ontwikkeling en evolueert heel snel
1. Liberalisering van de markt
meer spelers, meer concurrentie, meer conflicten
(Markt is enorm in ontwikkeling; evolueert heel snel)
2. Technologische ontwikkelingen
reclame doorspoelen, gegevens verzamelen
Er verschijnen heel de tijd nieuwe ontwikkelingen deze zorgen ervoor dat de wetgeving zich hieraan moet
aanpassen m.a.g. nieuwe regels vb. aanpassen op businessmodel vb. DPG-media reclame, nieuwe regels
omtrent persoonsgegevens-bescherming
Europa heeft deze markt enorm geliberaliseerd (vb. land moet beschikken over meerdere zenders; m.a.g. veel aanbod,
maar ook veel conflicten)
2. Confl icterende belangen
!principe = vrijheid van meningsuiting! (bepaalde landen hebben maar een bepekte mediavrijheid vb. Rusland)
andere grondrechten: privacy, gelijkheid, kinderrechten, eerlijk proces…
Vrijheid van meningsuiting botst vaak met andere rechten:
- privacy (vb. politieker heeft buitenechtelijk kind; mag de media dit publiceren?)
- Gelijkheid (vb. vrouwelijke ongelijkheid vb. WK-voetbal dit jaar eerste keer dat vrouwen voetbalwedstrijd
mochten becommentariëren m.a.g. veel Twitter-commotie waar ligt de grens?)
- Kinderrechten (vb. reclamewereld vaak specifiek gericht op kinderen (kinderen beschermen))
- Eerlijk proces (vb. Bart De Pauw verweidt dat hij geen eerlijk proces heeft gekregen omdat er al voor zijn
proces al massa’s media-aandacht had gekregen)
,
2022-2023
Deel I – fundamentele rechten
Deel II – regulering van de media
Deel III – de Europese interne markt
= oefeningen
Paarse tekst = Wetteksten
Groene tekst = Voorbeelden
Rode tekst = belangrijke namen
Blauwe tekst = tijdsindicaties
,SAMENVATTING MEDIARECHT 2022-2023................................................................................................................................ 1
LES 1: MEDIARECHT, VRIJHEID VAN MENINGSUITING EN MEDIAVRIJHEID................................................................................3
WAT IS MEDIARECHT?.........................................................................................................................................................................3
VRIJHEID VAN MENINGSUITING............................................................................................................................................................. 5
LES 2: BEPERKINGEN OP VRIJHEID VAN MENINGSUITING: ALGEMEEN....................................................................................11
GRENZEN AAN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING (4. BEPERKINGEN = HOE VER?).........................................................................................11
EVRM: INHOUDELIJK BEPERKINGSSYSTEEM...........................................................................................................................................11
GRONDWET: FORMEEL BEPERKINGSSYSTEEM..........................................................................................................................................12
GRONDWET: FORMEEL BEPERKINGSSYSTEEM..........................................................................................................................................13
LES 3: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. RECHT OP EERBIEDING VAN HET PRIVÉLEVEN........................................................16
GRENZEN AAN DE VRIJHEID VAN MENINGSUITING...................................................................................................................................16
WAT VALT ONDER “PRIVÉLEVEN”?......................................................................................................................................................16
EVRM: INHOUDELIJK BEPERKINGSSYSTEEM...........................................................................................................................................17
!!AFWEGING VRIJHEID VAN MENINGSUITING VAN PRIVACY!!.....................................................................................................................17
6 CRITERIA!.................................................................................................................................................................................. 18
LES 4: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. GELIJKHEID........................................................................................................... 23
WAT IS ‘HATE SPEECH’...................................................................................................................................................................... 23
IMPACT EUROPA VS. US....................................................................................................................................................................23
IMPACT - EVRM..............................................................................................................................................................................24
IMPACT – BELGIË............................................................................................................................................................................. 24
OPZET - BELGIË............................................................................................................................................................................... 26
OPZET -EVRM................................................................................................................................................................................ 28
EVRM – CRITERIA........................................................................................................................................................................... 28
LES 5: VRIJHEID VAN MENINGSUITING VS. KINDERRECHTEN................................................................................................... 30
ALGEMEEN...................................................................................................................................................................................... 30
1. STRAFWETBOEK........................................................................................................................................................................... 30
2. WET FILMKEURING (1920)............................................................................................................................................................34
3. VLAAMS MEDIADECREET................................................................................................................................................................34
4. AVG EN WET GEGEVENSBESCHERMING............................................................................................................................................36
LES 6: OVERHEIDSREGULERING VAN AUDIOVISUELE MEDIA IN VLAANDEREN.........................................................................37
ALGEMEEN...................................................................................................................................................................................... 37
1. RECHTVAARDIGING (WAAROM?).................................................................................................................................................... 37
2. BRONNEN (WAAR?)...................................................................................................................................................................... 39
3. INHOUD (WAT?).......................................................................................................................................................................... 39
LES 7: ZELFREGULERING EN DEONTOLOGIE............................................................................................................................. 45
OVERHEIDSREGULERING VS. ZELFREGULERING........................................................................................................................................45
ZELFREGULERING IN VLAANDEREN....................................................................................................................................................... 45
1. RAAD VOOR DE JOURNALISTIEK....................................................................................................................................................... 45
2. JURY VOOR ETHISCHE PRAKTIJKEN INZAKE RECLAME (JEP)....................................................................................................................47
3. INTERNET.................................................................................................................................................................................... 48
LES 8: AUTEURSRECHTEN EN NABURIGE RECHTEN.................................................................................................................. 50
INLEIDING....................................................................................................................................................................................... 50
1. GRONDSLAGEN (WAAROM?)..........................................................................................................................................................50
2. BRONNEN................................................................................................................................................................................... 51
3. PRINCIPES BELGISCH AUTEURSRECHT................................................................................................................................................51
LES 9: DE EUROPESE INTERNE MARKT EN DE MEDIA............................................................................................................... 55
INLEIDING....................................................................................................................................................................................... 55
VRIJHEID VAN MEDEDINGING . ............................................................................................................................................................55
VRIJHEID VAN VERKEER......................................................................................................................................................................58
GEGEVENSBESCHERMING................................................................................................................................................................... 59
ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING (AVG).....................................................................................................................59
LES 10: OEFENINGEN EN VRAGEN........................................................................................................................................... 62
,Les 1: Mediarecht, vrijheid van meningsuiting en mediavrijheid
Wat is mediarecht?
Mediarecht = het geheel van regels en beginselen die van toepassing zijn op het fenomeen ‘media’ in de ruimste zin
van het woord
- Zowel oude als nieuwe media (Oude & nieuwe media wat wij nu oude media noemen, was nog niet zo
lang geleden nieuwe media (vb. radio, tv, kranten, …); als je bekijkt over de gehele geschiedenis
- Zowel verspreiders als makers van boodschappen (media in technische zin en ‘content providers’)
kunnen samenvallen = convergentie
Radio & tv: meer geregeld door overheid dan andere media
18e / 19e eeuw: andere media was belangrijk (geschreven pers (drukpers), opera’s, ..)
Ondanks belang van media blijft televisie enorm belangrijk (vooral om politieke redenen)
Heel veel regels zijn nog opgesteld door oude media
geen regels in de grondwet, want nieuwe media bestond toen nog niet (vb. regels omtrent mediavrijheid niet
opgenomen in de grondwet)
Verspreiders en makers:
- Service providers: vb. Telenet, Proximus, … = dienstenverdelers (schakel tussen content en kijker)
- Content providers:
Heel veel actoren voordat we een programma kunnen bekijken
Vb. Telenet werkt samen met DPG Media om Streamz op te richten; samenwerking tussen verschillende spelers die
beide een andere rol aannemen en samen tot een dienst komen
= Convergentie
Mediarecht = complex
3 redenen:
1. Conti nu nieuwe uitdagingen en ontwikkelingen
Markt is enorm in ontwikkeling en evolueert heel snel
1. Liberalisering van de markt
meer spelers, meer concurrentie, meer conflicten
(Markt is enorm in ontwikkeling; evolueert heel snel)
2. Technologische ontwikkelingen
reclame doorspoelen, gegevens verzamelen
Er verschijnen heel de tijd nieuwe ontwikkelingen deze zorgen ervoor dat de wetgeving zich hieraan moet
aanpassen m.a.g. nieuwe regels vb. aanpassen op businessmodel vb. DPG-media reclame, nieuwe regels
omtrent persoonsgegevens-bescherming
Europa heeft deze markt enorm geliberaliseerd (vb. land moet beschikken over meerdere zenders; m.a.g. veel aanbod,
maar ook veel conflicten)
2. Confl icterende belangen
!principe = vrijheid van meningsuiting! (bepaalde landen hebben maar een bepekte mediavrijheid vb. Rusland)
andere grondrechten: privacy, gelijkheid, kinderrechten, eerlijk proces…
Vrijheid van meningsuiting botst vaak met andere rechten:
- privacy (vb. politieker heeft buitenechtelijk kind; mag de media dit publiceren?)
- Gelijkheid (vb. vrouwelijke ongelijkheid vb. WK-voetbal dit jaar eerste keer dat vrouwen voetbalwedstrijd
mochten becommentariëren m.a.g. veel Twitter-commotie waar ligt de grens?)
- Kinderrechten (vb. reclamewereld vaak specifiek gericht op kinderen (kinderen beschermen))
- Eerlijk proces (vb. Bart De Pauw verweidt dat hij geen eerlijk proces heeft gekregen omdat er al voor zijn
proces al massa’s media-aandacht had gekregen)
,
