Gezin & Relaties
THEMA 1. Gezin
Er is vooral veel onduidelijkheid over wat een gezin is
De laatste decennia is er e toename v verschillende gezinsvormen die lk e eigen invulling
geven ah begrip gezin moeilijker om gezin te definiëren
Verschillende definities
=> Het gezin als e universele sociale constructie
=> Het gezin als een arbitrair (aselect) en cultureel bepaald gegeven
Wij zijn van mening dat er helemaal geen universele definitie kan w gegeven ve gezin omdat
elke definitie van gezin e ideologisch concept is dat moet w begrepen binnen e specifieke mts
en politieke context
Wij vinden de tweede definitie toepasselijker
Definitie Levine
Gezin= een systeem dat bestaat uit een groep van mensen
1. Die door geboorte, adoptie, huwelijk of een commitment van solidariteit een diepe
persoonlijke binding hebben
2. Die op elkaar mogen en k rekenen voor h geven en ontvangen v steun van welke aard dan
ook, voor zover mogelijk en vooral in tijd van nood
Het gezin is meer dan het vroegere wettelijke, biologische en economische kader
Het gezin w nu gezin als e subjectief fenomeen, de nadruk ligt op de persoonlijke binding
Het gezin w gezin als e solidariteitsrelatie tss individuen, nadruk ligt op de zorgband
=> kenmerken, structuur, functies v gezinnen, huishoudens.. zijn nu complexer,
liquider, fluider en diverser
1.1. Gezinsverdunning
Oorzaken
1. Afname vh aantal gezinnen met kinderen
2. Afname vh aantal kinderen per gezin
3. Toename vh aantal alleenstaanden
1.1.1. Aantal gezinnen
De totale bevolking id periode 1970-2008 met 10% is toegenomen
Het aantal huishoudens in dezelfde periode met 41% gestegen
Aantal gezinnen in Vlaanderen: 2,8 miljoen
Gemiddelde gezinsgrootte 1900 = 4,56
1970 = 3
2001 = 2,37
1
,1.1.2. Aantal kinderen
Aantal bevallingen in Vlaanderen sterk gedaald (een kleine 10% vergeleken met 10 jaar
geleden)
Vruchtbaarheidscijfer daalt ook sterk
Vragen
Waarom wil Hongarije het aantal geboortes opdrijven?
Klopt dit?
Wat is het onderliggend gevaar?
In Japan via datingapp
Oorzaak daling geboortecijfer
1. Aantal vrouwen tss 20 en 40 jaar neemt af, hoe minder vrouwen op vruchtbare leeftijd, hoe
minder geboorten er k plaatsvinden
2. Het aantal kinderen dat vrouwen krijgen daalt elk jaar waardoor het aandeel één kindgezinnen
blijft stijgen
3. Aantal vrouwen dat kinderen krijgen daalt elk jaar waardoor aandeel één kindgezinnen blijft
stijgen
Dat heeft te maken met
De evolutie ih denken over anticonceptie
De verhoging vd levensstandaard
1.1.3 Aantal alleenstaanden
40% van de huishoudens bestaat uit huishoudens met één of twee met kinderen
De verwachting is dat
Het aantal alleenstaande vaders of moeders met kinderen toeneemt
Het aantal kinderen met twee ouders afneemt
33% van de huishoudens bestaat uit alleenstaanden
De verwachting is dat deze groep in de toekomst nog verder zal groeien
Volgens het Planbureau zal 2060 meer dan de helft vd huishoudens uit één persoon
bestaan
Oorzaken
1. De vergrijzing= het aantal alleenwonende vrouwen ouder dan 65
= het aantal alleenwonende vrouwen ouder dan 80
=> nog verder groeien
Ze moeten en willen langer zelfstandig thuis wonen en willen of k niet naar e
rusthuis
2
, 2. Singles die graag alleen wonen in bruisende grootsteden
3. Alleenstaande mannen tss 30 en 50 jaar, die meestal e echtscheiding achter de rug
h
Aantal alleenwonenden: 1970 = 18,8%
2008 = 33,5
2060 = 50%
De verandering in samenstelling v huishoudens heeft belangrijke gevolgen:
1. Het klassieke gezin (mama + papa + kindjes) is niet meer de dominante groep
Bovendien zijn ook de twee-oudergezinnen niet meer per definitie ouders in e eerste
huwelijk met eigen biologische kinderen
Toch is dit nog altijd de norm
Media
Schoolboeken
Wetgeving
Dit is lang niet zo onschuldig als het lijkt
Silvia Sara Cantetto stelde vast dat wts en hulpverleners vaak trager zijn in h
herkennen v pathologieën of familiale problemen in zogenaamde traditionele
kerngezinnen. Gezinnen die daarentegen vd norm afwijken, w vaker als
problematisch bestempeld
2. Er is e breder spectrum v samenlevingsvormen en e toename v niet geregistreerde
woonvormen
Ongehuwd samenwonen
Nieuw samengestelde gezinnen
Co-ouderschap
Bird nesting
= de kinderen in hetzelfde huis blijven en de ouders wisselen steeds van huis
LAT relatie
= Living Apart Together
Holebi-gezin
Meer-oudergezin
Mikadogezin
= gezin waarvan in elk geval een van beide ouders een of meer kinderen heeft
uit een of meer eerdere relaties en waarvan de ouders gezamenlijk ook een of
meer kinderen kunnen hebben
3. Het aantal gescheiden ouders met kinderen stijgt
=> singles nemen toe + alleenstaande vaders en moeders met k nemen ook toe
3
, 4. Het aantal alleenwonende ouderen stijgen
Vrouwen vormen de meerderheid:
in 2015 waren 4/10 vrouwen v 65 jaar of ouder alleenwonend mannen 2/10
Alleenstaanden verdienen 30% minder dan tweeverdieners
19% vd alleenstaanden leeft in energiearmoede ( 5%)
44% vd alleenstaanden stelt noodzakelijke medische zorg uit
44% vd alleenstaanden heeft depressieve klachten ( 25%)
56% vd alleenstaanden heeft e eigen huis ( 83%)
1.2 Gezinsveroudering
We verouderen
Op steeds oudere leeftijd stappen we ih huwelijksbootje
betekent niet dat we later e gezin gaan vormen, maar over de evolutie vd leeftijd waarop
mensen gaan samen wonen h we geen cijfers
Op steeds oudere leeftijd kinderen krijgen
Levensverwachting bij de geboorte in BE
83,7 bij vrouwen
79 bij mannen
81,4 voor de hele bevolking
Tegen 2070 verwachten we e levensverwachting van 90 voor vrouwen en van 88 voor
mannen
Oorzaken aandeel ouderen in de bevolking
1. In westerse landen kenden we vlak na WOII e geboortegolf
Deze k w nu stillaan oud
2. De stijging vd levensverwachting wat weer grotendeels h resultaat is v verbetering in algemene
levensomstandigheden, volksgezondheid geneeskunde, voeding, scholingsgraad
De verhouding tss h aantal ouderen en jongeren stijgt
In 1960 vormden de 0-25 jarigen nog + 50% vd bevolking
In 2000 maken de 0-25 jarigen nog ongeveer 30% vd bevolking
In 2025 zullen de 0-25 jarigen nog ongeveer 25% vd bevolking uitmaken
1.2.1 Stappen steeds oudere leeftijd in huwelijksbootje
De laatste 100 jaar steeds gedaald
De laatste 20 jaar weer gestegen en stijgt nog steeds
De gemiddelde leeftijd bij h (eerste) huwelijk is
33,5 jaar voor de man
31,5 jaar voor de vrouw
4
THEMA 1. Gezin
Er is vooral veel onduidelijkheid over wat een gezin is
De laatste decennia is er e toename v verschillende gezinsvormen die lk e eigen invulling
geven ah begrip gezin moeilijker om gezin te definiëren
Verschillende definities
=> Het gezin als e universele sociale constructie
=> Het gezin als een arbitrair (aselect) en cultureel bepaald gegeven
Wij zijn van mening dat er helemaal geen universele definitie kan w gegeven ve gezin omdat
elke definitie van gezin e ideologisch concept is dat moet w begrepen binnen e specifieke mts
en politieke context
Wij vinden de tweede definitie toepasselijker
Definitie Levine
Gezin= een systeem dat bestaat uit een groep van mensen
1. Die door geboorte, adoptie, huwelijk of een commitment van solidariteit een diepe
persoonlijke binding hebben
2. Die op elkaar mogen en k rekenen voor h geven en ontvangen v steun van welke aard dan
ook, voor zover mogelijk en vooral in tijd van nood
Het gezin is meer dan het vroegere wettelijke, biologische en economische kader
Het gezin w nu gezin als e subjectief fenomeen, de nadruk ligt op de persoonlijke binding
Het gezin w gezin als e solidariteitsrelatie tss individuen, nadruk ligt op de zorgband
=> kenmerken, structuur, functies v gezinnen, huishoudens.. zijn nu complexer,
liquider, fluider en diverser
1.1. Gezinsverdunning
Oorzaken
1. Afname vh aantal gezinnen met kinderen
2. Afname vh aantal kinderen per gezin
3. Toename vh aantal alleenstaanden
1.1.1. Aantal gezinnen
De totale bevolking id periode 1970-2008 met 10% is toegenomen
Het aantal huishoudens in dezelfde periode met 41% gestegen
Aantal gezinnen in Vlaanderen: 2,8 miljoen
Gemiddelde gezinsgrootte 1900 = 4,56
1970 = 3
2001 = 2,37
1
,1.1.2. Aantal kinderen
Aantal bevallingen in Vlaanderen sterk gedaald (een kleine 10% vergeleken met 10 jaar
geleden)
Vruchtbaarheidscijfer daalt ook sterk
Vragen
Waarom wil Hongarije het aantal geboortes opdrijven?
Klopt dit?
Wat is het onderliggend gevaar?
In Japan via datingapp
Oorzaak daling geboortecijfer
1. Aantal vrouwen tss 20 en 40 jaar neemt af, hoe minder vrouwen op vruchtbare leeftijd, hoe
minder geboorten er k plaatsvinden
2. Het aantal kinderen dat vrouwen krijgen daalt elk jaar waardoor het aandeel één kindgezinnen
blijft stijgen
3. Aantal vrouwen dat kinderen krijgen daalt elk jaar waardoor aandeel één kindgezinnen blijft
stijgen
Dat heeft te maken met
De evolutie ih denken over anticonceptie
De verhoging vd levensstandaard
1.1.3 Aantal alleenstaanden
40% van de huishoudens bestaat uit huishoudens met één of twee met kinderen
De verwachting is dat
Het aantal alleenstaande vaders of moeders met kinderen toeneemt
Het aantal kinderen met twee ouders afneemt
33% van de huishoudens bestaat uit alleenstaanden
De verwachting is dat deze groep in de toekomst nog verder zal groeien
Volgens het Planbureau zal 2060 meer dan de helft vd huishoudens uit één persoon
bestaan
Oorzaken
1. De vergrijzing= het aantal alleenwonende vrouwen ouder dan 65
= het aantal alleenwonende vrouwen ouder dan 80
=> nog verder groeien
Ze moeten en willen langer zelfstandig thuis wonen en willen of k niet naar e
rusthuis
2
, 2. Singles die graag alleen wonen in bruisende grootsteden
3. Alleenstaande mannen tss 30 en 50 jaar, die meestal e echtscheiding achter de rug
h
Aantal alleenwonenden: 1970 = 18,8%
2008 = 33,5
2060 = 50%
De verandering in samenstelling v huishoudens heeft belangrijke gevolgen:
1. Het klassieke gezin (mama + papa + kindjes) is niet meer de dominante groep
Bovendien zijn ook de twee-oudergezinnen niet meer per definitie ouders in e eerste
huwelijk met eigen biologische kinderen
Toch is dit nog altijd de norm
Media
Schoolboeken
Wetgeving
Dit is lang niet zo onschuldig als het lijkt
Silvia Sara Cantetto stelde vast dat wts en hulpverleners vaak trager zijn in h
herkennen v pathologieën of familiale problemen in zogenaamde traditionele
kerngezinnen. Gezinnen die daarentegen vd norm afwijken, w vaker als
problematisch bestempeld
2. Er is e breder spectrum v samenlevingsvormen en e toename v niet geregistreerde
woonvormen
Ongehuwd samenwonen
Nieuw samengestelde gezinnen
Co-ouderschap
Bird nesting
= de kinderen in hetzelfde huis blijven en de ouders wisselen steeds van huis
LAT relatie
= Living Apart Together
Holebi-gezin
Meer-oudergezin
Mikadogezin
= gezin waarvan in elk geval een van beide ouders een of meer kinderen heeft
uit een of meer eerdere relaties en waarvan de ouders gezamenlijk ook een of
meer kinderen kunnen hebben
3. Het aantal gescheiden ouders met kinderen stijgt
=> singles nemen toe + alleenstaande vaders en moeders met k nemen ook toe
3
, 4. Het aantal alleenwonende ouderen stijgen
Vrouwen vormen de meerderheid:
in 2015 waren 4/10 vrouwen v 65 jaar of ouder alleenwonend mannen 2/10
Alleenstaanden verdienen 30% minder dan tweeverdieners
19% vd alleenstaanden leeft in energiearmoede ( 5%)
44% vd alleenstaanden stelt noodzakelijke medische zorg uit
44% vd alleenstaanden heeft depressieve klachten ( 25%)
56% vd alleenstaanden heeft e eigen huis ( 83%)
1.2 Gezinsveroudering
We verouderen
Op steeds oudere leeftijd stappen we ih huwelijksbootje
betekent niet dat we later e gezin gaan vormen, maar over de evolutie vd leeftijd waarop
mensen gaan samen wonen h we geen cijfers
Op steeds oudere leeftijd kinderen krijgen
Levensverwachting bij de geboorte in BE
83,7 bij vrouwen
79 bij mannen
81,4 voor de hele bevolking
Tegen 2070 verwachten we e levensverwachting van 90 voor vrouwen en van 88 voor
mannen
Oorzaken aandeel ouderen in de bevolking
1. In westerse landen kenden we vlak na WOII e geboortegolf
Deze k w nu stillaan oud
2. De stijging vd levensverwachting wat weer grotendeels h resultaat is v verbetering in algemene
levensomstandigheden, volksgezondheid geneeskunde, voeding, scholingsgraad
De verhouding tss h aantal ouderen en jongeren stijgt
In 1960 vormden de 0-25 jarigen nog + 50% vd bevolking
In 2000 maken de 0-25 jarigen nog ongeveer 30% vd bevolking
In 2025 zullen de 0-25 jarigen nog ongeveer 25% vd bevolking uitmaken
1.2.1 Stappen steeds oudere leeftijd in huwelijksbootje
De laatste 100 jaar steeds gedaald
De laatste 20 jaar weer gestegen en stijgt nog steeds
De gemiddelde leeftijd bij h (eerste) huwelijk is
33,5 jaar voor de man
31,5 jaar voor de vrouw
4
