GEZONDHEID
SAMENVATTING APRIL 2023
Inhoud
Wat is gezondheid?...................................................................................................................................................3
1. Wat is gezondheid?...........................................................................................................................................3
1.1 Omschrijving van het begrip?......................................................................................................................3
1.2 Wat is ziekte................................................................................................................................................3
2. Determinanten van gezondheid........................................................................................................................4
2.1 Invloeden op gezondheid vanuit micro/meso/macro vlak.........................................................................4
2.2 De relaties tussen determinanten...............................................................................................................4
2.3 De gordels van Dalghren en Whitehead.....................................................................................................5
3. Leefstijl en gezondheid......................................................................................................................................5
3.1 De bouwstenen van je leefstijl....................................................................................................................5
3.2 Evolutie van onze leefstijl............................................................................................................................6
3.3 Welvaartsziekten.........................................................................................................................................6
Kijk op gezondheid....................................................................................................................................................7
1. Evolutie van de gezondheidszorg......................................................................................................................7
2. Evolutie van onze kijk op gezondheid...............................................................................................................7
2.1 Voor 1960....................................................................................................................................................7
2.2 De jaren 1960-70 tot 2000..........................................................................................................................8
2.3 Vanaf 2000...................................................................................................................................................8
4. Normen..............................................................................................................................................................8
Gezondheidssysteem..............................................................................................................................................10
1. Het gezondheidsbeleid....................................................................................................................................10
2. De gezondheidszorg........................................................................................................................................10
2.1 Het agentschap zorg en preventie............................................................................................................10
2.2 De domeinen die de gezondheidszorg bestrijkt........................................................................................11
2.3 Het aandeel van de gezondheidszorg in de samenleving (niet)...............................................................11
3. Gezondheidspreventie....................................................................................................................................11
3.1 Preventief gezondheidsbeleid...................................................................................................................11
3.2 Het begrip gezondheidspreventie.............................................................................................................12
3.3 Preventie opdelen met de doelenboom...................................................................................................12
3.4 Het preventiedecreet (niet)......................................................................................................................13
3.5 Gezondheidspromotie...............................................................................................................................13
,Ongelijkheid in gezondheid.....................................................................................................................................14
1. Sociale ongelijkheid.........................................................................................................................................14
2. Socio-economische invloeden op gezondheid................................................................................................14
3. Wisselwerking gezondheid en sociale ongelijkheid........................................................................................14
4. Preventie en sociale ongelijkheid....................................................................................................................14
5. Toegankelijkheid van de gezondheidszorg.....................................................................................................15
5.1 Ongelijke toegang en kwaliteit van zorg...................................................................................................15
5.2 Factoren in de toegankelijkheid van gezondheidszorgen.........................................................................15
5.3 Beleidsinitiatieven om de sociale ongelijkheid m.b.t. gezondheid terug te dringen................................15
5.4 Aanbevelingen voor het beleid.................................................................................................................15
Sociale omgeving en gezondheid............................................................................................................................16
1. Sociaal netwerk...............................................................................................................................................16
2. Sociaal kapitaal................................................................................................................................................17
, WAT IS GEZONDHEID?
1. WAT IS GEZONDHEID?
1.1 OMSCHRIJVING VAN HET BEGRIP?
Gezondheid = volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn
Lichamelijk: meer dan de afwezigheid van de ziekte
Geestelijk: cultureel bepaald
Maatschappelijk: economisch, sociaal en cultureel
1.2 WAT IS ZIEKTE
Illness
o Obziek
o Subjectief ziektegevoel
Disease
o Obziek
o Objectief wetenschappelijk aangetoond
Sickness
o Socziek
o Ziektegedrag, als sociale rol
Klemtoon in het westen --> disease
Nadelen:
• Groepen blijven in de kou staan, zogezegd niet bewezen dat ze ziek zijn
o ○ Niet ontdekte ziektes --> solk = Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke
Klachten
o Vb. Chronische vermoeidheidsyndroom, geen echte ziekte vroeger dus je stelde je maar
gewoon aan
• Groepen worden onnodig behandeld
Tijdgebondenheid van ziektes:
Nieuwe leefstijl zorgt voor nieuwe ziektes
Elementen van maatschappelijke evolutie zijn oorzaak van toename van chronische ziektes
SAMENVATTING APRIL 2023
Inhoud
Wat is gezondheid?...................................................................................................................................................3
1. Wat is gezondheid?...........................................................................................................................................3
1.1 Omschrijving van het begrip?......................................................................................................................3
1.2 Wat is ziekte................................................................................................................................................3
2. Determinanten van gezondheid........................................................................................................................4
2.1 Invloeden op gezondheid vanuit micro/meso/macro vlak.........................................................................4
2.2 De relaties tussen determinanten...............................................................................................................4
2.3 De gordels van Dalghren en Whitehead.....................................................................................................5
3. Leefstijl en gezondheid......................................................................................................................................5
3.1 De bouwstenen van je leefstijl....................................................................................................................5
3.2 Evolutie van onze leefstijl............................................................................................................................6
3.3 Welvaartsziekten.........................................................................................................................................6
Kijk op gezondheid....................................................................................................................................................7
1. Evolutie van de gezondheidszorg......................................................................................................................7
2. Evolutie van onze kijk op gezondheid...............................................................................................................7
2.1 Voor 1960....................................................................................................................................................7
2.2 De jaren 1960-70 tot 2000..........................................................................................................................8
2.3 Vanaf 2000...................................................................................................................................................8
4. Normen..............................................................................................................................................................8
Gezondheidssysteem..............................................................................................................................................10
1. Het gezondheidsbeleid....................................................................................................................................10
2. De gezondheidszorg........................................................................................................................................10
2.1 Het agentschap zorg en preventie............................................................................................................10
2.2 De domeinen die de gezondheidszorg bestrijkt........................................................................................11
2.3 Het aandeel van de gezondheidszorg in de samenleving (niet)...............................................................11
3. Gezondheidspreventie....................................................................................................................................11
3.1 Preventief gezondheidsbeleid...................................................................................................................11
3.2 Het begrip gezondheidspreventie.............................................................................................................12
3.3 Preventie opdelen met de doelenboom...................................................................................................12
3.4 Het preventiedecreet (niet)......................................................................................................................13
3.5 Gezondheidspromotie...............................................................................................................................13
,Ongelijkheid in gezondheid.....................................................................................................................................14
1. Sociale ongelijkheid.........................................................................................................................................14
2. Socio-economische invloeden op gezondheid................................................................................................14
3. Wisselwerking gezondheid en sociale ongelijkheid........................................................................................14
4. Preventie en sociale ongelijkheid....................................................................................................................14
5. Toegankelijkheid van de gezondheidszorg.....................................................................................................15
5.1 Ongelijke toegang en kwaliteit van zorg...................................................................................................15
5.2 Factoren in de toegankelijkheid van gezondheidszorgen.........................................................................15
5.3 Beleidsinitiatieven om de sociale ongelijkheid m.b.t. gezondheid terug te dringen................................15
5.4 Aanbevelingen voor het beleid.................................................................................................................15
Sociale omgeving en gezondheid............................................................................................................................16
1. Sociaal netwerk...............................................................................................................................................16
2. Sociaal kapitaal................................................................................................................................................17
, WAT IS GEZONDHEID?
1. WAT IS GEZONDHEID?
1.1 OMSCHRIJVING VAN HET BEGRIP?
Gezondheid = volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn
Lichamelijk: meer dan de afwezigheid van de ziekte
Geestelijk: cultureel bepaald
Maatschappelijk: economisch, sociaal en cultureel
1.2 WAT IS ZIEKTE
Illness
o Obziek
o Subjectief ziektegevoel
Disease
o Obziek
o Objectief wetenschappelijk aangetoond
Sickness
o Socziek
o Ziektegedrag, als sociale rol
Klemtoon in het westen --> disease
Nadelen:
• Groepen blijven in de kou staan, zogezegd niet bewezen dat ze ziek zijn
o ○ Niet ontdekte ziektes --> solk = Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke
Klachten
o Vb. Chronische vermoeidheidsyndroom, geen echte ziekte vroeger dus je stelde je maar
gewoon aan
• Groepen worden onnodig behandeld
Tijdgebondenheid van ziektes:
Nieuwe leefstijl zorgt voor nieuwe ziektes
Elementen van maatschappelijke evolutie zijn oorzaak van toename van chronische ziektes
