Groei en ontwikkeling
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Methodologie van het groeionderzoek.............................................................................4
1.1 Situering.......................................................................................................................................4
1.2 Terminologie: groei-maturatie-ontwikkeling................................................................................5
1.3 Bronnen van variatie.....................................................................................................................6
1.4 Soorten onderzoek.......................................................................................................................7
1.5 Analysetechnieken........................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: Somatische groei.............................................................................................................10
2.1 Inleiding: vier groeicurves...........................................................................................................10
2.2 Somatische groei........................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Ontwikkeling van botweefsel..........................................................................................17
3.1 Botcellen.....................................................................................................................................17
3.2 Botvorming !!..............................................................................................................................18
3.3 Botgroei !!...................................................................................................................................19
3.4 Groei Aspecten...........................................................................................................................19
Hoofdstuk 4: Ontwikkeling van spierweefsel........................................................................................23
4.1 Groei Aspecten van spierweefsel................................................................................................23
4.2 Groei Aspecten in….....................................................................................................................27
4.3 Bepaling en verloop van…...........................................................................................................28
Hoofdstuk 5: Ontwikkeling van vetweefsel !!.......................................................................................29
5.1 Vetcel..........................................................................................................................................29
5.2 Adipogenese (vorming van adipocyten uit stamcellen)..............................................................30
5.3 Vetweefsel Types........................................................................................................................30
5.4 Prenatale ontwikkeling wit vetweefsel.......................................................................................31
5.5 Postnatale ontwikkeling wit vetweefsel.....................................................................................31
5.6 Subcutane vetdistributie gedurende groei.................................................................................34
5.7 Abdominaal-visceraal vet gedurende groei................................................................................35
5.8 Stabiliteit – Tracking...................................................................................................................36
Hoofdstuk 6: Vroeg-motorische ontwikkeling & ontwikkeling fysiek vermogen..................................36
6.1 Vroeg-motorische ontwikkeling..................................................................................................36
6.2 Meten van motorisch prestatievermogen..................................................................................41
6.3 Productevaluatie bij jonge kinderen (3-7j)..................................................................................41
6.4 Fysiek prestatievermogen van 6-7j en 18j..................................................................................42
6.5 Geslachtsverschillen...................................................................................................................42
6.6 Relatie FP – somatische eigenschappen – scaling.......................................................................43
6.7 Tracking van FP...........................................................................................................................44
3
, 6.8 Evolutie van fitheid (FP) Vlaamse jeugd......................................................................................44
Hoofdstuk 7: Biologische maturiteit: technieken.................................................................................45
7.1 Criteria........................................................................................................................................45
7.2 Skeletale maturiteit....................................................................................................................45
7.3 Seksuele maturiteit.....................................................................................................................46
7.4 Morfologische maturiteit............................................................................................................48
7.5 Dentale maturiteit......................................................................................................................49
7.6 Correlaties tussen maturiteit indicatoren...................................................................................49
Hoofdstuk 8: Biologische maturiteit: interactie met somatische & motorische groei..........................49
8.1 Inleiding......................................................................................................................................49
8.2 Maturiteit gerelateerde variatie in somatische kenmerken.......................................................50
8.3 Maturiteit gerelateerde variatie in fysiek prestatievermogen....................................................52
Hoofdstuk 9: Genetische determinanten (GD).....................................................................................54
9.1 Inleiding: menselijke variatie......................................................................................................54
9.2 Onderzoeksmethoden................................................................................................................55
9.3 GD van gestalte- en gewichtsgroei, biologische maturiteit.........................................................56
9.4 GD van andere somatische kenmerken......................................................................................57
9.5 GD van fysiek prestatievermogen...............................................................................................57
9.6 GD van fysiek actief gedrag.........................................................................................................58
9.7 Genotype*training interactie......................................................................................................58
9.8 Bottom-up welke genen?............................................................................................................59
Hoofdstuk 10: Fysieke activiteit............................................................................................................61
10.1 Inleiding....................................................................................................................................61
10.2 Interactie met somatische eigenschappen...............................................................................61
10.3 Interactie met maturatie..........................................................................................................63
Hoofdstuk 1: Methodologie van het groeionderzoek
1.1 Situering
● Ontwikkelingskinesiologie = studie van de bewegende mens, van de mens in beweging
4
, o Kin Antropologie = studie van menselijke soort (fysisch & cultureel)
o = fysische antropologie: studie van de mens als biologisch verschijnsel volgens de
fysische wetten
🡪 Bestudeert verklaring van verschillen tussen mensen
▪ Genetische verschillen (genetica, etnische verschillen)
▪ Omgevingsverschillen (adaptie)
● Binnen REVAKI
o Omgaan met kinderen tijdens hun ontwikkeling
o Behandeling pediatrische patiënten
● Groei bestuderen
o Iedereen individueel groeiproces
o Belangrijk bevolkingsgroep
o Het is een redelijk lang proces
o Resultaat van genetisch potentieel, omgevingsinvloeden en interactie zoals bio-
culturele aspecten
Waarom veroudering bestuderen?
o Belangrijke bevolkingsgroep -> vergrijzing door betere zorg
o Gezonde jaren zijn kostenbesparend
o Rol gezond leven en fysieke activiteit
● Wetenschapsdomein
o Focus op variabiliteit
1.2 Terminologie: groei-maturatie-ontwikkeling
● GROEI
o Proces tot stand komt o.i.v. 3 elementen
▪ Celvermenigvuldiging (mitosis)
▪ (cel)volumetoename (hypertrofie)
▪ Toename van interstitieel weefsel/vocht volume
▪ Weefselafhankelijk!
🡪 kwantitatieve gegevens (parameters) -> somatische kenmerken
- Groeisnelheid
- Piek groeisnelheid
- Versnelling
● MATURATIE
o Prenataal
▪ Celdifferentiatie (uit multipotente cellen)
▪ 1 bevruchte eicel differentieert -> cellen verzameling van 3 kiembladen ->
specifiekere differentiatie naar organen, weefsels en functies
5
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Methodologie van het groeionderzoek.............................................................................4
1.1 Situering.......................................................................................................................................4
1.2 Terminologie: groei-maturatie-ontwikkeling................................................................................5
1.3 Bronnen van variatie.....................................................................................................................6
1.4 Soorten onderzoek.......................................................................................................................7
1.5 Analysetechnieken........................................................................................................................9
Hoofdstuk 2: Somatische groei.............................................................................................................10
2.1 Inleiding: vier groeicurves...........................................................................................................10
2.2 Somatische groei........................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Ontwikkeling van botweefsel..........................................................................................17
3.1 Botcellen.....................................................................................................................................17
3.2 Botvorming !!..............................................................................................................................18
3.3 Botgroei !!...................................................................................................................................19
3.4 Groei Aspecten...........................................................................................................................19
Hoofdstuk 4: Ontwikkeling van spierweefsel........................................................................................23
4.1 Groei Aspecten van spierweefsel................................................................................................23
4.2 Groei Aspecten in….....................................................................................................................27
4.3 Bepaling en verloop van…...........................................................................................................28
Hoofdstuk 5: Ontwikkeling van vetweefsel !!.......................................................................................29
5.1 Vetcel..........................................................................................................................................29
5.2 Adipogenese (vorming van adipocyten uit stamcellen)..............................................................30
5.3 Vetweefsel Types........................................................................................................................30
5.4 Prenatale ontwikkeling wit vetweefsel.......................................................................................31
5.5 Postnatale ontwikkeling wit vetweefsel.....................................................................................31
5.6 Subcutane vetdistributie gedurende groei.................................................................................34
5.7 Abdominaal-visceraal vet gedurende groei................................................................................35
5.8 Stabiliteit – Tracking...................................................................................................................36
Hoofdstuk 6: Vroeg-motorische ontwikkeling & ontwikkeling fysiek vermogen..................................36
6.1 Vroeg-motorische ontwikkeling..................................................................................................36
6.2 Meten van motorisch prestatievermogen..................................................................................41
6.3 Productevaluatie bij jonge kinderen (3-7j)..................................................................................41
6.4 Fysiek prestatievermogen van 6-7j en 18j..................................................................................42
6.5 Geslachtsverschillen...................................................................................................................42
6.6 Relatie FP – somatische eigenschappen – scaling.......................................................................43
6.7 Tracking van FP...........................................................................................................................44
3
, 6.8 Evolutie van fitheid (FP) Vlaamse jeugd......................................................................................44
Hoofdstuk 7: Biologische maturiteit: technieken.................................................................................45
7.1 Criteria........................................................................................................................................45
7.2 Skeletale maturiteit....................................................................................................................45
7.3 Seksuele maturiteit.....................................................................................................................46
7.4 Morfologische maturiteit............................................................................................................48
7.5 Dentale maturiteit......................................................................................................................49
7.6 Correlaties tussen maturiteit indicatoren...................................................................................49
Hoofdstuk 8: Biologische maturiteit: interactie met somatische & motorische groei..........................49
8.1 Inleiding......................................................................................................................................49
8.2 Maturiteit gerelateerde variatie in somatische kenmerken.......................................................50
8.3 Maturiteit gerelateerde variatie in fysiek prestatievermogen....................................................52
Hoofdstuk 9: Genetische determinanten (GD).....................................................................................54
9.1 Inleiding: menselijke variatie......................................................................................................54
9.2 Onderzoeksmethoden................................................................................................................55
9.3 GD van gestalte- en gewichtsgroei, biologische maturiteit.........................................................56
9.4 GD van andere somatische kenmerken......................................................................................57
9.5 GD van fysiek prestatievermogen...............................................................................................57
9.6 GD van fysiek actief gedrag.........................................................................................................58
9.7 Genotype*training interactie......................................................................................................58
9.8 Bottom-up welke genen?............................................................................................................59
Hoofdstuk 10: Fysieke activiteit............................................................................................................61
10.1 Inleiding....................................................................................................................................61
10.2 Interactie met somatische eigenschappen...............................................................................61
10.3 Interactie met maturatie..........................................................................................................63
Hoofdstuk 1: Methodologie van het groeionderzoek
1.1 Situering
● Ontwikkelingskinesiologie = studie van de bewegende mens, van de mens in beweging
4
, o Kin Antropologie = studie van menselijke soort (fysisch & cultureel)
o = fysische antropologie: studie van de mens als biologisch verschijnsel volgens de
fysische wetten
🡪 Bestudeert verklaring van verschillen tussen mensen
▪ Genetische verschillen (genetica, etnische verschillen)
▪ Omgevingsverschillen (adaptie)
● Binnen REVAKI
o Omgaan met kinderen tijdens hun ontwikkeling
o Behandeling pediatrische patiënten
● Groei bestuderen
o Iedereen individueel groeiproces
o Belangrijk bevolkingsgroep
o Het is een redelijk lang proces
o Resultaat van genetisch potentieel, omgevingsinvloeden en interactie zoals bio-
culturele aspecten
Waarom veroudering bestuderen?
o Belangrijke bevolkingsgroep -> vergrijzing door betere zorg
o Gezonde jaren zijn kostenbesparend
o Rol gezond leven en fysieke activiteit
● Wetenschapsdomein
o Focus op variabiliteit
1.2 Terminologie: groei-maturatie-ontwikkeling
● GROEI
o Proces tot stand komt o.i.v. 3 elementen
▪ Celvermenigvuldiging (mitosis)
▪ (cel)volumetoename (hypertrofie)
▪ Toename van interstitieel weefsel/vocht volume
▪ Weefselafhankelijk!
🡪 kwantitatieve gegevens (parameters) -> somatische kenmerken
- Groeisnelheid
- Piek groeisnelheid
- Versnelling
● MATURATIE
o Prenataal
▪ Celdifferentiatie (uit multipotente cellen)
▪ 1 bevruchte eicel differentieert -> cellen verzameling van 3 kiembladen ->
specifiekere differentiatie naar organen, weefsels en functies
5