Opsommingen Nieuws en
journalistiek
Wat zijn de 9 trends in het nieuwsgebruik volgens VUB-onderzoekers obv het Digital News
Report?
1. Vlaanderen beleeft zijn eerste digitale desinformatiegolf (tijdens Corona)
2. interesse in nieuws groeit maar nieuws mijden ook
3. televisie herwint positie als belangrijke nieuwsbron door o.a. uitgesteld kijken
4. nieuws via sociale media gaat achteruit
5. vertrouwen in nieuws scheert hoge toppen: daling gaat over sociale media
6. vlaamse nieuwsmedia winnen vertrouwen tijdens de pandemie
7. de meeste mensen betalen niet voor online nieuws
8. hoogopgeleide millennials nemen het voortouw bij alternatieve betalingsvormen
9. we praten niet meer (over nieuws) als vroeger eerder een solitaire bezigheid
Vier kenmerken van incidenteel nieuwsgebruik
1. Technologisch: centraliteit van de smartphone (‘persoonlijke scherm’)
2. Tijd en plaats: “anytime and anywhere”: nieuwsgebruik is niet meer afgebakend
3. Cognitief-psychologisch: nieuws als gewoonte en tijdverdrijf, bijna onbewust
4. Sociaal: belang van ‘sociability’: nieuwsgebruik om ‘mee te zijn’
Welke selecties zorgen voor een een serendipiteit van het nieuws?
1. Algoritmische selectie: voice assistant, news aggregators, pushberichten, feed
2. Sociale selectie (vrienden, peers): personal en group messages
3. Redactionele selectie (journalisten): breaking news alerts, newsletters
4. pushberichten
10 redenen die Rolf Dobelli geeft om te stoppen met dagelijkse nieuwsconsumptie
1. Nieuws misleidt en manipuleert
2. Nieuws is irrelevant
3. Nieuws verklaart niets
4. Nieuws is giftig, het geeft stress
5. Nieuws zorgt voor denkfouten (bevestigingsbias en beschikbaarheidsbias)
, 6. Nieuws belemmert het denken, leidt tot concentratieverlies
7. Nieuws is verslavend (zoals suiker voor het lichaam)
8. Nieuws is tijdverspilling
9. Nieuws maakt ons passief, hulpeloos
10. Nieuws doodt creativiteit
Waarom pleit Rolf Dobelli voor een strenger nieuwsdieet? Bespreek enkele van de redenen
die hij geeft waarom we beter zouden stoppen met het nieuws te volgen.
Het regelmatig consumeren van nieuws kan een negatieve invloed hebben op ons
welzijn en onze geestelijke gezondheid. Dobelli stelt dat nieuws is ontworpen om
aandacht te trekken, sensationeel en vaak negatief te zijn, wat kan leiden tot gevoelens
van angst, stress en hulpeloosheid. Hij suggereert ook dat op de hoogte blijven van de
laatste nieuwsfeiten ons niet noodzakelijkerwijs beter geïnformeerd of beter
geïnformeerd maakt over de wereld, omdat nieuws vaak oppervlakkig is en geen
context heeft. In plaats daarvan raadt Dobelli ons aan onze blootstelling aan het nieuws
te beperken en ons te richten op zinvollere activiteiten zoals het lezen van boeken, tijd
doorbrengen met geliefden en het uitoefenen van hobby's.
Waarom staat het duale verdienmodel van de nieuwsmedia onder druk?
• opkomst van het internet (nieuws is overal toegankelijk en vanzelfsprekend)
• veranderingen in advertentiepatronen
• verwachting van gratis toegang tot nieuws (hoe nog nieuwe abonnees krijgen?)
• invloed van sociale media op nieuwsconsumptie
afname van traditionele inkomstenbronnen zoals advertenties en abonnementen,
waardoor nieuwsmedia moeite hebben om hun inkomsten te handhaven
Op welke drie condities steunt het business model van de journalistiek?
1. Enige kanaal voor adverteerders om een groot publiek te bereiken NU: “Google
en Meta halen 100’en miljoenen euros uit de Belgische online advertentiemarkt”
2. Schaarste aan nieuws en informatie: kranten hadden controle over beschikbaarheid
van redactionele ‘content’ NU: informatie-overvloed en schaarste aan aandacht
3. Krant als ‘bundel’ van informatie, ontspanning, zoekertjes, … (nu: smartphone en
internet) NU: ontbundeling = we hebben bv game-apps voor ontspanning
Wat zijn economische eigenschappen van nieuws?
, • Waarde nieuws moeilijk bepalen: verschilt per persoon, publieke waarde: welke
impact/voordeel heeft het op/voor de maatschappij
• Nieuws/informatie van zichzelf al moeilijk te verkopen
• In een aandachtseconomie nog moeilijker te bepalen/verkopen
• niet-rivaliserend als de ene het consumeert, kan de andere het ook nog steeds
consumeren want het is oneindig (niet zoals bv een zakje chips)
Wat zijn de vijf bevindingen van ‘Media en journalistiek in Vlaanderen < Hendrickx?
1. Het Vlaamse medialandschap is divers en dynamisch, met een sterke traditie van
kwaliteitsjournalistiek, maar uitdaging = digitale ontwrichting (opkomst van online
nieuwsbronnen en sociale media)
2. Media-eigendom is een belangrijk probleem: een klein aantal bedrijven controleert
een groot deel van de mediamarkt bezorgdheid over de redactionele
onafhankelijkheid beperking van de diversiteit van stemmen en perspectieven door
mediaconcentratie DPG Media, Mediahuis, Roularta en VRT
3. Veel vertrouwen in de VRT dankzij de overheidsfinanciering, maar wordt nauw in het
oog gehouden (op politiek en economisch vlak)
4. divers aanbod aan alternatieve Vlaamse nieuwsmedia, maar minders overheidssteun
5. regiojournalistiek is grotendeels in commerciële handen (maar ook overheidsgeld)
Wat zijn de vier belangrijkste bevindingen van Nielsen?
A. Sinds 2000: daling in de advertentie-inkomsten van traditionele mediakanalen,
(kranten/tv) door online advertenties
B. financiële problemen door de afname van advertentie-inkomsten bezuinigingen op
redactionele budgetten en personeel minder kwaliteit en content
C. digitale revolutie creeërde nieuwe kansen journalistiek (online journalistieke
platforms en blogs) individuen en kleine organisaties krijgen een groter publiek en
verkennen alternatieve financieringsmodellen zoals crowdfunding en donaties
D. traditionele journalistiek blijft belangrijk voor professionele, hoogwaardige,
betrouwbare en onpartijdige informatie
Hoe kan er een markt zijn voor digitaal nieuws? Strategieën van nieuwsuitgevers?
1. mediaconcentratie: fusie en expansie (schaalvergroting publiek & synergie)
2. diversificatie en innovatie (alternatieve inkomsten, technologie, dataficatie
Wat zijn de vier richtingen van mediaconcentratie en pas ze toe op DPG Media?
journalistiek
Wat zijn de 9 trends in het nieuwsgebruik volgens VUB-onderzoekers obv het Digital News
Report?
1. Vlaanderen beleeft zijn eerste digitale desinformatiegolf (tijdens Corona)
2. interesse in nieuws groeit maar nieuws mijden ook
3. televisie herwint positie als belangrijke nieuwsbron door o.a. uitgesteld kijken
4. nieuws via sociale media gaat achteruit
5. vertrouwen in nieuws scheert hoge toppen: daling gaat over sociale media
6. vlaamse nieuwsmedia winnen vertrouwen tijdens de pandemie
7. de meeste mensen betalen niet voor online nieuws
8. hoogopgeleide millennials nemen het voortouw bij alternatieve betalingsvormen
9. we praten niet meer (over nieuws) als vroeger eerder een solitaire bezigheid
Vier kenmerken van incidenteel nieuwsgebruik
1. Technologisch: centraliteit van de smartphone (‘persoonlijke scherm’)
2. Tijd en plaats: “anytime and anywhere”: nieuwsgebruik is niet meer afgebakend
3. Cognitief-psychologisch: nieuws als gewoonte en tijdverdrijf, bijna onbewust
4. Sociaal: belang van ‘sociability’: nieuwsgebruik om ‘mee te zijn’
Welke selecties zorgen voor een een serendipiteit van het nieuws?
1. Algoritmische selectie: voice assistant, news aggregators, pushberichten, feed
2. Sociale selectie (vrienden, peers): personal en group messages
3. Redactionele selectie (journalisten): breaking news alerts, newsletters
4. pushberichten
10 redenen die Rolf Dobelli geeft om te stoppen met dagelijkse nieuwsconsumptie
1. Nieuws misleidt en manipuleert
2. Nieuws is irrelevant
3. Nieuws verklaart niets
4. Nieuws is giftig, het geeft stress
5. Nieuws zorgt voor denkfouten (bevestigingsbias en beschikbaarheidsbias)
, 6. Nieuws belemmert het denken, leidt tot concentratieverlies
7. Nieuws is verslavend (zoals suiker voor het lichaam)
8. Nieuws is tijdverspilling
9. Nieuws maakt ons passief, hulpeloos
10. Nieuws doodt creativiteit
Waarom pleit Rolf Dobelli voor een strenger nieuwsdieet? Bespreek enkele van de redenen
die hij geeft waarom we beter zouden stoppen met het nieuws te volgen.
Het regelmatig consumeren van nieuws kan een negatieve invloed hebben op ons
welzijn en onze geestelijke gezondheid. Dobelli stelt dat nieuws is ontworpen om
aandacht te trekken, sensationeel en vaak negatief te zijn, wat kan leiden tot gevoelens
van angst, stress en hulpeloosheid. Hij suggereert ook dat op de hoogte blijven van de
laatste nieuwsfeiten ons niet noodzakelijkerwijs beter geïnformeerd of beter
geïnformeerd maakt over de wereld, omdat nieuws vaak oppervlakkig is en geen
context heeft. In plaats daarvan raadt Dobelli ons aan onze blootstelling aan het nieuws
te beperken en ons te richten op zinvollere activiteiten zoals het lezen van boeken, tijd
doorbrengen met geliefden en het uitoefenen van hobby's.
Waarom staat het duale verdienmodel van de nieuwsmedia onder druk?
• opkomst van het internet (nieuws is overal toegankelijk en vanzelfsprekend)
• veranderingen in advertentiepatronen
• verwachting van gratis toegang tot nieuws (hoe nog nieuwe abonnees krijgen?)
• invloed van sociale media op nieuwsconsumptie
afname van traditionele inkomstenbronnen zoals advertenties en abonnementen,
waardoor nieuwsmedia moeite hebben om hun inkomsten te handhaven
Op welke drie condities steunt het business model van de journalistiek?
1. Enige kanaal voor adverteerders om een groot publiek te bereiken NU: “Google
en Meta halen 100’en miljoenen euros uit de Belgische online advertentiemarkt”
2. Schaarste aan nieuws en informatie: kranten hadden controle over beschikbaarheid
van redactionele ‘content’ NU: informatie-overvloed en schaarste aan aandacht
3. Krant als ‘bundel’ van informatie, ontspanning, zoekertjes, … (nu: smartphone en
internet) NU: ontbundeling = we hebben bv game-apps voor ontspanning
Wat zijn economische eigenschappen van nieuws?
, • Waarde nieuws moeilijk bepalen: verschilt per persoon, publieke waarde: welke
impact/voordeel heeft het op/voor de maatschappij
• Nieuws/informatie van zichzelf al moeilijk te verkopen
• In een aandachtseconomie nog moeilijker te bepalen/verkopen
• niet-rivaliserend als de ene het consumeert, kan de andere het ook nog steeds
consumeren want het is oneindig (niet zoals bv een zakje chips)
Wat zijn de vijf bevindingen van ‘Media en journalistiek in Vlaanderen < Hendrickx?
1. Het Vlaamse medialandschap is divers en dynamisch, met een sterke traditie van
kwaliteitsjournalistiek, maar uitdaging = digitale ontwrichting (opkomst van online
nieuwsbronnen en sociale media)
2. Media-eigendom is een belangrijk probleem: een klein aantal bedrijven controleert
een groot deel van de mediamarkt bezorgdheid over de redactionele
onafhankelijkheid beperking van de diversiteit van stemmen en perspectieven door
mediaconcentratie DPG Media, Mediahuis, Roularta en VRT
3. Veel vertrouwen in de VRT dankzij de overheidsfinanciering, maar wordt nauw in het
oog gehouden (op politiek en economisch vlak)
4. divers aanbod aan alternatieve Vlaamse nieuwsmedia, maar minders overheidssteun
5. regiojournalistiek is grotendeels in commerciële handen (maar ook overheidsgeld)
Wat zijn de vier belangrijkste bevindingen van Nielsen?
A. Sinds 2000: daling in de advertentie-inkomsten van traditionele mediakanalen,
(kranten/tv) door online advertenties
B. financiële problemen door de afname van advertentie-inkomsten bezuinigingen op
redactionele budgetten en personeel minder kwaliteit en content
C. digitale revolutie creeërde nieuwe kansen journalistiek (online journalistieke
platforms en blogs) individuen en kleine organisaties krijgen een groter publiek en
verkennen alternatieve financieringsmodellen zoals crowdfunding en donaties
D. traditionele journalistiek blijft belangrijk voor professionele, hoogwaardige,
betrouwbare en onpartijdige informatie
Hoe kan er een markt zijn voor digitaal nieuws? Strategieën van nieuwsuitgevers?
1. mediaconcentratie: fusie en expansie (schaalvergroting publiek & synergie)
2. diversificatie en innovatie (alternatieve inkomsten, technologie, dataficatie
Wat zijn de vier richtingen van mediaconcentratie en pas ze toe op DPG Media?
