Medische
bacteriologie
khayla potiers
2022-2023
,MEDISCHE BACTERIOLOGIE
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. TAXONOMIE BINNEN DE BACTERIOLOGIE
1.1. TERREIN VAN DE MEDISCHE MICROBIOLOGIE:
Micro-organismen die zich aangepast hebben aan de mens:
1) Commensale flora (microbiota): normaal onschadelijk, aangepast aan de leefomstandigheden
bij de mens. (E. coli)
2) Transiënte omgevingsflora: regelmatig terug te vinden, maar vestigen zich niet in de mens.
Normaal onschadelijk (Pseudomonas aeruginosa)
3) Opportunistische pathogenen: schadelijk door virulentiefactoren (produceren toxines, dringen
het lichaam makkelijk binnen). Veroorzaken infectieziekten.
1.2. PATHOGENE MICRO-ORGANISMEN
infectieziekten!!
- Virussen: hierbij is het immuunsysteem belangrijk (vb: covid, griep, HIV,…)
- Bacteriën: prokaryote ééncelligen. Hierbij is immuunsysteem belangrijk maar antibiotica ook.
(vb: salmonella)
- Schimmels: eukaryote meercelligen. Antimycotica is belangrijk (vb aspergillus
longproblemen)
- Gisten: eukaryote ééncelligen
- Parasieten:
o Protozoa: eukaryote eencelligen. Toxoplasmose kattenziekte
o Metozoa: eukaryote meercelligen. Helminthes, arthropoda (luizen)
1
,1.3. CLASSIFICATIE VAN MICRO-ORGANISMEN:
Morfologische classificatie:
Microscopisch: gramkleuring vorm, kleur en groepsverband
kleur:
- Gram positief paars
- Gram negatief rood
Microscopische vormen:
- Bacil - staaf
- Kok – rond
Filamenteuze bacteriën:
3 geslachten:
1. Actinomyces: Gram +, Niet zuurvast, Anaëroob
2. Nocardia: Gram +, Zuurvast (tegen zuur bestand) Aëroob
3. Streptomyces: Gram +, Niet zuurvast, Aëroob
Actinomyces: ter hoogte van tandvlees en baarmoederhals. Wanneer er een wonde is veroorzaakt
deze problemen zoals:
- Gingivitis: tandvleesontsteking
- Abcessen
- Infectie thv cervix
- Abdomen
Nocardia: is een grondbacterie die zorgt voor problemen zoals:
- Pneumonie (longontsteking)
- Mycetomen
Streptomyces: bacterie die andere bacteriën dood door antibiotica. Deze staat dus in voor de
productie van antibiotica (streptomycine)
Echte bacteriën:
2
, 1. Kokken:
- Streptokokken (Gram +): rijen kokken
- Stafylokokken (Gram +): trossen kokken
- Tetraden: per vier, min of meer in een vierkant
- Sarcinae (Gram +): driedimensionele groepen van 8
cellen (kubus)
- Neisseria (Gram -): boonvormig (per 2)
- Veillonella (Gram -): diplokokken
Streptokokken:
Streptococcus pyogenes: veroorzaakt keel ontstekingen
Streptococcus agalactiae: aanwezig op vaginaal slijmvlies. Het veroorzaakt problemen bij de
geboorte van het kind (gevaarlijk voor het kind wanneer het kind dit binnen krijgt tijdens de
geboorte)
Streptococcus pneumoniae: is aanwezig in de nasopharynx als commensaal, maar kan ook
pneumanie veroorzaken bij ouderen. Het kan ook meningitis veroorzaken. De bacterie vormt
diplococcen.
Enterococcus spp.: komt voor in de darm als commensaal, maar kan urineweginfecties veroorzaken.
3
bacteriologie
khayla potiers
2022-2023
,MEDISCHE BACTERIOLOGIE
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. TAXONOMIE BINNEN DE BACTERIOLOGIE
1.1. TERREIN VAN DE MEDISCHE MICROBIOLOGIE:
Micro-organismen die zich aangepast hebben aan de mens:
1) Commensale flora (microbiota): normaal onschadelijk, aangepast aan de leefomstandigheden
bij de mens. (E. coli)
2) Transiënte omgevingsflora: regelmatig terug te vinden, maar vestigen zich niet in de mens.
Normaal onschadelijk (Pseudomonas aeruginosa)
3) Opportunistische pathogenen: schadelijk door virulentiefactoren (produceren toxines, dringen
het lichaam makkelijk binnen). Veroorzaken infectieziekten.
1.2. PATHOGENE MICRO-ORGANISMEN
infectieziekten!!
- Virussen: hierbij is het immuunsysteem belangrijk (vb: covid, griep, HIV,…)
- Bacteriën: prokaryote ééncelligen. Hierbij is immuunsysteem belangrijk maar antibiotica ook.
(vb: salmonella)
- Schimmels: eukaryote meercelligen. Antimycotica is belangrijk (vb aspergillus
longproblemen)
- Gisten: eukaryote ééncelligen
- Parasieten:
o Protozoa: eukaryote eencelligen. Toxoplasmose kattenziekte
o Metozoa: eukaryote meercelligen. Helminthes, arthropoda (luizen)
1
,1.3. CLASSIFICATIE VAN MICRO-ORGANISMEN:
Morfologische classificatie:
Microscopisch: gramkleuring vorm, kleur en groepsverband
kleur:
- Gram positief paars
- Gram negatief rood
Microscopische vormen:
- Bacil - staaf
- Kok – rond
Filamenteuze bacteriën:
3 geslachten:
1. Actinomyces: Gram +, Niet zuurvast, Anaëroob
2. Nocardia: Gram +, Zuurvast (tegen zuur bestand) Aëroob
3. Streptomyces: Gram +, Niet zuurvast, Aëroob
Actinomyces: ter hoogte van tandvlees en baarmoederhals. Wanneer er een wonde is veroorzaakt
deze problemen zoals:
- Gingivitis: tandvleesontsteking
- Abcessen
- Infectie thv cervix
- Abdomen
Nocardia: is een grondbacterie die zorgt voor problemen zoals:
- Pneumonie (longontsteking)
- Mycetomen
Streptomyces: bacterie die andere bacteriën dood door antibiotica. Deze staat dus in voor de
productie van antibiotica (streptomycine)
Echte bacteriën:
2
, 1. Kokken:
- Streptokokken (Gram +): rijen kokken
- Stafylokokken (Gram +): trossen kokken
- Tetraden: per vier, min of meer in een vierkant
- Sarcinae (Gram +): driedimensionele groepen van 8
cellen (kubus)
- Neisseria (Gram -): boonvormig (per 2)
- Veillonella (Gram -): diplokokken
Streptokokken:
Streptococcus pyogenes: veroorzaakt keel ontstekingen
Streptococcus agalactiae: aanwezig op vaginaal slijmvlies. Het veroorzaakt problemen bij de
geboorte van het kind (gevaarlijk voor het kind wanneer het kind dit binnen krijgt tijdens de
geboorte)
Streptococcus pneumoniae: is aanwezig in de nasopharynx als commensaal, maar kan ook
pneumanie veroorzaken bij ouderen. Het kan ook meningitis veroorzaken. De bacterie vormt
diplococcen.
Enterococcus spp.: komt voor in de darm als commensaal, maar kan urineweginfecties veroorzaken.
3
