Samenvatting Persoonlijkheidsstoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen

- Persoonlijkheid
o Definitie
 Geheel van blijvende eigenschappen die de adaptatie aan veranderingen ne
omgeving bepalen op vlak van denken, voelen en gedrag.
- Persoonlijkheidsstoornis
o Belang van persoonlijkheid/persoonlijkheidsstoornis
 Een evenwichtige persoonlijkheid beschermt in stressvolle omstandigheden
tegen psychiatrische stoornissen
 Persoonlijkheidsstoornissen geeft extra risico op psychiatrische stoornissen
 Persoonlijkheidsstoornissen kwetsbaar voor stressoren leidt tot specifieke
psychiatrische stoornissen.
 Bv depressie bij afhankelijke PS  meer claim gedrag; depressie bij
vermijdende PS  isolerend gedrag

o Wat is normaal
 Statisch vs psychosociaal
 Categoriaal vs dimensioneel
 Individuele appreciatie vs wetenschappelijke criteria
o Definitie volgens DSM-5
 Kenmerken:
 A: langdurig patroon van ervaringen en gedragingen van de patiënt
die zich uit in minstens twee terreinen:
o Cognitief
o Affectief
o Persoonlijk functioneren
o Impulsbeheer
 B: langdurig patroon dat zich uit op een breed terrein van
persoonlijke en sociale situaties
 C: veroorzaakt lijden of beperkingen
 D: het patroon is stabiel, duurt lang en begint in de adolescentie of
iets later
 E: het is niet toe te schrijven aan een andere psychische stoornis
 F: het is niet het gevolg van middelen of somatische aandoening
 Verschillende clusters
 A: excentrisch
 B: dramatisch
 C: angstig
 Diagnose
 Niet gemakkelijk omdat er veel psychische en lichamelijke klachten
zijn bij persoonlijkheidsstoornissen.
 Vragen die gesteld kunnen worden:
o Zou je normaal anders gereageerd hebben?
o Heb je herhaaldelijk gedragingen die niet in de sociale
context passen?
o Heb je heftige, sterk wisselende of inadequate reacties op
stressvolle omstandigheden?

,  Heteroanamnese
 Nadelen van de diagnosevorming via DSM-5:
o Ernst van persoonlijkheidsstoornis afhankelijk van ernst
symptomen en context
o Overlap tussen diagnostische criteria
o Categoriaal
o De ziekte gebeurt niet plots
o Verschillende clusters:
 Cluster A:
 Paranoïde persoonlijkheidsstoornis
o = De patiënt is wantrouwig en achterdochtig tov anderen, hij
denkt dat ze kwaadwillig zijn.
o “ de wereld wilt me iets aandoen “
o Twijfels over de loyaliteit of betrouwbaarheid van vrienden
o Neemt andere mensen niet in vertrouwen
o Snel defensief
o Niet vergevensgezind
o Twijfels over trouw van echtgenoot
 Schizoïde persoonlijkheidsstoornis
o = patroon van afstandelijkheid in sociale relaties en beperkte
expressie van emoties in interpersoonlijke (de onderlinge
relatie met anderen) situatie.
o Geen behoefte aan sociale relaties en geniet hier ook niet
van
o Kiest voornamelijk voor activiteiten alleen
o Geen interesse in seksuele activiteiten met anderen
o Geen hechte vrienden of vertrouwelingen naast de familie
o Hecht geen waarde aan kritiek van anderen
o Zeer emotioneel kil
o Komen weinig naar de behandeling
 Schizotypische persoonlijkheidsstoornis
o = patroon van sociale en intermenselijke beperkingen met
een direct gevoel van ongemak bij hechte relaties en heeft
ook een verminderd vermogen tot het hebben van hechte
relaties. Cognitief en perceptueel slechte gewoonten van
denken.
o Sociale angst die niet afneemt naarmate hij de persoon beter
kent. Hangt meet samen met paranoïde angst dat hij hem
negatief gaat beoordelen
o Denkt dat iemand over hem aant praten is, maar eigenlijk
niet zo
o Heeft zijn eigen overtuigingen en is bijgelovig
o Ongewone perceptie van de werkelijkheid
o Weinig affectief
 Cluster B:
 Antisociale persoonlijkheidsstoornis