DEEL 4: Oefentherapie
1: basisprincipes van oefentherapie
1.1 weerstandscurve versus spierkrachtcurve
WEERSTANDSCURVE (bepaald door: )
de grootte van de weerstand
absolute weerstand (W) -> bepaald door type trainingsmateriaal
- halters, manchetten en trekapparaten -> constante weerstand
o ervaren weerstand blijft niet gelijk want wordt mee bepaald door moment en
snelheid
- isokinetisch toestel-> niet constante weerstand
o hoe meer kracht de patiënt levert, hoe meer weerstand het toestel geeft
- elastisch materiaal -> weerstand zal exponentieel toenemen door uitrekken
weerstand bepaald door
- absolute grootte
- moment
- snelheid van uitvoering
Moment van de weerstand
effect van de weerstand voornamelijk bepaald door het moment die bepaald wordt door de
momentarm d => Moment = W * d (grootte * momentarm)
- weerstandscurve -> ondervonden weerstand is niet constant maar stijgend of dalend
moment
- max op 90° tsn werklijn en bewegend segment
- min op 0 en 180°
momentarm
- = lastarm = de loodrechte afstand vd as van rotatie tot de werklijn vd weerstand
Moment met segmentair gewicht of theraband
- Segmentair gewicht
o Moment vd weerstand is maximaal
Als bewegend segment horizontaal is
- Trekapparaat/theraband/touw
o Moment vd weerstand is maximaal
Als er een hoek van 90° tss touw en bewegend segment
ontbinden van de weerstand
- rotatiecomponent Fr
o loodrecht op bewegend segment
o wnr momentarm max is -> Fr max
o moet overwonnen worden om beweging te initiëren
1
, - fixatiecomponent Ff
o volgens de richting van bewegend segment
o wnr momentarm 0 is -> Ff max
o approximatie (compressie) of tractie afhankelijk van de richting tov bewegend
segment
Invloed van de inertie / snelheid van uitvoering op de weerstandscurve
Trage bewegingen => effecten van snelheid mogen verwaarloosd worden
Snelle bewegingen -> inertie / traagheid zal 2x de ervaren weerstand: op begin en einde beïnvloeden
- begin -> extra weerstand ondervonden
- einde -> minder weerstand ondervonden
SPIERKRACHTCURVE
Verloop wordt bepaald door:
Lengte-spanningsdiagram van een spier
Capaciteit van spier om kracht te ontwikkelen is afhankelijk van lengte
Aantal sarcomeren dat in serie ligt bepaalt de totale afstand waarin de spier kan verkorten en lengte
waarop hoogste kracht kan ontwikkelen
- spier krachtigste in uitgerekte toestand
- spier minst krachtig in verkorte toestand
- spier op maximale kracht in rustlengte
invalshoek van de spier
invalshoek = hoek waaronder spier op bot aanhecht -> creëert machtsarm
- kleine hoek van insertie (0°) -> machtsarm min -> Ff max (compressie)
- grote hoek van insertie (90°) -> machtsarm max -> Fr max
- hoek >90° -> Ff wordt tractie
spierkrachtcurve voor elke spier anders
- lokale spieren
o dichter tegen gewricht
o stabilisatie – stabiliserende spieren
o scherpe invalshoek -> Ff groot
o spierkracht vooral bepaald door de lengte van de spier
o dalende weerstandscurve (??)
- globale spieren
o verder van gewricht
o beweging – mobiliserende spieren
o grote invalshoek -> Fr groot
o spierkracht vooral bepaald door de invalshoek van de spier
o stijgende weerstandscurve (??)
zie p -176- overzicht !!
De antagonisten
Spieren nooit in isolatie werken. Antagonisten werken altijd (licht) actief mee om stabiliteit te
garanderen -> meer uitgesproken bij grotere, snellere bewegingen en die meer precisie vragen
2
, Kracht-snelheidsdiagram
Spier kan actieve kracht aanpassen om te matchen aan de opgelegde belasting
- kleine extern opgelegde belasting -> actieve kracht ook klein gemaakt dmv aan hogere
snelheid te bewegen
- groot extern opgelegde belasting -> actieve kracht ook groot gemaakt dmv aan tragere
snelheid te bewegen
o concentrische contractie -> tragere snelheid => meer tijd om spanning te
ontwikkelen => grotere krachtontwikkeling
o excentrische contractie -> hogere snelheid => grotere
krachtontwikkeling
concentrisch -> aan hoge snelheid minder W verplaatsen ivm lage snelheid
=> lagere krachtontwikkeling
excentrisch -> aan hoge snelheid meer W verplaatsen ivm hoge snelheid
=> hogere krachtontwikkeling
1.2 Trainingsmateriaal
1.2.1 Los trainingsmateriaal
- halters
- gewichtsmanchetten
- therabanden -> verschillende soorten: elke theraband heeft een andere kracht-elongatie
curve die weergeeft hoe snel de weerstand stijgt
o absolute weerstand van theraband is stijgend naarmate er meer rek op komt maar
afh van de positionering kan het moment van de weerstand dalen doordat d afneemt
=> theraband kan stijgende en dalende weerstandscurve hebben
o 2 therabanden : verdubbelen van de kracht
1.2.2 Trekapparaten
- verticaal / horizontaal / explosief trekapparaat
- explosief trekapparaat in station
- …
1.2.3 Krachttrainingstoestellen
- Isokinetisch toestel
- Krachttrainingstoestellen
1.2.4 apparaten voor suspensietraining
- Kooi van rocher -> kan zwaartekracht uitschakelen dus interessant voor spierkracht 2-3
- TRX – aerosoling
- Redcord
1.3 Dosering in oefentherapie
elk individu heeft andere belastbaarheid -> functie normaal wnr
belasting < belastbaarheid
belasting-belastbaarheidsmodel = als belasting > belastbaarheid
dan is er inflammatie- of overbelasting reactie
3
1: basisprincipes van oefentherapie
1.1 weerstandscurve versus spierkrachtcurve
WEERSTANDSCURVE (bepaald door: )
de grootte van de weerstand
absolute weerstand (W) -> bepaald door type trainingsmateriaal
- halters, manchetten en trekapparaten -> constante weerstand
o ervaren weerstand blijft niet gelijk want wordt mee bepaald door moment en
snelheid
- isokinetisch toestel-> niet constante weerstand
o hoe meer kracht de patiënt levert, hoe meer weerstand het toestel geeft
- elastisch materiaal -> weerstand zal exponentieel toenemen door uitrekken
weerstand bepaald door
- absolute grootte
- moment
- snelheid van uitvoering
Moment van de weerstand
effect van de weerstand voornamelijk bepaald door het moment die bepaald wordt door de
momentarm d => Moment = W * d (grootte * momentarm)
- weerstandscurve -> ondervonden weerstand is niet constant maar stijgend of dalend
moment
- max op 90° tsn werklijn en bewegend segment
- min op 0 en 180°
momentarm
- = lastarm = de loodrechte afstand vd as van rotatie tot de werklijn vd weerstand
Moment met segmentair gewicht of theraband
- Segmentair gewicht
o Moment vd weerstand is maximaal
Als bewegend segment horizontaal is
- Trekapparaat/theraband/touw
o Moment vd weerstand is maximaal
Als er een hoek van 90° tss touw en bewegend segment
ontbinden van de weerstand
- rotatiecomponent Fr
o loodrecht op bewegend segment
o wnr momentarm max is -> Fr max
o moet overwonnen worden om beweging te initiëren
1
, - fixatiecomponent Ff
o volgens de richting van bewegend segment
o wnr momentarm 0 is -> Ff max
o approximatie (compressie) of tractie afhankelijk van de richting tov bewegend
segment
Invloed van de inertie / snelheid van uitvoering op de weerstandscurve
Trage bewegingen => effecten van snelheid mogen verwaarloosd worden
Snelle bewegingen -> inertie / traagheid zal 2x de ervaren weerstand: op begin en einde beïnvloeden
- begin -> extra weerstand ondervonden
- einde -> minder weerstand ondervonden
SPIERKRACHTCURVE
Verloop wordt bepaald door:
Lengte-spanningsdiagram van een spier
Capaciteit van spier om kracht te ontwikkelen is afhankelijk van lengte
Aantal sarcomeren dat in serie ligt bepaalt de totale afstand waarin de spier kan verkorten en lengte
waarop hoogste kracht kan ontwikkelen
- spier krachtigste in uitgerekte toestand
- spier minst krachtig in verkorte toestand
- spier op maximale kracht in rustlengte
invalshoek van de spier
invalshoek = hoek waaronder spier op bot aanhecht -> creëert machtsarm
- kleine hoek van insertie (0°) -> machtsarm min -> Ff max (compressie)
- grote hoek van insertie (90°) -> machtsarm max -> Fr max
- hoek >90° -> Ff wordt tractie
spierkrachtcurve voor elke spier anders
- lokale spieren
o dichter tegen gewricht
o stabilisatie – stabiliserende spieren
o scherpe invalshoek -> Ff groot
o spierkracht vooral bepaald door de lengte van de spier
o dalende weerstandscurve (??)
- globale spieren
o verder van gewricht
o beweging – mobiliserende spieren
o grote invalshoek -> Fr groot
o spierkracht vooral bepaald door de invalshoek van de spier
o stijgende weerstandscurve (??)
zie p -176- overzicht !!
De antagonisten
Spieren nooit in isolatie werken. Antagonisten werken altijd (licht) actief mee om stabiliteit te
garanderen -> meer uitgesproken bij grotere, snellere bewegingen en die meer precisie vragen
2
, Kracht-snelheidsdiagram
Spier kan actieve kracht aanpassen om te matchen aan de opgelegde belasting
- kleine extern opgelegde belasting -> actieve kracht ook klein gemaakt dmv aan hogere
snelheid te bewegen
- groot extern opgelegde belasting -> actieve kracht ook groot gemaakt dmv aan tragere
snelheid te bewegen
o concentrische contractie -> tragere snelheid => meer tijd om spanning te
ontwikkelen => grotere krachtontwikkeling
o excentrische contractie -> hogere snelheid => grotere
krachtontwikkeling
concentrisch -> aan hoge snelheid minder W verplaatsen ivm lage snelheid
=> lagere krachtontwikkeling
excentrisch -> aan hoge snelheid meer W verplaatsen ivm hoge snelheid
=> hogere krachtontwikkeling
1.2 Trainingsmateriaal
1.2.1 Los trainingsmateriaal
- halters
- gewichtsmanchetten
- therabanden -> verschillende soorten: elke theraband heeft een andere kracht-elongatie
curve die weergeeft hoe snel de weerstand stijgt
o absolute weerstand van theraband is stijgend naarmate er meer rek op komt maar
afh van de positionering kan het moment van de weerstand dalen doordat d afneemt
=> theraband kan stijgende en dalende weerstandscurve hebben
o 2 therabanden : verdubbelen van de kracht
1.2.2 Trekapparaten
- verticaal / horizontaal / explosief trekapparaat
- explosief trekapparaat in station
- …
1.2.3 Krachttrainingstoestellen
- Isokinetisch toestel
- Krachttrainingstoestellen
1.2.4 apparaten voor suspensietraining
- Kooi van rocher -> kan zwaartekracht uitschakelen dus interessant voor spierkracht 2-3
- TRX – aerosoling
- Redcord
1.3 Dosering in oefentherapie
elk individu heeft andere belastbaarheid -> functie normaal wnr
belasting < belastbaarheid
belasting-belastbaarheidsmodel = als belasting > belastbaarheid
dan is er inflammatie- of overbelasting reactie
3
