JURIDISCHE ASPECTEN VAN DE BEROEPSUITOEFENING EN VAN DE ZORGSECTOR
1. DE KRACHTLIJNEN VAN DE PATIËNTENRECHTENWET ........................................................................ 1
1.1. (HISTORISCHE) BEDOELINGEN VAN DE WET ................................................................................................. 1
1.2. TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................................................................. 1
1.3. NALEVINGSPLICHT EN ‘MEDEWERKINGSPLICHT’ ............................................................................................ 1
1.4. DE GEWAARBORGDE RECHTEN .................................................................................................................2
I. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking (art. 5) ........................................................................... 2
II. Recht op vrije keuze (art. 6) ............................................................................................................. 2
III. Recht op informatie (art. 7) ............................................................................................................. 2
IV. Recht op toestemming (art. 8) ......................................................................................................... 3
V. Recht op dossier (art. 9) .................................................................................................................. 5
VI. Recht op bescherming van persoonlijke levenssfeer (art. 10)............................................................. 6
VII. Recht op palliatieve zorg (art. 11 bis) .......................................................................................... 6
2. REGULERING VAN DE BEROEPSUITOEFENING................................................................................... 9
2.1. MOGELIJKE NIVEAUS VAN NORMERING VAN BEROEPSUITOEFENING ................................................................... 9
2.2. MOGELIJKE VORMEN VAN REGULERING ..................................................................................................... 9
2.3. BEROEPSREGULERING VOOR PSYCHOLOOG IS IN VOLLE EVOLUTIE ...................................................................... 9
2.4. ACTUEEL GEVOLG VAN DEZE EVOLUTIE ..................................................................................................... 10
2.5. TITELBESCHERMING ............................................................................................................................ 10
2.6. WET UITOEFENING GEZONDHEIDSZORGBEROEPEN (WUG) .......................................................................... 12
2.6.1. WUG-piramide .....................................................................................................................................13
2.6.2. Uitoefening geneeskunde .....................................................................................................................13
2.6.3. Voorwaarden tot uitoefening van de geneeskunde ................................................................................13
2.6.4. Onwettige uitoefening van de geneeskunde ......................................................................................... 14
2.6.5. Klinisch psycholoog en klinisch orthopedagoog..................................................................................... 14
2.6.6. Uitoefening psychotherapie ..................................................................................................................15
2.6.7. Kort overzicht van enkele andere gezondheidszorgberoepen ................................................................ 16
2.6.8. ‘Niet conventionele geneeswijzen’ ....................................................................................................... 18
3. DE KRACHTLIJNEN VAN DE KWALITEITSWET .................................................................................. 18
3.1. SITUERING KWALITEITSWET ................................................................................................................... 18
3.2. BEGINSEL VAN THERAPEUTISCHE VRIJHEID ................................................................................................. 19
3.3. SANCTIONERING OP SCHENDING VAN THERAPEUTISCHE VRIJHEID ..................................................................... 19
3.4. BEKWAAMHEID, VISUM EN PORTFOLIO ..................................................................................................... 19
3.5. DE NIEUWE KARAKTERISATIEVERPLICHTING................................................................................................20
3.6. DRIE TYPES VAN VOORSCHRIFTEN ...........................................................................................................20
3.7. PERMANENTIE...................................................................................................................................20
3.8. PRAKTIJKINFORMATIE ..........................................................................................................................20
3.9. PATIËNTENDOSSIER ............................................................................................................................ 21
3.10. NIEUWE SANCTIES .............................................................................................................................. 21
3.11. TOEZICHT ........................................................................................................................................ 21
4. PLICHTENLEER VAN PSYCHOLOGEN .............................................................................................. 21
4.1. SITUERING ....................................................................................................................................... 21
4.2. ARTIKELS 21
I. toepassingsgebied .............................................................................................................................. 21
II. definities ............................................................................................................................................ 22
III. plichten van de psycholoog ................................................................................................................ 22
IV/I – Eerbiediging van de waardigheid en rechten van de persoon .......................................................... 23
IV/ II – Verantwoordelijkheid van de psycholoog ..................................................................................... 23
IV/III – Competentie ............................................................................................................................... 23
IV/IV – Integriteit en eerlijkheid .............................................................................................................. 24
5. BEROEPSGEHEIM EN PRIVACYBESCHERMING ................................................................................. 25
5.1. MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT................................................................................................................ 25
5.2. PRIVACYBESCHERMING KENT VERSPREIDE EN DISPARATE REGELING .................................................................. 25
1
,5.3. NOOD AAN GEÏNTEGREERDE VISIE OP PRIVACYBESCHERMING (BINNEN EEN RUIM NORMENCOMPLEX) ........................26
5.4. KERN VAN STRAFRECHTELIJKE REGELING INZAKE BEROEPSGEHEIM ....................................................................26
5.5. SCHENDING VAN BEROEPSGEHEIM ALS MISDRIJF ......................................................................................... 27
5.6. WIE IS GEBONDEN DOOR HET BEROEPSGEHEIM ..........................................................................................28
5.7. WELKE GEGEVENS VALLEN ONDER HET BEROEPSGEHEIM ...............................................................................28
5.8. UITZONDERINGEN OP HET BEROEPSGEHEIM...............................................................................................28
I. De getuigenis in rechte ........................................................................................................................ 28
II. Wettelijke verplichtingen tot bekendmaking van gegevens .................................................................. 29
III. Toestemming van de patiënt ............................................................................................................. 29
IV. Noodtoestand en verplichting tot het verlenen van hulp aan personen in nood.................................... 29
V. Hulp aan kwetsbare personen (art. 458 bis) ........................................................................................ 30
VI. Casusoverleg bij dreigend geweld (art. 458 ter) ...................................................................................31
VII. Dadertherapie...................................................................................................................................31
VIII. Patiënt als slachtoffer van misdrijf ................................................................................................... 32
IX. Recht van verdediging en optreden in rechte ...................................................................................... 32
X. Gerechtelijke opdrachten.................................................................................................................... 32
5.9. DE KRACHTLIJNEN VAN DE ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING (GDPR) ...................................... 32
5.9.1. De ‘algemene verordening gegevensbescherming’ ............................................................................... 32
5.9.2. Nieuw, maar toch niet zo nieuw ............................................................................................................33
5.9.3. Zeer breed toepassingsgebied ...............................................................................................................33
5.9.4. Rollen ...................................................................................................................................................33
5.9.5. Algemene beginselen (art. 5)................................................................................................................ 34
5.9.6. De gevoelige gegevens ......................................................................................................................... 34
5.9.7. Gegevens betreffende gezondheid ....................................................................................................... 34
5.9.8. Toestemming ...................................................................................................................................... 35
5.9.9. Rechten van patiënten ......................................................................................................................... 35
5.9.10. Verplichtingen van instellingen ....................................................................................................... 36
5.10. CASUSBESPREKING: DILEMMA’S INZAKE BEROEPSGEHEIM EN PRIVACYBESCHERMING ............................................. 37
I. Casus 1 ................................................................................................................................................ 37
II. Casus 2 ............................................................................................................................................... 37
III. Casus 3 .............................................................................................................................................. 37
IV. Casus 4 ............................................................................................................................................. 38
V. Casus 5 .............................................................................................................................................. 38
VI. Casus 6 ............................................................................................................................................. 38
VII. Casus 7 ............................................................................................................................................ 39
VIII. Casus 8 ........................................................................................................................................... 39
IX. Casus 9 ............................................................................................................................................. 40
X. Casus 10 ............................................................................................................................................ 40
XI. Casus 11 ........................................................................................................................................... 40
XII. Casus 12 .......................................................................................................................................... 40
6. JURIDISCHE REACTIES OP PSYCHISCHE PROBLEMEN EN STOORNISSEN ............................................... 41
6.1. OVERZICHT EN ESSENTIEEL ONDERSCHEID ................................................................................................. 41
I. implicaties van tijdelijke of permanente psychische stoornissen op vermogen om deel te nemen aan het
rechtsverkeer ......................................................................................................................................... 41
II. ‘Beschermingsmaatregelen’ bij (dreigend) deviant en gevaarlijk gedrag dat niet strafbaar is of niet
strafrechtelijk vervolgd wordt ................................................................................................................. 41
III. Specifieke reactie op strafbare handelingen ....................................................................................... 41
6.2. (I). BIJSTAND, BESCHERMING EN VERTEGENWOORDIGING VAN VOLWASSEN ONBEKWAMEN ................................... 41
6.2.1. Drie krachtlijnen van de wet................................................................................................................. 42
6.2.2. Vertrouwenspersoon in wet van 2013 .................................................................................................. 43
6.2.3. Uitoefening van de patiëntenrechtenwet ............................................................................................. 43
6.3. (II). GEDWONGEN OPNEMING ............................................................................................................... 43
6.3.1. Algemene principes ............................................................................................................................. 44
6.3.2. Procedure voor opneming ter observatie ............................................................................................. 45
6.3.3. Modaliteiten en duur van inobservatiestelling ...................................................................................... 46
6.3.4. Verder verblijf...................................................................................................................................... 46
6.3.5. Gedwongen behandeling? ................................................................................................................... 46
6.4. (III). BIJZONDERE REACTIE OP STRAFBARE HANDELINGEN: DE INTERNERING ........................................................ 47
2
, 6.4.1. Criterium voor internering ................................................................................................................... 48
6.4.2. Modaliteiten van internering................................................................................................................ 48
6.4.3. Einde van internering ........................................................................................................................... 49
7. AANSPRAKELIJKHEID VOOR PROFESSIONELE FOUTEN EN NALATIGHEDEN........................................... 49
7.1. MOGELIJKE FOUTEN EN NALATIGHEDEN ...................................................................................................49
7.2. DRIE VORMEN VAN AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................49
7.2.1. Strafrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 49
7.2.2. Civielrechtelijke aansprakelijkheid ........................................................................................................ 49
7.2.3. Tuchtrechtelijke aansprakelijkheid ....................................................................................................... 50
7.3. FOUTAANSPRAKELIJKHEID TOEGEPAST IN GEZONDHEIDSZORG ......................................................................... 50
7.3.1. Basisvoorwaarden voor aansprakelijkheid ............................................................................................ 50
7.3.2. Het foutbegrip ..................................................................................................................................... 50
7.4. PROCEDURES BIJ FOUT OF ONZORGVULDIGHEID .......................................................................................... 51
7.4.1. Minnelijk ..............................................................................................................................................51
7.4.2. Strafrechtelijk .......................................................................................................................................51
7.4.3. Civielrechtelijk ......................................................................................................................................51
7.4.4. Tuchtrechtelijk......................................................................................................................................51
7.4.5. Verzekering ......................................................................................................................................... 52
8. DE PSYCHOLOOG IN DE ARBEIDSRELATIE ....................................................................................... 52
8.1. CONTEXT 52
8.2. PSYCHOLOOG BIJ WERVING EN SELECTIE ................................................................................................... 52
8.2.1. Algemeen arbeidsrechtelijk kader ........................................................................................................ 52
8.2.2. Specifiek kader voor arbeidsbemiddeling.............................................................................................. 53
8.2.3. Private arbeidsbemiddeling .................................................................................................................. 53
8.2.4. Bijzondere gedragscode over persoonlijkheidsonderzoek ..................................................................... 54
8.2.5. Gedragscode private arbeidsbemiddeling ............................................................................................. 54
8.3. PSYCHOLOOG ALS VERTROUWENSPERSOON OF PREVENTIEADVISEUR PSYCHOSOCIALE ASPECTEN .............................. 55
8.3.1. Uitzonderingen op beroepsgeheim PAPSY ............................................................................................ 56
9. NORMERING VAN EXPERIMENTEN: DE EXPERIMENTENWET EN ETHISCHE CODES VOOR ONDERZOEK IN
PPW 57
9.1. PROBLEMATIEK.................................................................................................................................. 57
9.2. VAN SCHANDALEN NAAR FRAGMENTAIRE (ETHISCHE) NORMEN ....................................................................... 57
9.3. OVERZICHT: NORMERING VAN ONDERZOEK IN PSYCHOLOGIE .......................................................................... 57
9.4. ONDERZOEK ONDER TOEPASSINGSGEBIED VAN EXPERIMENTENWET 2004 ......................................................... 58
9.4.1. Experimentenwet 2004 ........................................................................................................................ 58
9.4.2. Verplichte toetsing door ethisch comité ............................................................................................... 58
9.5. DETAILBEPALINGEN ............................................................................................................................ 59
9.5.1. Vorm van de informatie ....................................................................................................................... 59
9.5.2. (Minimale) inhoud van de informatie ................................................................................................... 60
9.5.3. Vorm van de toestemming ................................................................................................................... 60
9.5.4. (Minimale) inhoud van de toestemming ............................................................................................... 60
9.5.5. Bijzondere regelingen voor handelings- en wilsonbekwamen ................................................................ 60
9.6. KEUZE VOOR OBJECTIEVE (‘NO FAULT’-) AANSPRAKELIJKHEID..........................................................................60
9.6.1. Verplichte verzekering ......................................................................................................................... 61
9.7. ETHISCHE RICHTLIJNEN BIJ UITVOERING VAN ONDERZOEK IN PSYCHOLOGIE ......................................................... 61
9.7.1. (II.A) Algemeen (regels 1 – 8) ............................................................................................................... 61
9.7.2. (II.B) Onderzoek waarbij participanten betrokken zijn (regels 9 – 24) ..................................................... 61
9.7.3. (II. C) Onderzoek waarbij retraceerbare gegevens gebruikt worden (regels 26 – 34) .............................. 62
9.7.4. (II. D) Rapportage over onderzoek (regels 35 – 42)................................................................................ 62
9.8. GASTCOLLEGE: ETHISCHE COMMISSIE VAN DE FFPW ..................................................................................62
9.8.1. Procedure ........................................................................................................................................... 62
9.8.2. Vaak voorkomende ‘fouten’ ................................................................................................................. 62
10. HONORARIA VAN DE PSYCHOLOOG .......................................................................................... 63
10.1. HONORARIA VAN KLINISCH PSYCHOLOGEN ................................................................................................ 63
10.2. TUSSENKOMST DOOR ZIEKTEVERZEKERING ................................................................................................ 63
10.3. ‘VERZUIMVERGOEDING’ .......................................................................................................................64
3
, 1
1. DE KRACHTLIJNEN VAN DE PATIËNTENRECHTENWET ........................................................................ 1
1.1. (HISTORISCHE) BEDOELINGEN VAN DE WET ................................................................................................. 1
1.2. TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................................................................. 1
1.3. NALEVINGSPLICHT EN ‘MEDEWERKINGSPLICHT’ ............................................................................................ 1
1.4. DE GEWAARBORGDE RECHTEN .................................................................................................................2
I. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking (art. 5) ........................................................................... 2
II. Recht op vrije keuze (art. 6) ............................................................................................................. 2
III. Recht op informatie (art. 7) ............................................................................................................. 2
IV. Recht op toestemming (art. 8) ......................................................................................................... 3
V. Recht op dossier (art. 9) .................................................................................................................. 5
VI. Recht op bescherming van persoonlijke levenssfeer (art. 10)............................................................. 6
VII. Recht op palliatieve zorg (art. 11 bis) .......................................................................................... 6
2. REGULERING VAN DE BEROEPSUITOEFENING................................................................................... 9
2.1. MOGELIJKE NIVEAUS VAN NORMERING VAN BEROEPSUITOEFENING ................................................................... 9
2.2. MOGELIJKE VORMEN VAN REGULERING ..................................................................................................... 9
2.3. BEROEPSREGULERING VOOR PSYCHOLOOG IS IN VOLLE EVOLUTIE ...................................................................... 9
2.4. ACTUEEL GEVOLG VAN DEZE EVOLUTIE ..................................................................................................... 10
2.5. TITELBESCHERMING ............................................................................................................................ 10
2.6. WET UITOEFENING GEZONDHEIDSZORGBEROEPEN (WUG) .......................................................................... 12
2.6.1. WUG-piramide .....................................................................................................................................13
2.6.2. Uitoefening geneeskunde .....................................................................................................................13
2.6.3. Voorwaarden tot uitoefening van de geneeskunde ................................................................................13
2.6.4. Onwettige uitoefening van de geneeskunde ......................................................................................... 14
2.6.5. Klinisch psycholoog en klinisch orthopedagoog..................................................................................... 14
2.6.6. Uitoefening psychotherapie ..................................................................................................................15
2.6.7. Kort overzicht van enkele andere gezondheidszorgberoepen ................................................................ 16
2.6.8. ‘Niet conventionele geneeswijzen’ ....................................................................................................... 18
3. DE KRACHTLIJNEN VAN DE KWALITEITSWET .................................................................................. 18
3.1. SITUERING KWALITEITSWET ................................................................................................................... 18
3.2. BEGINSEL VAN THERAPEUTISCHE VRIJHEID ................................................................................................. 19
3.3. SANCTIONERING OP SCHENDING VAN THERAPEUTISCHE VRIJHEID ..................................................................... 19
3.4. BEKWAAMHEID, VISUM EN PORTFOLIO ..................................................................................................... 19
3.5. DE NIEUWE KARAKTERISATIEVERPLICHTING................................................................................................20
3.6. DRIE TYPES VAN VOORSCHRIFTEN ...........................................................................................................20
3.7. PERMANENTIE...................................................................................................................................20
3.8. PRAKTIJKINFORMATIE ..........................................................................................................................20
3.9. PATIËNTENDOSSIER ............................................................................................................................ 21
3.10. NIEUWE SANCTIES .............................................................................................................................. 21
3.11. TOEZICHT ........................................................................................................................................ 21
4. PLICHTENLEER VAN PSYCHOLOGEN .............................................................................................. 21
4.1. SITUERING ....................................................................................................................................... 21
4.2. ARTIKELS 21
I. toepassingsgebied .............................................................................................................................. 21
II. definities ............................................................................................................................................ 22
III. plichten van de psycholoog ................................................................................................................ 22
IV/I – Eerbiediging van de waardigheid en rechten van de persoon .......................................................... 23
IV/ II – Verantwoordelijkheid van de psycholoog ..................................................................................... 23
IV/III – Competentie ............................................................................................................................... 23
IV/IV – Integriteit en eerlijkheid .............................................................................................................. 24
5. BEROEPSGEHEIM EN PRIVACYBESCHERMING ................................................................................. 25
5.1. MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT................................................................................................................ 25
5.2. PRIVACYBESCHERMING KENT VERSPREIDE EN DISPARATE REGELING .................................................................. 25
1
,5.3. NOOD AAN GEÏNTEGREERDE VISIE OP PRIVACYBESCHERMING (BINNEN EEN RUIM NORMENCOMPLEX) ........................26
5.4. KERN VAN STRAFRECHTELIJKE REGELING INZAKE BEROEPSGEHEIM ....................................................................26
5.5. SCHENDING VAN BEROEPSGEHEIM ALS MISDRIJF ......................................................................................... 27
5.6. WIE IS GEBONDEN DOOR HET BEROEPSGEHEIM ..........................................................................................28
5.7. WELKE GEGEVENS VALLEN ONDER HET BEROEPSGEHEIM ...............................................................................28
5.8. UITZONDERINGEN OP HET BEROEPSGEHEIM...............................................................................................28
I. De getuigenis in rechte ........................................................................................................................ 28
II. Wettelijke verplichtingen tot bekendmaking van gegevens .................................................................. 29
III. Toestemming van de patiënt ............................................................................................................. 29
IV. Noodtoestand en verplichting tot het verlenen van hulp aan personen in nood.................................... 29
V. Hulp aan kwetsbare personen (art. 458 bis) ........................................................................................ 30
VI. Casusoverleg bij dreigend geweld (art. 458 ter) ...................................................................................31
VII. Dadertherapie...................................................................................................................................31
VIII. Patiënt als slachtoffer van misdrijf ................................................................................................... 32
IX. Recht van verdediging en optreden in rechte ...................................................................................... 32
X. Gerechtelijke opdrachten.................................................................................................................... 32
5.9. DE KRACHTLIJNEN VAN DE ALGEMENE VERORDENING GEGEVENSBESCHERMING (GDPR) ...................................... 32
5.9.1. De ‘algemene verordening gegevensbescherming’ ............................................................................... 32
5.9.2. Nieuw, maar toch niet zo nieuw ............................................................................................................33
5.9.3. Zeer breed toepassingsgebied ...............................................................................................................33
5.9.4. Rollen ...................................................................................................................................................33
5.9.5. Algemene beginselen (art. 5)................................................................................................................ 34
5.9.6. De gevoelige gegevens ......................................................................................................................... 34
5.9.7. Gegevens betreffende gezondheid ....................................................................................................... 34
5.9.8. Toestemming ...................................................................................................................................... 35
5.9.9. Rechten van patiënten ......................................................................................................................... 35
5.9.10. Verplichtingen van instellingen ....................................................................................................... 36
5.10. CASUSBESPREKING: DILEMMA’S INZAKE BEROEPSGEHEIM EN PRIVACYBESCHERMING ............................................. 37
I. Casus 1 ................................................................................................................................................ 37
II. Casus 2 ............................................................................................................................................... 37
III. Casus 3 .............................................................................................................................................. 37
IV. Casus 4 ............................................................................................................................................. 38
V. Casus 5 .............................................................................................................................................. 38
VI. Casus 6 ............................................................................................................................................. 38
VII. Casus 7 ............................................................................................................................................ 39
VIII. Casus 8 ........................................................................................................................................... 39
IX. Casus 9 ............................................................................................................................................. 40
X. Casus 10 ............................................................................................................................................ 40
XI. Casus 11 ........................................................................................................................................... 40
XII. Casus 12 .......................................................................................................................................... 40
6. JURIDISCHE REACTIES OP PSYCHISCHE PROBLEMEN EN STOORNISSEN ............................................... 41
6.1. OVERZICHT EN ESSENTIEEL ONDERSCHEID ................................................................................................. 41
I. implicaties van tijdelijke of permanente psychische stoornissen op vermogen om deel te nemen aan het
rechtsverkeer ......................................................................................................................................... 41
II. ‘Beschermingsmaatregelen’ bij (dreigend) deviant en gevaarlijk gedrag dat niet strafbaar is of niet
strafrechtelijk vervolgd wordt ................................................................................................................. 41
III. Specifieke reactie op strafbare handelingen ....................................................................................... 41
6.2. (I). BIJSTAND, BESCHERMING EN VERTEGENWOORDIGING VAN VOLWASSEN ONBEKWAMEN ................................... 41
6.2.1. Drie krachtlijnen van de wet................................................................................................................. 42
6.2.2. Vertrouwenspersoon in wet van 2013 .................................................................................................. 43
6.2.3. Uitoefening van de patiëntenrechtenwet ............................................................................................. 43
6.3. (II). GEDWONGEN OPNEMING ............................................................................................................... 43
6.3.1. Algemene principes ............................................................................................................................. 44
6.3.2. Procedure voor opneming ter observatie ............................................................................................. 45
6.3.3. Modaliteiten en duur van inobservatiestelling ...................................................................................... 46
6.3.4. Verder verblijf...................................................................................................................................... 46
6.3.5. Gedwongen behandeling? ................................................................................................................... 46
6.4. (III). BIJZONDERE REACTIE OP STRAFBARE HANDELINGEN: DE INTERNERING ........................................................ 47
2
, 6.4.1. Criterium voor internering ................................................................................................................... 48
6.4.2. Modaliteiten van internering................................................................................................................ 48
6.4.3. Einde van internering ........................................................................................................................... 49
7. AANSPRAKELIJKHEID VOOR PROFESSIONELE FOUTEN EN NALATIGHEDEN........................................... 49
7.1. MOGELIJKE FOUTEN EN NALATIGHEDEN ...................................................................................................49
7.2. DRIE VORMEN VAN AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................49
7.2.1. Strafrechtelijke aansprakelijkheid ......................................................................................................... 49
7.2.2. Civielrechtelijke aansprakelijkheid ........................................................................................................ 49
7.2.3. Tuchtrechtelijke aansprakelijkheid ....................................................................................................... 50
7.3. FOUTAANSPRAKELIJKHEID TOEGEPAST IN GEZONDHEIDSZORG ......................................................................... 50
7.3.1. Basisvoorwaarden voor aansprakelijkheid ............................................................................................ 50
7.3.2. Het foutbegrip ..................................................................................................................................... 50
7.4. PROCEDURES BIJ FOUT OF ONZORGVULDIGHEID .......................................................................................... 51
7.4.1. Minnelijk ..............................................................................................................................................51
7.4.2. Strafrechtelijk .......................................................................................................................................51
7.4.3. Civielrechtelijk ......................................................................................................................................51
7.4.4. Tuchtrechtelijk......................................................................................................................................51
7.4.5. Verzekering ......................................................................................................................................... 52
8. DE PSYCHOLOOG IN DE ARBEIDSRELATIE ....................................................................................... 52
8.1. CONTEXT 52
8.2. PSYCHOLOOG BIJ WERVING EN SELECTIE ................................................................................................... 52
8.2.1. Algemeen arbeidsrechtelijk kader ........................................................................................................ 52
8.2.2. Specifiek kader voor arbeidsbemiddeling.............................................................................................. 53
8.2.3. Private arbeidsbemiddeling .................................................................................................................. 53
8.2.4. Bijzondere gedragscode over persoonlijkheidsonderzoek ..................................................................... 54
8.2.5. Gedragscode private arbeidsbemiddeling ............................................................................................. 54
8.3. PSYCHOLOOG ALS VERTROUWENSPERSOON OF PREVENTIEADVISEUR PSYCHOSOCIALE ASPECTEN .............................. 55
8.3.1. Uitzonderingen op beroepsgeheim PAPSY ............................................................................................ 56
9. NORMERING VAN EXPERIMENTEN: DE EXPERIMENTENWET EN ETHISCHE CODES VOOR ONDERZOEK IN
PPW 57
9.1. PROBLEMATIEK.................................................................................................................................. 57
9.2. VAN SCHANDALEN NAAR FRAGMENTAIRE (ETHISCHE) NORMEN ....................................................................... 57
9.3. OVERZICHT: NORMERING VAN ONDERZOEK IN PSYCHOLOGIE .......................................................................... 57
9.4. ONDERZOEK ONDER TOEPASSINGSGEBIED VAN EXPERIMENTENWET 2004 ......................................................... 58
9.4.1. Experimentenwet 2004 ........................................................................................................................ 58
9.4.2. Verplichte toetsing door ethisch comité ............................................................................................... 58
9.5. DETAILBEPALINGEN ............................................................................................................................ 59
9.5.1. Vorm van de informatie ....................................................................................................................... 59
9.5.2. (Minimale) inhoud van de informatie ................................................................................................... 60
9.5.3. Vorm van de toestemming ................................................................................................................... 60
9.5.4. (Minimale) inhoud van de toestemming ............................................................................................... 60
9.5.5. Bijzondere regelingen voor handelings- en wilsonbekwamen ................................................................ 60
9.6. KEUZE VOOR OBJECTIEVE (‘NO FAULT’-) AANSPRAKELIJKHEID..........................................................................60
9.6.1. Verplichte verzekering ......................................................................................................................... 61
9.7. ETHISCHE RICHTLIJNEN BIJ UITVOERING VAN ONDERZOEK IN PSYCHOLOGIE ......................................................... 61
9.7.1. (II.A) Algemeen (regels 1 – 8) ............................................................................................................... 61
9.7.2. (II.B) Onderzoek waarbij participanten betrokken zijn (regels 9 – 24) ..................................................... 61
9.7.3. (II. C) Onderzoek waarbij retraceerbare gegevens gebruikt worden (regels 26 – 34) .............................. 62
9.7.4. (II. D) Rapportage over onderzoek (regels 35 – 42)................................................................................ 62
9.8. GASTCOLLEGE: ETHISCHE COMMISSIE VAN DE FFPW ..................................................................................62
9.8.1. Procedure ........................................................................................................................................... 62
9.8.2. Vaak voorkomende ‘fouten’ ................................................................................................................. 62
10. HONORARIA VAN DE PSYCHOLOOG .......................................................................................... 63
10.1. HONORARIA VAN KLINISCH PSYCHOLOGEN ................................................................................................ 63
10.2. TUSSENKOMST DOOR ZIEKTEVERZEKERING ................................................................................................ 63
10.3. ‘VERZUIMVERGOEDING’ .......................................................................................................................64
3
, 1
