Held & McGrew (2002)
Hoofdstuk: Globalisering – introductie
Deel: Wat is globalisering?
Kernwoorden: globalisering – oorsprong globalisering – globalisten vs. sceptici
Globalisering staat voor de groeiende schaal, de toenemende omvang, de versnelling en de
verdieping van transcontinentale stromen van sociale interactie. Het verwijst naar een verschuiving
of transformatie in de schaal van menselijke organisatie die verre gemeenschappen met elkaar
verbindt en het bereik van machtsrelaties over de regio’s en continenten van de wereld vergroot.
Globalisering is niet het ontstaan van een harmonieuze wereldmaatschappij of een universeel proces
van mondiale integratie waarin culturen en beschavingen naar elkaar toegroeien.
Het besef van onderlinge verbondenheid leidt tot nieuwe vijandigheden en conflicten. Kan ook
leiden tot reactionaire politiek (=behoudsgezind, conservatief) en diepgewortelde
vreemdelingenhaat.
Globalisering is een proces dat grote verdeeldheid zaait, hevig wordt betwist en een bron van grote
controverse is. Een groot deel van de wereldbevolking is grotendeels uitgesloten van de voordelen
van globalisering. Globalisering wordt dus niet gelijk ervaren! Globalisering als een gedeelde sociale
en economische ruimte voor de meest welvarende mensen?
Concept globalisering is niet nieuw. Oorsprong in 19 de- begin 20ste eeuw, tijdperk waarin
moderniteit wereld integreerde. In de jaren 60-70 kreeg het concept brede en academische
bekendheid. In de jaren 90 was er een sterke publieke bewustzijn door ineenstorting van
staatssocialisme en consolidatie van het kapitalisme. Hangt ook samen met informatierevolutie.
In een meer afhankelijke wereld krijgen gebeurtenissen in het buitenland makkelijk gevolgen in
eigen land en ontwikkelingen in eigen land gevolgen in het buitenland.
Bestaande politieke tradities van conservatisme, liberalisme en socialisme bieden geen coherente
interpretaties of antwoorden op globalisering. Er is geen dominerende theorie. Conservatieven en
socialisten wijzen betekenis globalisering en zien globalisering als bedreiging voor gekoesterde
waarden en tradities. Nieuwe politieke afstemmingen ontstaan.
Er zijn twee groepen of ideaaltypes of uitgangspunten om globaliseringsdebat te begrijpen:
Globalisten = degenen die vinden dat hedendaagse globalisering een echt en ingrijpend
veranderingsproces is
Sceptici = degenen die vinden dat diagnose sterk overdreven is en ons afleidt van de
confrontatie met de werkelijke krachten die de samenlevingen en politieke keuzes vandaag
bepalen