HOOFDSTUK 0: INLEIDING: KARAKTERISTIEKEN VAN DE
VENNOOTSCHAPSBELASTING
1. Wettelijk kader
- Wetboek van de Inkomstenbelastingen (WIB92):
Titel III. Vennootschapsbelasting (Art. 179 - 219quater)
- Hoofdstuk I: Aan de belasting onderworpen vennootschappen
(Art.179 - 182)
- Hoofdstuk II: Grondslag van de belasting (Art. 183 - 214bis)
- Hoofdstuk III: Berekening van de belasting (Art. 215 - 219quater)
- KB WIB92 Art. 74 - 79: vaststelling van het belastbare inkomen inzake
vennootschapsbelasting
- Diverse bepalingen
- Basisregels PB: de vaststelling van het belastbare resultaat van een
vennootschap is gebaseerd op de regels voor de bedrijfswinst van een
eenmanszaak (vak XVII– codes 16..)
- Fiscale wetgeving is van openbare orde: de fiscus en de
belastingplichtige kunnen geen akkoorden sluiten die ingaan tegen de
fiscale wetgeving
2. Hervorming in drie fasen
- Regering Michel
- wet van 25 december 2017 tot hervorming v/d vennootschapsbelasting
- reparatiewet van 30 juli 2018
- wijzigingen gespreid ingevoerd over 3 fasen
- 1e fase: vanaf aanslagjaar 2019
- 2e fase: vanaf aanslagjaar 2020
- 3e fase: vanaf aanslagjaar 2021
- Maar ook corona heeft verschillende aanpassingen veroorzaakt …
1
,3. Belang van het nieuwe vennootschapsrecht
- Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
- Inwerkingtreding: 1 mei 2019
- Van toepassing:
- automatisch op alle vennootschappen die vanaf 1 mei 2019 opgericht
worden
- op vennootschappen die per 1 mei 2019 bestonden en vrijwillig de
statuten aanpassen (opt-in)
- automatisch op vennootschappen die na 1 januari een
statutenwijziging doorvoeren
- alle vennootschappen moeten uiterlijk op 31 december 2023 hun
statuten in overeen- stemming met het nieuwe WVV brengen
- Bedoeling: fiscale neutraliteit
- maar praktijk: toch belangrijke invloed op bestaande belastingsituaties
- Vennootschapsvormen
- maatschap (VOF en GCV)
- besloten vennootschap (BV)
- coöperatieve vennootschap (CV)
- naamloze vennootschap (NV)
- Belangrijkste wijzigingen
- verandering benaming (BV in plaats van BVBA)
- zaakvoerder wordt bestuurder (behalve in VOF en GCV)
- kapitaal wordt onbeschikbare inbreng bij BV en CV
- bestaande wettelijk reserve wordt statutair onbeschikbare reserve bij
BV en CV
- kapitaal en wettelijke reserve alleen nog bij NV
- uitkeringstest(en) bij BV, CV en NV
4. Belang van het boekhoudrecht in fiscale zaken
- Cassatie 20/02/97:
- het belastbare resultaat wordt vastgesteld volgens de regels v/h
boekhoudrecht
- tenzij de fiscale wet uitdrukkelijk hiervan afwijkt
- Gent 07/02/12 en Cassatie 08/06/18:
- bevestiging Cassatie
- fiscus moet correct boekhoudkundig gebruik van overlopende
rekeningen aanvaarden
2
, - Mogelijkheden:
- de fiscale wet verwijst uitdrukkelijk naar de boekhoudwet:
het boekhoudrecht is van toepassing
- de fiscale wet verwijst niet naar de boekhoudwet en voorziet geen
expliciete afwijking: het boekhoudrecht is van toepassing
- de fiscale wet voorziet een expliciete afwijking v/d boekhoudwet:
het fiscaal recht is van toepassing
- Opgelet:
- vanaf aanslagjaar 2019 moet het boekhoudkundig matchingprincipe
ook fiscaal toegepast worden (Art. 195/1 WIB92)
- gevolg: grotere overeenstemming tussen boekhouding en fiscaliteit
- althans, voor de vennootschappen (niet voor de personenbelasting)
- voorbeeld: zie hoofdstuk 5
5. Belang van de boekhouding en jaarrekening
1. Gegevensbron
- De jaarrekening is de basis voor de aangifte VenB.
→ de boekhouding is de belangrijkste gegevensbron
- Belastbaar resultaat = boekhoudkundig resultaat, rekening houdende
met fiscale correcties, zowel in plus als in min
(vb: onzichtbare reserves, verworpen uitgaven, investeringsaftrek,…)
- De neergelegde jaarrekening (resultaatverdeling !) is een belangrijk
document
2. Bindende kracht van de jaarrekening
- Een neergelegde jaarrekening is bindend
- Maar: vergissingen kunnen rechtgezet worden (Art. 3:14 WVV)
- materiële vergissingen: tegenstelbaar aan de fiscus
(rekenfouten, schrijffouten, …)
- foute beslissingen: niet tegenstelbaar aan de fiscus
3. Bewijskrachtige boekhouding
- VennB. baseert zich op de boekhouding
→ wat als de boekhouding niet volgens de regels v/d kunst opgesteld
werd?
→ fiscus kijkt naar de bewijskracht v/d boekhouding
- De boekhouding is bewijskrachtig:
- als de belastbare inkomsten nauwkeurig bepaald kunnen
worden
- als de boekingen gestaafd zijn door bewijsstukken
- als de geboekte cijfers overeenstemmen met de werkelijkheid
3
, - Voorbeelden niet-bewijskrachtige boekhouding:
- vaag opgestelde verkoopfacturen zonder detail van materialen,
werkuren of uurlonen
- ontbreken v/e inventarisboek
- ontbreken v/e kasboek terwijl er wel degelijk kasverrichtingen
zijn
- ontbreken van leveringsbons en offertes die op de
verkoopfacturen nochtans vermeld worden
- bankverrichtingen zonder overeenstemmende aan- of
verkoopfacturen
6. Alle inkomsten van de vennootschap zijn beroepsinkomsten
- PB.: onderscheid onroerende, roerende, beroeps- en diverse inkomsten
- VennB.: alleen beroepsinkomsten
- geen onderscheid naar aard
- regels voor vaststelling van winsten in de PB. zijn van toepassing op
de VennB. (Art. 183 WIB92)
- geen onderscheid tussen winsten en baten
7. Kapitaal van een vennootschap
1. Definitie vennootschapsrecht
- Naamloze vennootschap
- minimum geplaatst kapitaal: 61.500 EUR
- gestort bij oprichting: minimum 61.500 EUR
- ieder aandeel dat inbreng in geld of in natura
vertegenwoordigt, moet minstens 1/4 volgestort zijn
- Besloten en coöperatieve vennootschap
- geen kapitaalbegrip meer
- toereikend aanvangsvermogen
- inbreng door aandeelhouders = beschikbare of onbeschikbare
inbreng buiten kapitaal
- Vennootschap onder firma en gewone commanditaire vennootschap
- hebben nooit kapitaalbegrip gekend
- aandeelhouders zijn onbeperkt aansprakelijk voor de schulden
v/d vennootschap (uitzondering: stille vennoten in de CommV)
4
VENNOOTSCHAPSBELASTING
1. Wettelijk kader
- Wetboek van de Inkomstenbelastingen (WIB92):
Titel III. Vennootschapsbelasting (Art. 179 - 219quater)
- Hoofdstuk I: Aan de belasting onderworpen vennootschappen
(Art.179 - 182)
- Hoofdstuk II: Grondslag van de belasting (Art. 183 - 214bis)
- Hoofdstuk III: Berekening van de belasting (Art. 215 - 219quater)
- KB WIB92 Art. 74 - 79: vaststelling van het belastbare inkomen inzake
vennootschapsbelasting
- Diverse bepalingen
- Basisregels PB: de vaststelling van het belastbare resultaat van een
vennootschap is gebaseerd op de regels voor de bedrijfswinst van een
eenmanszaak (vak XVII– codes 16..)
- Fiscale wetgeving is van openbare orde: de fiscus en de
belastingplichtige kunnen geen akkoorden sluiten die ingaan tegen de
fiscale wetgeving
2. Hervorming in drie fasen
- Regering Michel
- wet van 25 december 2017 tot hervorming v/d vennootschapsbelasting
- reparatiewet van 30 juli 2018
- wijzigingen gespreid ingevoerd over 3 fasen
- 1e fase: vanaf aanslagjaar 2019
- 2e fase: vanaf aanslagjaar 2020
- 3e fase: vanaf aanslagjaar 2021
- Maar ook corona heeft verschillende aanpassingen veroorzaakt …
1
,3. Belang van het nieuwe vennootschapsrecht
- Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV)
- Inwerkingtreding: 1 mei 2019
- Van toepassing:
- automatisch op alle vennootschappen die vanaf 1 mei 2019 opgericht
worden
- op vennootschappen die per 1 mei 2019 bestonden en vrijwillig de
statuten aanpassen (opt-in)
- automatisch op vennootschappen die na 1 januari een
statutenwijziging doorvoeren
- alle vennootschappen moeten uiterlijk op 31 december 2023 hun
statuten in overeen- stemming met het nieuwe WVV brengen
- Bedoeling: fiscale neutraliteit
- maar praktijk: toch belangrijke invloed op bestaande belastingsituaties
- Vennootschapsvormen
- maatschap (VOF en GCV)
- besloten vennootschap (BV)
- coöperatieve vennootschap (CV)
- naamloze vennootschap (NV)
- Belangrijkste wijzigingen
- verandering benaming (BV in plaats van BVBA)
- zaakvoerder wordt bestuurder (behalve in VOF en GCV)
- kapitaal wordt onbeschikbare inbreng bij BV en CV
- bestaande wettelijk reserve wordt statutair onbeschikbare reserve bij
BV en CV
- kapitaal en wettelijke reserve alleen nog bij NV
- uitkeringstest(en) bij BV, CV en NV
4. Belang van het boekhoudrecht in fiscale zaken
- Cassatie 20/02/97:
- het belastbare resultaat wordt vastgesteld volgens de regels v/h
boekhoudrecht
- tenzij de fiscale wet uitdrukkelijk hiervan afwijkt
- Gent 07/02/12 en Cassatie 08/06/18:
- bevestiging Cassatie
- fiscus moet correct boekhoudkundig gebruik van overlopende
rekeningen aanvaarden
2
, - Mogelijkheden:
- de fiscale wet verwijst uitdrukkelijk naar de boekhoudwet:
het boekhoudrecht is van toepassing
- de fiscale wet verwijst niet naar de boekhoudwet en voorziet geen
expliciete afwijking: het boekhoudrecht is van toepassing
- de fiscale wet voorziet een expliciete afwijking v/d boekhoudwet:
het fiscaal recht is van toepassing
- Opgelet:
- vanaf aanslagjaar 2019 moet het boekhoudkundig matchingprincipe
ook fiscaal toegepast worden (Art. 195/1 WIB92)
- gevolg: grotere overeenstemming tussen boekhouding en fiscaliteit
- althans, voor de vennootschappen (niet voor de personenbelasting)
- voorbeeld: zie hoofdstuk 5
5. Belang van de boekhouding en jaarrekening
1. Gegevensbron
- De jaarrekening is de basis voor de aangifte VenB.
→ de boekhouding is de belangrijkste gegevensbron
- Belastbaar resultaat = boekhoudkundig resultaat, rekening houdende
met fiscale correcties, zowel in plus als in min
(vb: onzichtbare reserves, verworpen uitgaven, investeringsaftrek,…)
- De neergelegde jaarrekening (resultaatverdeling !) is een belangrijk
document
2. Bindende kracht van de jaarrekening
- Een neergelegde jaarrekening is bindend
- Maar: vergissingen kunnen rechtgezet worden (Art. 3:14 WVV)
- materiële vergissingen: tegenstelbaar aan de fiscus
(rekenfouten, schrijffouten, …)
- foute beslissingen: niet tegenstelbaar aan de fiscus
3. Bewijskrachtige boekhouding
- VennB. baseert zich op de boekhouding
→ wat als de boekhouding niet volgens de regels v/d kunst opgesteld
werd?
→ fiscus kijkt naar de bewijskracht v/d boekhouding
- De boekhouding is bewijskrachtig:
- als de belastbare inkomsten nauwkeurig bepaald kunnen
worden
- als de boekingen gestaafd zijn door bewijsstukken
- als de geboekte cijfers overeenstemmen met de werkelijkheid
3
, - Voorbeelden niet-bewijskrachtige boekhouding:
- vaag opgestelde verkoopfacturen zonder detail van materialen,
werkuren of uurlonen
- ontbreken v/e inventarisboek
- ontbreken v/e kasboek terwijl er wel degelijk kasverrichtingen
zijn
- ontbreken van leveringsbons en offertes die op de
verkoopfacturen nochtans vermeld worden
- bankverrichtingen zonder overeenstemmende aan- of
verkoopfacturen
6. Alle inkomsten van de vennootschap zijn beroepsinkomsten
- PB.: onderscheid onroerende, roerende, beroeps- en diverse inkomsten
- VennB.: alleen beroepsinkomsten
- geen onderscheid naar aard
- regels voor vaststelling van winsten in de PB. zijn van toepassing op
de VennB. (Art. 183 WIB92)
- geen onderscheid tussen winsten en baten
7. Kapitaal van een vennootschap
1. Definitie vennootschapsrecht
- Naamloze vennootschap
- minimum geplaatst kapitaal: 61.500 EUR
- gestort bij oprichting: minimum 61.500 EUR
- ieder aandeel dat inbreng in geld of in natura
vertegenwoordigt, moet minstens 1/4 volgestort zijn
- Besloten en coöperatieve vennootschap
- geen kapitaalbegrip meer
- toereikend aanvangsvermogen
- inbreng door aandeelhouders = beschikbare of onbeschikbare
inbreng buiten kapitaal
- Vennootschap onder firma en gewone commanditaire vennootschap
- hebben nooit kapitaalbegrip gekend
- aandeelhouders zijn onbeperkt aansprakelijk voor de schulden
v/d vennootschap (uitzondering: stille vennoten in de CommV)
4
