2022 - 2023 ONTWIKKELINGS-
STOORNISSEN
2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
CATO LEUS
2DE SEMESTER
1
ONTWIKKELINGS-STOORNISSEN | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, HOOFDSTUK 9: TICSTOORNISSEN
9.1. INLEIDING
DSM-5 = ingedeeld bij motorische ontwikkelingsstoornissen
Beschreven in 1985 door Franse neuroloog Georges Gilles de la Tourette
Stoornis: aangeboren, de tics treden vr de 1ste keer op vóór de
Een tictstoornis = een leeftijd van 18. Gaat n- om tics die later i/h leven optreden door
stoornis die gekenmerkt een verworven neurologisch trauma
wordt door een repetitief en Repetitief en chronisch: komen in aanvallen vr gedurende een
chronisch patroon van periode v enkele maanden/jaren, al dan n- onderbroken door
motorische en/ of vocale tics ticvrije periodes ve aantal weken/ maanden
zonder duidelijke oorzaak. Tics: plotseling optredende, snelle, herhaalde, niet-ritmische
motorische bewegingen of vocalisaties/ geluiden
Zonder duidelijke oorzaak: n- om tics waarvan de oorzaak bekend is, zoals gebruik van middelen of
bepaalde somatische aandoeningen. Tics behoren ook tot klinisch beeld vd ziekte v Huntington,
erfelijke aandoening waarbij sprake is v hersenaftakeling.
9.2. KENMERKEN
9.2.1. PRIMAIRE GEDRAGSKENMERKEN
= aanwezigheid van tics
SOORTEN TICS
Soorten tics
o Motorisch vs vocaal
o Eenvoudig vs complex
Niet doelbewust
MOTORISCH VOCAAL
- Bewegingstics, zijn bewegingen van het - Geluidstics betreffen het produceren van
lichaam geluiden
- Oogknipperen - Keelschrapen
Tics hebben altijd te maken met bepaalde spieren of spiergroepen die samentrekken
EENVOUDIG COMPLEX
MOTORISCH Eenvoudige motorische tics Complexe motorische tics
= snelle bewegingen waarbij = combinatie van eenvoudige motorische tics
slechts één spiergroep betrokken of betreffen een complexe gecoördineerde
is en die kort van duur zijn beweging waarbij meerdere spiergroepen
Bv: oogknipperen, ogen samen betrokken zijn
wegdraaien, schouder Langer van duur
optrekken, … Kunnen doelgericht/ opzettelijk lijken
Voorbeelden
o Combo eenvoudige tics: tegelijk
hoofd draaien en schouders
optrekken
o Gecoördineerde bewegingen:
2
ONTWIKKELINGS-STOORNISSEN | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
STOORNISSEN
2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
CATO LEUS
2DE SEMESTER
1
ONTWIKKELINGS-STOORNISSEN | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, HOOFDSTUK 9: TICSTOORNISSEN
9.1. INLEIDING
DSM-5 = ingedeeld bij motorische ontwikkelingsstoornissen
Beschreven in 1985 door Franse neuroloog Georges Gilles de la Tourette
Stoornis: aangeboren, de tics treden vr de 1ste keer op vóór de
Een tictstoornis = een leeftijd van 18. Gaat n- om tics die later i/h leven optreden door
stoornis die gekenmerkt een verworven neurologisch trauma
wordt door een repetitief en Repetitief en chronisch: komen in aanvallen vr gedurende een
chronisch patroon van periode v enkele maanden/jaren, al dan n- onderbroken door
motorische en/ of vocale tics ticvrije periodes ve aantal weken/ maanden
zonder duidelijke oorzaak. Tics: plotseling optredende, snelle, herhaalde, niet-ritmische
motorische bewegingen of vocalisaties/ geluiden
Zonder duidelijke oorzaak: n- om tics waarvan de oorzaak bekend is, zoals gebruik van middelen of
bepaalde somatische aandoeningen. Tics behoren ook tot klinisch beeld vd ziekte v Huntington,
erfelijke aandoening waarbij sprake is v hersenaftakeling.
9.2. KENMERKEN
9.2.1. PRIMAIRE GEDRAGSKENMERKEN
= aanwezigheid van tics
SOORTEN TICS
Soorten tics
o Motorisch vs vocaal
o Eenvoudig vs complex
Niet doelbewust
MOTORISCH VOCAAL
- Bewegingstics, zijn bewegingen van het - Geluidstics betreffen het produceren van
lichaam geluiden
- Oogknipperen - Keelschrapen
Tics hebben altijd te maken met bepaalde spieren of spiergroepen die samentrekken
EENVOUDIG COMPLEX
MOTORISCH Eenvoudige motorische tics Complexe motorische tics
= snelle bewegingen waarbij = combinatie van eenvoudige motorische tics
slechts één spiergroep betrokken of betreffen een complexe gecoördineerde
is en die kort van duur zijn beweging waarbij meerdere spiergroepen
Bv: oogknipperen, ogen samen betrokken zijn
wegdraaien, schouder Langer van duur
optrekken, … Kunnen doelgericht/ opzettelijk lijken
Voorbeelden
o Combo eenvoudige tics: tegelijk
hoofd draaien en schouders
optrekken
o Gecoördineerde bewegingen:
2
ONTWIKKELINGS-STOORNISSEN | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
