samenvatting Belgisch publiekrecht

Inhoudstafel


DEEL I: KRACHTLIJNEN
1. De Belgische staat
1.1. Constitutieve bestanddelen van de Staat
2. Een democratische staat
2.1. Vrije en geheime verkiezingen
2.2. De scheiding van de machten
3. Een rechtsstaat
4. Een meergelaagde staat in Europa
4.1. De federale staat België
4.2. De Vlaamse en andere deelstaten
4.3. De Europese Unie
4.4. Gemeenten en provincies



DEEL II: DE INWONERS EN HUN
RECHTEN
1. De inwoners
1.1. Personen met de Belgische nationaliteit
1.2. Toekenning
1.3. Verkrijging
1.4. Verlies
1.5. Personen zonder de Belgische nationaliteit
1.6. Toegang tot verblijf op het grondgebied
1.7. Personen met een andere EU-nationaliteit
2. Grondrechten
2.1. Grondrechten
2.2. Ontwikkeling grondrechten
2.3. Werking grondrechten
2.4. De voornaamste grondrechten
2.5. De beperking van grondrechten
2.5.1. Beperking van burgerlijke en politieke grondrechten
2.5.2. Beperking van het recht op gelijke behandeling in de verticale relatie
2.5.3. Beperking van standstill-rechten
2.5.4. Noodtoestand
2.5.5. Misbruik van grondrechten

1

, DEEL III: DE DEMOCRATISCHE
BESLUITVORMING
1. De Grondwet
1.1. De grondwetgevende bevoegdheden
1.1.1. De formele grondwet
1.1.2. De materiële grondwet
1.2. De grondwetgevende procedure

2. De wet
2.1. Debatteren en organiseren
2.2. Zelf beslissen (rechtstreeks beslissen)
2.3. Verkiezen en vertegenwoordigen
2.3.1. Het federale niveau
2.3.2. Het deelstatelijke niveau
2.3.3. Het Europees niveau
2.3.4. De Vlaamse lokale besturen
2.4. Wetgeven
2.4.1. Het federale niveau
2.4.2. Het deelstatelijke niveau
2.4.3. Het Europees niveau
2.4.4. De Vlaamse gemeenten en provincies


3. De uitvoering van de wet
3.1. Vertrouwen en controleren
3.1.1. Op federaal niveau
3.1.2. Op deelstatelijk niveau
3.1.3. Op Europees niveau
3.1.4. Op lokaal niveau: in de Vlaamse gemeenten
3.1.5. Op lokaal niveau: in de Vlaamse provincies
3.2. Besturen
3.2.1. Op federaal niveau (Koning + regering)
3.2.2. Op deelstatelijk niveau (deelstaatregeringen)
3.2.3. Op Europees niveau (Europese Commissie)
3.2.4. Op lokaal niveau

3.3. Bestuurlijke rechtshandelingen
3.3.1. Overdracht van bevoegdheden aan het niet-politieke bestuur
3.3.2. Bestuurlijke rechtshandeling

3.4. Behoorlijk besturen
3.4.1. Behoorlijk beschikkend besturen


2

, 3.4.2. Openbaarheid van bestuur




DEEL IV: DE
BEVOEGDHEIDSVERDELING
1. Gefederaliseerde en gedecentraliseerde bevoegdheden
1.1 Gefedereerde bevoegdheden
1.1.1. Grondslagen van de bevoegdheidsverdeling
1.1.2. De gewestbevoegdheden
1.1.3. De gemeenschapsbevoegdheden
1.1.4. De federale bevoegdheden
1.1.5. De bevoegdheidsverdeling binnen de Europese Unie
1.2. Territoriaal gedecentraliseerde bevoegdheden
1.2.1. Bevoegdheden van de Vlaamse gemeenten
1.2.2. Bevoegdheden van de Vlaamse OCMW’s
1.2.3. Bevoegdheden van de provincies
1.2.4. Toezicht op lokale besturen



DEEL V: DE
RECHTSBESCHERMING
1. Rechtspreken
1.1. De federale rechtscolleges
1.1.1. Hoven en rechtbanken
1.1.2. Bestuurlijke rechtscolleges
1.2. De rechtscolleges van de deelstaten
1.3. De rechtscolleges van de EU
1.4. De lokale rechtscolleges

2. Beschermen
2.1. Het rechtmatigheidsbeginsel
2.2. Rechtsbescherming tegen het federale niveau
2.2.1. Rechtsbescherming tegen de wetgever
2.2.2. Rechtsbescherming tegen het bestuur
2.2.3. Rechtsbescherming tegen een rechter
2.3. Rechtsbescherming tegen het deelstatelijke niveau
2.4. Rechtsbescherming tegen het Europese niveau
2.5. Rechtsbescherming tegen het lokale niveau


3

, Belgisch publiekrecht
DEEL I: KRACHTLIJNEN
Schilderij Gustaaf Wabbers → De Belgische onafhankelijkheidsverklaring (hangt in het MVSK)

→ 4 oktober 1830

Inleiding:
Recht= rechtvaardigheid in de wereld
→ Orde en veiligheid bewaren, chaos vermijden
→ Orde scheppen in een situatie die anders chaotisch zou zijn

Privaatrecht= van koffiekoek kopen tot huwelijk

Publiekrecht= relaties tussen burger en overheid en hoe de overheid zelf georganiseerd is

De kernboodschap

 België is een meergelaagde, democratische rechtsstaat in Europa 


1. De Belgische staat

1.1. Constitutieve bestanddelen van de Staat:
3 voorwaarden: - volk (permanente aanwezigheid van mensen, mensen zonder/met Belgische
identiteit)

- overheid (mensen die regels maken/toepassen en recht spreken)

- afgebakend gebied/ territorium

→ 4e element= de erkenning (bijv. Catalonië)
→ Afghanistan is een erkende staat
→ Kosovo is door meer dan de helft van de wereld niet erkend (gevolg
→ geen legitiem document)
→ Palestina wordt door bijna heel de wereld erkend
(buiten westerse wereld d.m.v. politiek)



4