Sociale psychologie
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. DE MENS IS EEN SOCIAAL DIER
We zijn verzot op nadenken over onszelf en anderen en over hoe te reageren in sociale
situaties. Anderen observeren, analyseren hun gedrag analyseren, is een fulltime activiteit.
Zie eveneens de belangstelling voor sociaalpsychologische thema’s in de media.
De mens is een sociaal dier → vertaling van “The social animal”
Analyse van mensen:
- Voorbeeld: Megan en haar verloofde hebben boel, ordinaire belastingsonderduiker
- We zijn obsessief bezig met oordelen te vormen over anderen
2. SOCIALE PSYCHOLOGIE: DEFINITIE EN VERWANTE DISCIPLINES
2.1 DEFINITIE VAN SOCIALE PSYCHOLOGIE
Definitie = Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop
gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de
aanwezigheid van anderen en hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen
denken, voelen en zich gedragen (Allport, 1985).
- Sociaalpsychologen hanteren vaak experimenten en gevalideerde vragenlijsten als
basis van wetenschappelijke kennis.
- Het feit ‘anderen’ onderscheidt de sociale psychologie van de psychologie, klinische
psychologie…
- Beïnvloeden en beïnvloed worden zijn de maten van het sociale leven
Vooroordelen zijn negatieve gevoelens tegenover andere personen gebaseerd op hun
lidmaatschap van bepaalde sociale groepen.
2.2 DE KRACHT VAN DE SITUATIE
Wij laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving.
Reagan – Mondale debat 1984
Er wordt hem gevraagd of het geen probleem is dat hij zo
oud is. Reagan antwoordt dat hij niet weet wat hij moet
zeggen, hij zou niet graag willen dat leeftijd een element
wordt in de campagne. Hij wil niet van zijn
tegenkandidaat zeggen dat hij/zij jong en onervaren is.
Zou het lukken dat Reagan de verkiezingen heeft
gewonnen door zijn ‘grappige’ oneliners?
1
,Beïnvloeding door anderen
Wat gebeurt er als de oneliners van Reagan
wegvallen? Zou de beoordeling van Reagan dan
slechter zijn?
Deze zou inderdaad negatiever zijn als deze
oneliners worden weggehaald.
De reactie slaat op de publieksreactie. Het laatste heeft betrekking op oneliners zonder
reacties. De reacties van het publiek worden dus niet weergegeven of gehoord.
Dit experiment toont aan dat je beïnvloed wordt door de reactie van anderen.
De kracht van de reactie van anderen
Obama VS Romney 22 oktober 2012
“Horses and Bayonets”
Debat 22 oktober:
SCHIEFFER: Good evening from the campus of Lynn University here in Boca Raton, Florida.
This is the fourth and last debate of the 2012 campaign, brought to you by the Commission
on Presidential Debates.
This one's on foreign policy. I'm Bob Schieffer of CBS News. The questions are mine, and I
have not shared them with the candidates or their aides.
The audience has taken a vow of silence -- no applause, no reaction of any kind, except
right now when we welcome President Barack Obama and Governor Mitt Romney.
Op bepaald moment meer dan 100,000 keer per minuut getweet.
Ook voor andere debatten (17 oktober)
Rule: Article 9, Section A, Subsection 7: "All members of the debate audience will be
instructed by the moderator before the debate goes on the air and by the moderator after
the debate goes on the air not to applaud, speak, or otherwise participate in the debate
by any means other than by silent observation, except as provided by the agreed upon
rules of the October 16 town hall debate."
Bennington college (Newcomb)
2
,Eerste indrukken
Wie volgt de norm ?
Blinde gehoorzaamheid
2.3 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN VERWANTE DISCIPLINES
De sociale psychologie is nauw verwant aan twee andere disciplines, namelijk
sociologie en persoonlijkheidspsychologie.
- Sociologie
Studie van groepsfactoren (bv., SES, nationaliteit, etnische achtergrond…)
De sociologie klasseert personen volgens nationaliteit, ras, sociaal
Economische klasse en andere groepsfactoren
De sociale psychologie richt zich op het individuele niveau
Er bestaat tussen de sociologie en de sociale psychologie een onderscheidt
op valk van onderzoeksmethoden
Sociologie en sociale psychologie zijn complementair en ze verklaren elk een
belangrijk deel van sociaal gedrag
Multilevel designs
- Multilevel analyse is een analyse die effecten bepaalt van de
verschillende hiërarchische niveaus op een uitkomstvariabele, waarbij
het individuele niveau het ondergeschikte niveau vormt en de groep,
organisatie of maatschappij het bovengeschikte niveau uitmaakt.
→ er wordt nagegaan of de verbanden tussen variabelen op het
individuele niveau mee bepaald worden door variabelen gemeten op
het collectieve niveau
- Persoonlijkheidspsychologie
Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
De studie van de structuur en de effecten van stabiele en cross-situationele
eigenschappen van individuen
3
, Zowel de persoonlijkheidspsychologie als de sociale psychologie stellen
modellen voor die op basis van gedachten, affect en motivaties gedrag
voorspellen.
Cruciale verschil: hun gerichtheid op respectievelijk individuele verschillen en
situaties
Cross-situationele stabiliteit = het gaat over een individu die consistent of op
dezelfde manier zich gedraagt in bepaalde situaties.
Interactionisme is een stroming die de nadruk legt op het feit dat er een
dynamische wisselwerking is tussen individuele verschillen en de situatie,
waarbij uitingen van individuele verschillen afhankelijk zijn van de situatie. Er
wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen zwakke en sterke situaties.
Relatie tot andere disciplines
Effect van groep >> (sociologie)
4
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. DE MENS IS EEN SOCIAAL DIER
We zijn verzot op nadenken over onszelf en anderen en over hoe te reageren in sociale
situaties. Anderen observeren, analyseren hun gedrag analyseren, is een fulltime activiteit.
Zie eveneens de belangstelling voor sociaalpsychologische thema’s in de media.
De mens is een sociaal dier → vertaling van “The social animal”
Analyse van mensen:
- Voorbeeld: Megan en haar verloofde hebben boel, ordinaire belastingsonderduiker
- We zijn obsessief bezig met oordelen te vormen over anderen
2. SOCIALE PSYCHOLOGIE: DEFINITIE EN VERWANTE DISCIPLINES
2.1 DEFINITIE VAN SOCIALE PSYCHOLOGIE
Definitie = Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de wijze waarop
gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen van mensen beïnvloed worden door de
aanwezigheid van anderen en hoe wij zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen
denken, voelen en zich gedragen (Allport, 1985).
- Sociaalpsychologen hanteren vaak experimenten en gevalideerde vragenlijsten als
basis van wetenschappelijke kennis.
- Het feit ‘anderen’ onderscheidt de sociale psychologie van de psychologie, klinische
psychologie…
- Beïnvloeden en beïnvloed worden zijn de maten van het sociale leven
Vooroordelen zijn negatieve gevoelens tegenover andere personen gebaseerd op hun
lidmaatschap van bepaalde sociale groepen.
2.2 DE KRACHT VAN DE SITUATIE
Wij laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving.
Reagan – Mondale debat 1984
Er wordt hem gevraagd of het geen probleem is dat hij zo
oud is. Reagan antwoordt dat hij niet weet wat hij moet
zeggen, hij zou niet graag willen dat leeftijd een element
wordt in de campagne. Hij wil niet van zijn
tegenkandidaat zeggen dat hij/zij jong en onervaren is.
Zou het lukken dat Reagan de verkiezingen heeft
gewonnen door zijn ‘grappige’ oneliners?
1
,Beïnvloeding door anderen
Wat gebeurt er als de oneliners van Reagan
wegvallen? Zou de beoordeling van Reagan dan
slechter zijn?
Deze zou inderdaad negatiever zijn als deze
oneliners worden weggehaald.
De reactie slaat op de publieksreactie. Het laatste heeft betrekking op oneliners zonder
reacties. De reacties van het publiek worden dus niet weergegeven of gehoord.
Dit experiment toont aan dat je beïnvloed wordt door de reactie van anderen.
De kracht van de reactie van anderen
Obama VS Romney 22 oktober 2012
“Horses and Bayonets”
Debat 22 oktober:
SCHIEFFER: Good evening from the campus of Lynn University here in Boca Raton, Florida.
This is the fourth and last debate of the 2012 campaign, brought to you by the Commission
on Presidential Debates.
This one's on foreign policy. I'm Bob Schieffer of CBS News. The questions are mine, and I
have not shared them with the candidates or their aides.
The audience has taken a vow of silence -- no applause, no reaction of any kind, except
right now when we welcome President Barack Obama and Governor Mitt Romney.
Op bepaald moment meer dan 100,000 keer per minuut getweet.
Ook voor andere debatten (17 oktober)
Rule: Article 9, Section A, Subsection 7: "All members of the debate audience will be
instructed by the moderator before the debate goes on the air and by the moderator after
the debate goes on the air not to applaud, speak, or otherwise participate in the debate
by any means other than by silent observation, except as provided by the agreed upon
rules of the October 16 town hall debate."
Bennington college (Newcomb)
2
,Eerste indrukken
Wie volgt de norm ?
Blinde gehoorzaamheid
2.3 SOCIALE PSYCHOLOGIE EN VERWANTE DISCIPLINES
De sociale psychologie is nauw verwant aan twee andere disciplines, namelijk
sociologie en persoonlijkheidspsychologie.
- Sociologie
Studie van groepsfactoren (bv., SES, nationaliteit, etnische achtergrond…)
De sociologie klasseert personen volgens nationaliteit, ras, sociaal
Economische klasse en andere groepsfactoren
De sociale psychologie richt zich op het individuele niveau
Er bestaat tussen de sociologie en de sociale psychologie een onderscheidt
op valk van onderzoeksmethoden
Sociologie en sociale psychologie zijn complementair en ze verklaren elk een
belangrijk deel van sociaal gedrag
Multilevel designs
- Multilevel analyse is een analyse die effecten bepaalt van de
verschillende hiërarchische niveaus op een uitkomstvariabele, waarbij
het individuele niveau het ondergeschikte niveau vormt en de groep,
organisatie of maatschappij het bovengeschikte niveau uitmaakt.
→ er wordt nagegaan of de verbanden tussen variabelen op het
individuele niveau mee bepaald worden door variabelen gemeten op
het collectieve niveau
- Persoonlijkheidspsychologie
Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
De studie van de structuur en de effecten van stabiele en cross-situationele
eigenschappen van individuen
3
, Zowel de persoonlijkheidspsychologie als de sociale psychologie stellen
modellen voor die op basis van gedachten, affect en motivaties gedrag
voorspellen.
Cruciale verschil: hun gerichtheid op respectievelijk individuele verschillen en
situaties
Cross-situationele stabiliteit = het gaat over een individu die consistent of op
dezelfde manier zich gedraagt in bepaalde situaties.
Interactionisme is een stroming die de nadruk legt op het feit dat er een
dynamische wisselwerking is tussen individuele verschillen en de situatie,
waarbij uitingen van individuele verschillen afhankelijk zijn van de situatie. Er
wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen zwakke en sterke situaties.
Relatie tot andere disciplines
Effect van groep >> (sociologie)
4
