1.1 kenmerken en definitie van het recht
Het recht is de geïnstitutionaliseerde ordening van het menselijk handelen in de
samenleving.
Het recht omvat een geheel van regelen waarin
- de subjectieve rechten van de leden van de samenleving
- de structuren en instellingen inzake de toepassing en afdwinging van deze
subjectieve rechten
- de politieke machtuitoefening inzake het bepalen en de organisatie van de
afdwinging van subjectieve rechten worden bepaald.
Kenmerken
- rationeel opgebouwd geheel
- van begrippen en normen
- die de maatschappij ordenen
- afdwingbaar (d.m.v. opgelegde of erkende sancties)
1.2 Indelingen van het recht
subjectief recht : in het rechtssysteem erkende bevoegdheid om naar eigen goeddunken
bepaalde handelingen te stellen. Vb.: huis verkopen.
objectief recht : regels die de inhoud, de wijze van totstandkoming en van verdwijning,
het bewijs en de bescherming van die rechten bepalen. Bv.: bewijsregeling i.v.m.
eigendom (hoe bewijs ik dat dit huis mijn eigendom is)
rechtssubject : persoon of groep van personen in wiens hoofde subjectieve rechten en
verplichtingen kunnen ontstaan (natuurlijke persoon vb.: Margo, rechtspersoon vb.:
vennootschap)
politieke rechten : subjectieve rechten die een burger tegen de overheid kan uitoefenen.
Vb.: politieke vrijheden (vrijheid van onderwijs), participatierechten (kiesrecht), sociaal-
economische rechten (recht op financiële bijstand)
civiele rechten : subjectieve rechten die een burger kan uitoefenen tegenover zijn
medeburger.
1.3/1.4 Rechtsfeit - Rechtshandeling
Een rechtsfeit is elk feit (gebeurtenis, toestand of handeling) waaraan het objectief recht
rechtsgevolgen koppelt. De bewuste intentie om rechtsgevolgen tot stand te brengen is
afwezig. Vb.: meerderjarig worden.
Een rechtshandeling is elke handeling die bewust gesteld wordt om rechtsgevolgen te
bereiken die het objectief recht aan die handeling heeft verbonden. Vb.: trouwen.