Richtlijn
Zorg bij Algemene
Dagelijkse
Levensverrichtingen
(ADL)
Handvatten voor verpleegkundigen en
verzorgenden voor het kiezen en
onderbouwen van ADL-zorgopties
Versie december 2022
, De eigenaar van deze richtlijn is:
Deze richtlijn is ontwikkeld door:
Deze richtlijn is gefinancierd door:
Geautoriseerd door: Het V&VN bestuur*; Patiëntenfederatie Nederland
*Het V&VN bestuur autoriseert op basis van het inhoudelijk akkoord van de volgende V&VN
afdelingen: Wijkverpleegkundigen, Verstandelijk Gehandicaptenzorg, Geriatrie & Gerontologie,
Verzorgenden, Palliatieve Zorg en Neuro & Revalidatie
Alle rechten voorbehouden. De tekst uit deze richtlijn mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in
een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enige andere manier, echter uitsluitend onder
vermelding van de oorspronkelijke auteurs.
Bij vragen over de inhoud van de richtlijn kunt u een mail sturen naar:
,Inhoudsopgave
Samenvatting 5
Inleiding 8
Uitgangsvraag 1 12
Op welke manier kan de zorgvrager door de zorgverlener optimaal betrokken worden bij
het stellen van doelen, het maken van afspraken en in de uitvoering van de ADL-zorg?
Inleiding 13
Aanbevelingen 15
Uitgangsvraag 2 30
Hoe kan de ADL-zorgvraag in kaart worden gebracht en welke valide en betrouwbare
instrumenten zijn hiervoor beschikbaar?
Inleiding 31
Aanbevelingen 32
Uitgangsvraag 3 58
Welke interventies kunnen in de Zorg bij ADL effectief worden ingezet om het comfort of
de ADL-zelfstandigheid of van de zorgvrager te vergroten?
Inleiding 59
Aanbevelingen 61
Uitgangsvraag 4 81
Op welke manier kan de mantelzorger op een zinvolle manier door de zorgverlener
ondersteund worden bij het leveren van ADL-zorg?
Inleiding 82
Aanbevelingen 84
Uitgangsvraag 5 89
Hoe kan de ADL-zorg worden ingezet voor het signaleren van gezondheidsrisico’s en –
problemen?
Inleiding 90
Aanbevelingen 91
Bijlagen 102
Algemene achtergrondgegevens 103
Samenstelling werkgroep/project/adviesgroep 104
Begrippenlijst 107
Autorisatie per uitgangsvraag 108
Zorgvrager-perspectief 109
Rol van de andere disciplines in de zorg bij ADL 110
Knelpuntinventarisatie en analyse 113
Verantwoording per uitgangsvraag 117
Juridische betekenis 158
Implementatie 159
3
, Onderwerpen voor verder onderzoek 166
Literatuurlijst 170
4
Zorg bij Algemene
Dagelijkse
Levensverrichtingen
(ADL)
Handvatten voor verpleegkundigen en
verzorgenden voor het kiezen en
onderbouwen van ADL-zorgopties
Versie december 2022
, De eigenaar van deze richtlijn is:
Deze richtlijn is ontwikkeld door:
Deze richtlijn is gefinancierd door:
Geautoriseerd door: Het V&VN bestuur*; Patiëntenfederatie Nederland
*Het V&VN bestuur autoriseert op basis van het inhoudelijk akkoord van de volgende V&VN
afdelingen: Wijkverpleegkundigen, Verstandelijk Gehandicaptenzorg, Geriatrie & Gerontologie,
Verzorgenden, Palliatieve Zorg en Neuro & Revalidatie
Alle rechten voorbehouden. De tekst uit deze richtlijn mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in
een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enige andere manier, echter uitsluitend onder
vermelding van de oorspronkelijke auteurs.
Bij vragen over de inhoud van de richtlijn kunt u een mail sturen naar:
,Inhoudsopgave
Samenvatting 5
Inleiding 8
Uitgangsvraag 1 12
Op welke manier kan de zorgvrager door de zorgverlener optimaal betrokken worden bij
het stellen van doelen, het maken van afspraken en in de uitvoering van de ADL-zorg?
Inleiding 13
Aanbevelingen 15
Uitgangsvraag 2 30
Hoe kan de ADL-zorgvraag in kaart worden gebracht en welke valide en betrouwbare
instrumenten zijn hiervoor beschikbaar?
Inleiding 31
Aanbevelingen 32
Uitgangsvraag 3 58
Welke interventies kunnen in de Zorg bij ADL effectief worden ingezet om het comfort of
de ADL-zelfstandigheid of van de zorgvrager te vergroten?
Inleiding 59
Aanbevelingen 61
Uitgangsvraag 4 81
Op welke manier kan de mantelzorger op een zinvolle manier door de zorgverlener
ondersteund worden bij het leveren van ADL-zorg?
Inleiding 82
Aanbevelingen 84
Uitgangsvraag 5 89
Hoe kan de ADL-zorg worden ingezet voor het signaleren van gezondheidsrisico’s en –
problemen?
Inleiding 90
Aanbevelingen 91
Bijlagen 102
Algemene achtergrondgegevens 103
Samenstelling werkgroep/project/adviesgroep 104
Begrippenlijst 107
Autorisatie per uitgangsvraag 108
Zorgvrager-perspectief 109
Rol van de andere disciplines in de zorg bij ADL 110
Knelpuntinventarisatie en analyse 113
Verantwoording per uitgangsvraag 117
Juridische betekenis 158
Implementatie 159
3
, Onderwerpen voor verder onderzoek 166
Literatuurlijst 170
4
