Samenvatting Macro-economie 2023

Marco- economie
Les 1 --> hoofdstuk 13 Economische kringloop
 Case
o Einde jaar is voorbij en het is tijd voor jaarlijkse vergadering waarin resultaten
boekjaar bekeken worden: (vaststellingen)
 Personeelskosten zijn grootste deel van kostenstructuur
 Extra investeringen gedaan in machines en gingen een lening daarvoor aan
 We willen minder afhankelijk worden van prijs peren
 Belastingen die we betalen zijn grote kost
 Lege flessen importeren om kosten te besparen
 Verkoop in buitenland is aan het stijgen
 Theorie economische kringloop
o Op het examen altijd kunnen vermelden welke kringloop het is!
o Eenvoudige economisch kringloop (geen buitenlandse economie aanwezig, geen
import of export, bank of overheid)
 Actoren (mensen die deelnemen aan de economie)
 Bedrijven
 Gezinnen
 Reële stromen
 Productiefactoren (F)
o Gezinnen leveren een productiefactor aan bedrijven
 Productie (P)
o Leveren producten en goederen aan gezinnen
o Hiervoor hebben ze arbeid, kapitaal of natuur voor nodig
 Dit krijgen ze van gezinnen
 Gezinnen krijgen hiervoor een factorvergoeding
(loon,..)
 Geldstromen (loopt parallel met de reële stromen)
 Factorvergoedingen (Y)
o Bedrijven geven dit aan gezinnen
 Consumptie (C)
o Gezinnen consumeren wat de bedrijven produceren
o Hier betalen ze voor door middel van de vergoeding die ze
verdienen bij de bedrijven
o Financiële instellingen (banken)
 Sparen (S)
 Gezinnen sparen
 Ze krijgen Rente (vergoeding)
 Investeren (I)
 Bedrijven investeren in kapitaalgoederen
 Betalen ze interest op
o Overheid
 Overheidsbestedingen (G)
 Overheidsconsumptie
o Kunnen dingen kopen van bedrijven
 Overheidsinvesteringen


1

, o Kunnen investeren in bedrijven
 Netto belastingen (T)
 Belastingen (indirect= btw, direct =personenbelasting)
o betaald door de gezinnen
 Transferuitgaven ( uitkeringen, subsidies)
o Gaat naar de gezinnen
 Budgettair saldo
 Als de belastingen en uitgaven even groot zijn dan is er geen saldo
 Als dit niet in evenwicht is dat is er een budgettair saldo
o Als er meer inkomsten zijn dan uitgaven -> overschot
 Kunnen ze sparen bij banken
o Als er meer uitgaven zijn dan inkomsten -> tekort
 Komt vaker voor
 Moeten lenen -> ontstaan overheidsschuld
o Buitenland ( hoeft niet perse een ander land te zijn, kan ook een andere stad zijn dan
de lokale economie)
 Import (Z)
 Aankopen (geven geld uit)
 Export (X)
 Verkopen (ontvangen geld)
 Wisselkoersen, heffingen
 Niet altijd nationaal, kan een continet zijn of stad
 Taxe kunnen van belang zijn
 Toepassing -->
o Personeelskosten (lonen)
o Huur land boomgaard (huur)
o Investeringen in machines (leningen en rente)
o Binnenlandse verkoop ( consumptie)
o Buitenlandse verkoop (export)
o Buitenlandse aankoop (import)
o Overheid (belastingen en subsidies)



Les 2 --> hoofdstuk 14 tvw
Toegevoegde waarde: Hoe draagt de productie van mijn bedrijf bij aan de economie?
 Case
o In elke stap van de productieketen wordt waarde toegevoegd




o
o Totale waarde: 270 euro per liter

2

,  Elly is verantwoordelijk voor 170 euro
 Input= aankoopprijs
 Output =verkoopprijs
 Theorie: toegevoegde waarde
o Hoeveelheid productie
 Bruto binnenlands product (BBP)
 Alles wat we binnen een land samen produceren
 Je kan dit meten doorheen de jaren
o Kan stijgen of dalen
o Stijgt het dan heb je het over economische groei
 Diverse eenheden: hoe totaal meten?
 Verschillende stappen in productieketen: hoe dubbeltellingen vermijden?
 Mag niet dubbeltellen-> enkel toegevoegde waarde erbij tellen
 Niet volledige productie tellen maar enkel wat er toegevoegd is
o Productieketen
 Is beschrijving van alle schakels in het productieproces van een grondstof tot
het afgewerkte product of dienst
o Intermediaire goederen
 Zijn goederen die nog minstens 1 productiebewerking moeten ondergaan
om omgezet te worden in finale goederen.
 = half afgewerkt goed (perser bijvoorbeeld)
o Toegevoegde waarde
 Is de marktwaarde van de productie (output) –(min) de marktwaarde van de
daarvoor aangekochte intermediaire goederen (input).
 TW= output- intermediair verbruik
 TW= som van factorvergoedingen
 Theorie: inkomen, bestedingen en toegevoegde waarde
o Waarde wordt toegevoegd aan inputs door inzet van productiefactoren
o Y= factorvergoedingen
 Factorvergoedingen = TW
 Dus Y=TW
o Inkomen
 Je kan je inkomen consumeren of sparen
o Sparen
 Investeren
o Bestedingen (bij gesloten economie zonder overheid) = consumptie + gerealiseerde
investeringen
 Gerealiseerde investeringen = investeringen die er echt zijn, werkelijke
investeringen
 Investeringen
 Voorraadinvesteringen: grondstoffen, hulpstoffen voor productie
 Uitbreidingsinvesteringen: bijkomende kapitaalgoederen (extra
machines)
o Totale productie gaat stijgen
 Vervangingsinvesteringen: productiviteit huidige kapitaalgoederen
behouden
o Machine die kapot is die je gaat vervangen


3

, o Totale productie blijft hetzelfde




--> Verschil netto & bruto=
vervangingsinvestering is brutto de rest is netto

o TW= Y (inkomen) = C (consumptie)+ iep ( investering na post, gerealiseerde
investeringen)
o Y= C+S (sparen)
 Y=C+ iep =C+S
 iep= S
 Enkel geldig in een gesloten economie zonder overheid
 Theorie: bruto binnenlands product
o Is totale toegevoegde waarde van alle goederen en diensten die wordt gecreëerd in
een land in bepaalde periode
 Economische groei
 Dat gaat niet over geld maar wel over de productie
 Lopende prijzen (prijs op moment van berekening) of vaste prijzen ( prijzen
van een bepaald referentiejaar)
 Bbp uitdrukken in euro
 Welvaart (bbp per inwoner)
 Kijken naar bbp per land om welvaart te vergelijken tussen
verschillende landen
 Per inwoner kan je niet vergelijken want niet alle landen zijn even
groot
 Totale bbp/ aantal inwoners= bbp per inwoner
o BBP Beperkingen
 Alleen transacties die in geld worden uitgedrukt
 Vrijwillegerswerk wordt niet meegeteld bij het bbp
 Houdt geen rekening met verdeling van inkomen
 Berekening per inwoner dat betekent niet dat elke inwoner evenveel
verdient
 Publieke goederen worden ondergewaardeerd
 Overheidsproductie (goederen dat de overheid voorziet) die gaan
lager liggen dan dat de marktprijs zou zijn.
 Houdt geen rekening met geluk niveau


4