Biologie
TH2 - Doorgeven van DNA tijdens celdeling
1.Verschillende soorten celdeling
Mitose = aanmaak van nieuwe somatische cellen
Groei + herstel weefsels mogelijk
2 nieuwgevormde cellen -> evenveel + hetzelfde erfelijk materiaal als diploïde moedercel (2n ->
2x 2n)
Diploïde dochtercellen zijn genetisch identiek
Meiose = vorming van gameten
Uit diploïde moedercel (2n) door halvering ontstaan 4-haploïde dochtercellen (n) die genetisch
NIET-identiek zijn aan elkaar (2n -> 4x n)
Zygote (2n)
= zaadcel (n) -> helft chromosomen afgeven (23)
= eicel (n) -> helft chromosomen afgeven (23)
Bij de mens vindt meiose enkel plaats in de eierstokken of de teelballen
Vorming haploïde sporen (n) bij fungi, mossen en varens gebeurd door meiose
, 2.Mitose
2.1.Mitose als onderdeel van de celcyclus
Celcyclus:
- Interfase (groeifase van de cel)
- Mitose (celkerndeling)
- Cytokinese (cytoplasmadeling)
De duur van de celcyclus hangt af van organisme + celtype
2.2.Voorbereiding op mitose: interfase
Interfase – periode waarin de cel in delingsrust is
3 perioden:
- G1 – periode
- S – periode (=syntheseperiode)
- G2 – periode
=> G staat voor “Gap” – onderbreking of tussenstap
=> Go = periode = out of cycle
2.2.1. G1 - periode
Dochtercellen even groot -> moedercellen => toenamen van cytoplasma
Cel bereid voor op volgende stappen -> grote hoeveelheden proteïnen + nucleotiden aanmaken
Erfelijk materiaal in de celkern -> vorm van chromatinevezels
2.2.2. S-periode of syntheseperiode
DNA – replicatie
DNA in kern wordt verdubbeld of gekopieerd
Voorbereiding op kerndeling
Noodzakelijk om evenveel + hetzelfde erfelijk materiaal
mee te geven
2.2.3. G2-periode
Controle + eventuele reparatie van het nieuwgevormde DNA
Gespecialiseerde proteïnen langs DNA-strengen fouten in basevolgorde opsporen +
corrigeren
DNA-schade groot?
apoptose (= voorkomt geprogrammeerde celdood, cel kan anders veranderen tot kankercel)
Extra veel histonen staan in voor spiralisatie + condensatie van chromatinevezels tot
chromosomen
Na S-periode verdubbeling van centriolenpaar (in dierlijke cellen) => dan zijn er 4 centriolen
Extra membraanmateriaal aanmaken 2 toekomstige dochtercellen membraan te geven
2.2.4. Cellen die de celcyclus verlaten
TH2 - Doorgeven van DNA tijdens celdeling
1.Verschillende soorten celdeling
Mitose = aanmaak van nieuwe somatische cellen
Groei + herstel weefsels mogelijk
2 nieuwgevormde cellen -> evenveel + hetzelfde erfelijk materiaal als diploïde moedercel (2n ->
2x 2n)
Diploïde dochtercellen zijn genetisch identiek
Meiose = vorming van gameten
Uit diploïde moedercel (2n) door halvering ontstaan 4-haploïde dochtercellen (n) die genetisch
NIET-identiek zijn aan elkaar (2n -> 4x n)
Zygote (2n)
= zaadcel (n) -> helft chromosomen afgeven (23)
= eicel (n) -> helft chromosomen afgeven (23)
Bij de mens vindt meiose enkel plaats in de eierstokken of de teelballen
Vorming haploïde sporen (n) bij fungi, mossen en varens gebeurd door meiose
, 2.Mitose
2.1.Mitose als onderdeel van de celcyclus
Celcyclus:
- Interfase (groeifase van de cel)
- Mitose (celkerndeling)
- Cytokinese (cytoplasmadeling)
De duur van de celcyclus hangt af van organisme + celtype
2.2.Voorbereiding op mitose: interfase
Interfase – periode waarin de cel in delingsrust is
3 perioden:
- G1 – periode
- S – periode (=syntheseperiode)
- G2 – periode
=> G staat voor “Gap” – onderbreking of tussenstap
=> Go = periode = out of cycle
2.2.1. G1 - periode
Dochtercellen even groot -> moedercellen => toenamen van cytoplasma
Cel bereid voor op volgende stappen -> grote hoeveelheden proteïnen + nucleotiden aanmaken
Erfelijk materiaal in de celkern -> vorm van chromatinevezels
2.2.2. S-periode of syntheseperiode
DNA – replicatie
DNA in kern wordt verdubbeld of gekopieerd
Voorbereiding op kerndeling
Noodzakelijk om evenveel + hetzelfde erfelijk materiaal
mee te geven
2.2.3. G2-periode
Controle + eventuele reparatie van het nieuwgevormde DNA
Gespecialiseerde proteïnen langs DNA-strengen fouten in basevolgorde opsporen +
corrigeren
DNA-schade groot?
apoptose (= voorkomt geprogrammeerde celdood, cel kan anders veranderen tot kankercel)
Extra veel histonen staan in voor spiralisatie + condensatie van chromatinevezels tot
chromosomen
Na S-periode verdubbeling van centriolenpaar (in dierlijke cellen) => dan zijn er 4 centriolen
Extra membraanmateriaal aanmaken 2 toekomstige dochtercellen membraan te geven
2.2.4. Cellen die de celcyclus verlaten
