Beeldende kunsten verdieping
14 november
Mecenaat door vrouwen in het Zuiden: Privé en Publieke devotie in
Italië, ca 1400-1550
Julie Beckers
Bijdrage die vrouwen leverde aan het bestellen van kunst voor privé of publiek gebruik
1. Wat is een Mecenas
Een individu of groep personen die een kunstwerk aanvragen en vaak ook de betalende partij zijn
voor dat aangevraagde werk
In 90 procent van de gevallen was een mecenas mannelijk, een vrouwelijke schenker was eerder
zeldzaam
Voorbeeld 1: carnegie alterpiece- Nicola di Maestro Antonio d’Ancona madonna and child with donor
and saints Leonard, Jerome, John the baptist and Francis (1472)
Een houding die traditioneel wordt verbonden met het christelijke gebed
Kleine vrouw neemt plaats in van de schenker
Kind op de schoot van de madonna maakt contact met de kleine vrouw en zegent haar
Figuurtje is elegant
Het werk is getekend en gedateerd door de kunstenaar
Schilderij verschijnt in Ancona
Lijst schilderij: is niet origineel
Aanvrager van dit werk behoorde tot de elite
Sterke verbondenheid tussen de vrouw en de madonna
Madonna zeer bleek zoals we van haar gewoon zijn
Compositie
Werd populair in Firenze
Grote interesse in de afbeelding van anatomisch details
Waarom kon een vrouw de mecenas van dit altarstuk zijn?
- De heiligen zijn specifiek gekozen door de schenker
- De symbolen in het schilderij kunnen we herkennen en analysereb
De madonna draagt een korale hanger en roze en witte rozen zonder doorns op de grond
Het kan ook dat de vrouw niet de mecenas is en dat het een kennis van haar is die de
schenker is
,Voorbeeld 2: Oradea Becchetti -Carlo Crivelli the virgin and child with saints Francis, Sebastian, and
the donatrix (1491)
Madonna en kind op een troon tussen de heilige Fransiscus en Sebastiaan
Fruit als teken van vruchtbaarheid
Witte lelie staat voor puurheid
Slak is een verwijzing naar het aseksuele
Oradea Becchetti
Een weduwe
In de schaduw van Fransciscus aan de voeten van de maagd => belangrijkste plek
voor een schenker, ze houdt een paternoster vast.
Oradea betaalde zelf voor het stuk en zei besliste hoe het er uit zou zien
Zin onderaan schilderij: Oradea Bicchelli draagt dit schilderij op uit mededogen voor
haar voorouders en nakomelingen, met niet een klein beetje van haar eigen geld, aan
de overvloedige Maria, bron van alle troost
Had een blijvende invloed
Het werd weduwen als haar afgewezen om de aandacht naar hun te trekken
,Voorbeeld 3: geboorte van Christus met heiligen - Liberatore (1492)
De inscriptie vroeg een zekere vorm van participatie aan het publiek
Gedocumenteerde opdracht van een rijke vrouw
Donna Brigida gaf opdracht voor dit gigantische altaarstuk
Thema: het eren van overleden naasten
Complex veelluik
Maar 1 vrouwelijke heilige: Monica, beschermheilige voor huiselijk geweld en slechte
echtgenoten
Vrouwelijke mecenaat was complex
Definitie mecenas moet flexibel zijn
Oradea becchetti = rijk en een aanwezige mecenas met smaak
Donna Brigida = afwezig maar zeer geliefd als mecenas
2. theoretische en methodologische kader
In de 21e eeuw is de kunstenaar zelf is de persoon dat ook de vertegenwoordiger is van zijn eigen
werk, hij heeft zijn eigen stijl en smaak en brengt de samenleving in beeld.
In de late Middeleeuwen tot de vroege moderne periode geeft de mecenas de opdracht aan de
kunstenaar. De kunstenaar is eigenlijk de werknemer van de mecenas.
Het was de schenker en niet de kunstenaar die besliste hoe het werk eruit ziet
Francis Haskell (prof) – 1928-2000
Deed onderzoek in 1960 naar de link tussen kunstenaars en hun sociale contexten
Bestudeerde link tussen kunstenaars en hun sociale context
Hij deed onderzoek over het mecenaat, smaak en verzamelen van werken in de vroeg
moderne periode
, 3. Gender en Feminisme
Verschillen wat vrouwen en mannen bestellen als kunst
Giorgio Vasari (1511-1574)
- The lives of the artists
- Sister Plautilla nelli
Vrouwen mochten geen kunstenaar of mecenas zijn, dit was een deel van de sociale orde
Linda Nochlin (1931-2017
- Why have there been no great women artists (1971)
Vrouwen hadden geen toegang tot de academies en waren heel afhankelijk van mannen op
financieel vlak. Ze mochten ook geen naakte schetsen maken
Joan Kelly Gadol
- Er was geen renaissance voor vrouwen
- Mecenaat was een belangrijke activiteit om status te verwerven
- Vrouwen hadden tijdens de me meer kans om zich te ontpoppen tot mecenassen als in
de moderne tijd
Feminisme in kunstgeschiedenis
- Discriminatie tegen vrouwen in de kunst en kunstgeschiedenis in kaart te brengen
- De info over vrouwelijke kunstenaars en opdrachtgevers te onderzoeken en te vinden
- Het idee van het mannelijke genie te ontkrachten
- Werken aan een nieuwe canon
Weduwen en nonnen waren de meest voorkomende vrouwelijke mecenassen
Nonnen hadden de relatieve vrijheid om een opdracht te geven, werden wel ergens gestuurd
door mannen
Voorbeeld: coronation of the virgin (1505-1525)
Kroning van de maagd met de apostelen errond
Werk werd besteld om de hervorming van het klooster te vieren
14 november
Mecenaat door vrouwen in het Zuiden: Privé en Publieke devotie in
Italië, ca 1400-1550
Julie Beckers
Bijdrage die vrouwen leverde aan het bestellen van kunst voor privé of publiek gebruik
1. Wat is een Mecenas
Een individu of groep personen die een kunstwerk aanvragen en vaak ook de betalende partij zijn
voor dat aangevraagde werk
In 90 procent van de gevallen was een mecenas mannelijk, een vrouwelijke schenker was eerder
zeldzaam
Voorbeeld 1: carnegie alterpiece- Nicola di Maestro Antonio d’Ancona madonna and child with donor
and saints Leonard, Jerome, John the baptist and Francis (1472)
Een houding die traditioneel wordt verbonden met het christelijke gebed
Kleine vrouw neemt plaats in van de schenker
Kind op de schoot van de madonna maakt contact met de kleine vrouw en zegent haar
Figuurtje is elegant
Het werk is getekend en gedateerd door de kunstenaar
Schilderij verschijnt in Ancona
Lijst schilderij: is niet origineel
Aanvrager van dit werk behoorde tot de elite
Sterke verbondenheid tussen de vrouw en de madonna
Madonna zeer bleek zoals we van haar gewoon zijn
Compositie
Werd populair in Firenze
Grote interesse in de afbeelding van anatomisch details
Waarom kon een vrouw de mecenas van dit altarstuk zijn?
- De heiligen zijn specifiek gekozen door de schenker
- De symbolen in het schilderij kunnen we herkennen en analysereb
De madonna draagt een korale hanger en roze en witte rozen zonder doorns op de grond
Het kan ook dat de vrouw niet de mecenas is en dat het een kennis van haar is die de
schenker is
,Voorbeeld 2: Oradea Becchetti -Carlo Crivelli the virgin and child with saints Francis, Sebastian, and
the donatrix (1491)
Madonna en kind op een troon tussen de heilige Fransiscus en Sebastiaan
Fruit als teken van vruchtbaarheid
Witte lelie staat voor puurheid
Slak is een verwijzing naar het aseksuele
Oradea Becchetti
Een weduwe
In de schaduw van Fransciscus aan de voeten van de maagd => belangrijkste plek
voor een schenker, ze houdt een paternoster vast.
Oradea betaalde zelf voor het stuk en zei besliste hoe het er uit zou zien
Zin onderaan schilderij: Oradea Bicchelli draagt dit schilderij op uit mededogen voor
haar voorouders en nakomelingen, met niet een klein beetje van haar eigen geld, aan
de overvloedige Maria, bron van alle troost
Had een blijvende invloed
Het werd weduwen als haar afgewezen om de aandacht naar hun te trekken
,Voorbeeld 3: geboorte van Christus met heiligen - Liberatore (1492)
De inscriptie vroeg een zekere vorm van participatie aan het publiek
Gedocumenteerde opdracht van een rijke vrouw
Donna Brigida gaf opdracht voor dit gigantische altaarstuk
Thema: het eren van overleden naasten
Complex veelluik
Maar 1 vrouwelijke heilige: Monica, beschermheilige voor huiselijk geweld en slechte
echtgenoten
Vrouwelijke mecenaat was complex
Definitie mecenas moet flexibel zijn
Oradea becchetti = rijk en een aanwezige mecenas met smaak
Donna Brigida = afwezig maar zeer geliefd als mecenas
2. theoretische en methodologische kader
In de 21e eeuw is de kunstenaar zelf is de persoon dat ook de vertegenwoordiger is van zijn eigen
werk, hij heeft zijn eigen stijl en smaak en brengt de samenleving in beeld.
In de late Middeleeuwen tot de vroege moderne periode geeft de mecenas de opdracht aan de
kunstenaar. De kunstenaar is eigenlijk de werknemer van de mecenas.
Het was de schenker en niet de kunstenaar die besliste hoe het werk eruit ziet
Francis Haskell (prof) – 1928-2000
Deed onderzoek in 1960 naar de link tussen kunstenaars en hun sociale contexten
Bestudeerde link tussen kunstenaars en hun sociale context
Hij deed onderzoek over het mecenaat, smaak en verzamelen van werken in de vroeg
moderne periode
, 3. Gender en Feminisme
Verschillen wat vrouwen en mannen bestellen als kunst
Giorgio Vasari (1511-1574)
- The lives of the artists
- Sister Plautilla nelli
Vrouwen mochten geen kunstenaar of mecenas zijn, dit was een deel van de sociale orde
Linda Nochlin (1931-2017
- Why have there been no great women artists (1971)
Vrouwen hadden geen toegang tot de academies en waren heel afhankelijk van mannen op
financieel vlak. Ze mochten ook geen naakte schetsen maken
Joan Kelly Gadol
- Er was geen renaissance voor vrouwen
- Mecenaat was een belangrijke activiteit om status te verwerven
- Vrouwen hadden tijdens de me meer kans om zich te ontpoppen tot mecenassen als in
de moderne tijd
Feminisme in kunstgeschiedenis
- Discriminatie tegen vrouwen in de kunst en kunstgeschiedenis in kaart te brengen
- De info over vrouwelijke kunstenaars en opdrachtgevers te onderzoeken en te vinden
- Het idee van het mannelijke genie te ontkrachten
- Werken aan een nieuwe canon
Weduwen en nonnen waren de meest voorkomende vrouwelijke mecenassen
Nonnen hadden de relatieve vrijheid om een opdracht te geven, werden wel ergens gestuurd
door mannen
Voorbeeld: coronation of the virgin (1505-1525)
Kroning van de maagd met de apostelen errond
Werk werd besteld om de hervorming van het klooster te vieren
