Samenvatting H9 - Hoofdlijnen Nederlands Recht
Publiekrecht is de verhouding tussen de overheid en de burger.
Privaatrecht is de verhouding tussen burgers en bedrijven onderling.
Staatsrecht is onderdeel van het publiekrecht.
Natie: Een natie is in beginsel een gemeenschap van mensen die zich verbonden
voelen door gedeelde kenmerken.
Een staat: Een staat is een land met een eigen onafhankelijk bestuur, en met een
hiërarchische, politieke organisatie die gezag uitoefent over de plaatselijke bevolking.
Een land: een grondgebied met een grensafbakening.
Een staat voldoet tenminste aan de volgende 3 kenmerken: (1) de aanwezigheid
van een volksgemeenschap, een groep mensen die – vaak als gevolg van
historische gebeurtenissen – bij elkaar hoort of bij elkaar wilt horen, (2) deze
volksgemeenschap bevindt zich op een afgegrensd grondgebied en (3) binnen deze
volksgemeenschap is er één orgaan dat de hoogste macht heeft en dat daardoor de
bevoegdheid heeft de bewoners van het land via het uitvaardigen van regels zij wil
op te leggen.
Alle organen die namens de staat over de gemeenschap beslissingen nemen worden
gezamenlijk het stadsapparaat genoemd. Dit apparaat bezit soevereiniteit.
Soevereiniteit: betekent dat dit apparaat zowel naar binnen (naar de bevolking) als
naar buiten (andere landen, andere volksgemeenschappen) de hoogste en
machtigste organisatie is.
De drie machten (trias politica) van Montesquieu: (1) de wetgevende macht, (2)
de uitvoerende macht en (3) de rechtelijke macht.
De opvatting van Montesquieu luidt als volgt: de machten mogen niet in één hand
komen en moeten daardoor door verschillende mensen en instanties worden
uitgevoerd. Iedere macht heeft zijn eigen taken en bevoegdheden. De wetgevende
macht is van deze 3 het belangrijkst.
Een rechter is niet meer dan ‘la bouche qui prononce les paroles des lois’ de
mond die de woorden van de wet naspreekt.
De drie machten moet elkaar ook controleren.
, Staatsmacht is in Nederland niet alleen in handen van de overheid maar ook in de
hand van lagere overheden dit noemen we decentralisatie de overheid geeft taken
over aan de provincies of gemeenten.
Territoriale decentralisatie is het overgeven van taken aan lagere overheden die
enkel binnen een afgebakend stuk grond geregeld mogen worden.
Functionele decentralisatie is het overgeven van specifieke taken aan lagere
openbare lichamen.
Eenheidsstaat: Een eenheidsstaat of een unitaire staat is een staat waarvan de
macht uitsluitend bij een centrale overheid ligt. Een eenheidsstaat kan wel
decentralistisch zijn (gedecentraliseerde eenheidsstaat), en zijn bevoegdheden
delegeren aan regionale organen, maar is altijd bevoegd om deze organen op te
heffen of te beperken.
Preventieve toetsing: hogere overheden oefenen controle uit op lagere overheden,
de provincie oefent dus controle uit op de gemeente en de overheid oefent controle
uit op de provincie.
Spontane vernietigingsbevoegdheid: Spontane vernietiging is een vorm van
repressief toezicht: het neemt een besluit – en in beginsel de rechtsgevolgen
daarvan – met terugwerkende kracht uit de rechtsorde. Het is daarmee een
vergaande bevoegdheid.
De Staten-Generaal bestaat uit de eerste en tweede kamer en vormen samen het
parlement.
Nederland is een (parlementair) democratisch land, dat blijkt uit hoe de Staten-
Generaal gevormd wordt, namelijk door de stemmen van de burgers (de tweede
kamer direct en de eerste kamer via de verkiezingen van de provinciale staten).
Actief kiesrecht is het recht om anderen te mogen kiezen.
Publiekrecht is de verhouding tussen de overheid en de burger.
Privaatrecht is de verhouding tussen burgers en bedrijven onderling.
Staatsrecht is onderdeel van het publiekrecht.
Natie: Een natie is in beginsel een gemeenschap van mensen die zich verbonden
voelen door gedeelde kenmerken.
Een staat: Een staat is een land met een eigen onafhankelijk bestuur, en met een
hiërarchische, politieke organisatie die gezag uitoefent over de plaatselijke bevolking.
Een land: een grondgebied met een grensafbakening.
Een staat voldoet tenminste aan de volgende 3 kenmerken: (1) de aanwezigheid
van een volksgemeenschap, een groep mensen die – vaak als gevolg van
historische gebeurtenissen – bij elkaar hoort of bij elkaar wilt horen, (2) deze
volksgemeenschap bevindt zich op een afgegrensd grondgebied en (3) binnen deze
volksgemeenschap is er één orgaan dat de hoogste macht heeft en dat daardoor de
bevoegdheid heeft de bewoners van het land via het uitvaardigen van regels zij wil
op te leggen.
Alle organen die namens de staat over de gemeenschap beslissingen nemen worden
gezamenlijk het stadsapparaat genoemd. Dit apparaat bezit soevereiniteit.
Soevereiniteit: betekent dat dit apparaat zowel naar binnen (naar de bevolking) als
naar buiten (andere landen, andere volksgemeenschappen) de hoogste en
machtigste organisatie is.
De drie machten (trias politica) van Montesquieu: (1) de wetgevende macht, (2)
de uitvoerende macht en (3) de rechtelijke macht.
De opvatting van Montesquieu luidt als volgt: de machten mogen niet in één hand
komen en moeten daardoor door verschillende mensen en instanties worden
uitgevoerd. Iedere macht heeft zijn eigen taken en bevoegdheden. De wetgevende
macht is van deze 3 het belangrijkst.
Een rechter is niet meer dan ‘la bouche qui prononce les paroles des lois’ de
mond die de woorden van de wet naspreekt.
De drie machten moet elkaar ook controleren.
, Staatsmacht is in Nederland niet alleen in handen van de overheid maar ook in de
hand van lagere overheden dit noemen we decentralisatie de overheid geeft taken
over aan de provincies of gemeenten.
Territoriale decentralisatie is het overgeven van taken aan lagere overheden die
enkel binnen een afgebakend stuk grond geregeld mogen worden.
Functionele decentralisatie is het overgeven van specifieke taken aan lagere
openbare lichamen.
Eenheidsstaat: Een eenheidsstaat of een unitaire staat is een staat waarvan de
macht uitsluitend bij een centrale overheid ligt. Een eenheidsstaat kan wel
decentralistisch zijn (gedecentraliseerde eenheidsstaat), en zijn bevoegdheden
delegeren aan regionale organen, maar is altijd bevoegd om deze organen op te
heffen of te beperken.
Preventieve toetsing: hogere overheden oefenen controle uit op lagere overheden,
de provincie oefent dus controle uit op de gemeente en de overheid oefent controle
uit op de provincie.
Spontane vernietigingsbevoegdheid: Spontane vernietiging is een vorm van
repressief toezicht: het neemt een besluit – en in beginsel de rechtsgevolgen
daarvan – met terugwerkende kracht uit de rechtsorde. Het is daarmee een
vergaande bevoegdheid.
De Staten-Generaal bestaat uit de eerste en tweede kamer en vormen samen het
parlement.
Nederland is een (parlementair) democratisch land, dat blijkt uit hoe de Staten-
Generaal gevormd wordt, namelijk door de stemmen van de burgers (de tweede
kamer direct en de eerste kamer via de verkiezingen van de provinciale staten).
Actief kiesrecht is het recht om anderen te mogen kiezen.
