Samenvatting Fiscaal Recht

FISCAAL RECHT

DEEL 1:BASISBEGINSELEN


HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN KENMERKEN VAN DE BELASTING

Belasting: een bijdrage die volgens bepaalde rechtsregels door de overheid wordt opgelegd met het
oog
op het verzamelen van een financiële middelen die nodig zijn om uitgaven te doen in het
algemeen belang en voor zover die bijdrage bij wet of decreet als belasting wordt erkend.



Kenmerken
1. Financieel doel
- Het dekken van overheidsuitgaven  nadruk op algemene draagwijdte van belastingen
- Financiering van diensten van openbaar nut
- ≠ rechtstreekse en individuele tegenprestatie ( retributie)

2. Dwingend karakter (= publiek-rechtelijk)
- Eenzijdig door de overheid opgelegd
- Niet-naleving wettelijke verplichting  belastingplichtige wordt gesanctioneerd
o Administratieve sancties
 belastingverhoging
o Strafrechtelijke sancties
 extra belasting
 gevangenisstraf
- ‘una via’-principe: de inbreuken op de fiscale wetgeving uitsluitend gesanctioneerd op ofwel
administratief vlak ofwel strafrechtelijk vlak
 De fiscale administraties zullen in elk dossier de fraude ofwel zelf aanpakken en
beboeten,
ofwel enkel de fiscale schuld vaststellen waarmee de straf via de strafrechtelijke weg
wordt
opgelegd.

 Ontvangsten van de overheid die niet voldoen aan bovenstaande kenmerken  ≠ belastingen

 Retributie: een heffing die bestemd is om de door de overheid verstrekte dienst rechtstreeks te laten

vergoeden door degene die de dienst genoten heeft.

- Geïndividualiseerde dienstverlening
- Essentiële kenmerken:
o De rechtstreekse tegenprestatie van de openbare instelling
o Het persoonlijke voordeel van de gebruiker dat hieraan verbonden is


1

, - Vb.: havenrechten voor het gebruik van havenfaciliteiten
tolgelden voor het gebruik van tunnels, autowegen, …
ophaling vuilnis



De parafiscale bijdragen

FOD Financiën (= belastingen)  RSZ (= sociale bijdragen)



Grijze zone = parafiscaliteit
Vb.: BBSZ (= bijzondere bijdrage sociale zekerheid)




2

,HOOFDSTUK 4: DE FUNCTIES VAN DE BELASTING

3 hoofdfuncties
1. De financiële functie
- Hoofdfunctie  het dekken van sociale overheidsuitgaven
- Belastingen: geldelijke bijdragen van de bevolking  voornaamste inkomstenbron overheid
- De te verwachten belastingopbrengsten worden geraamd in de jaarlijkse begroting
- Belastingstelsel  normen
a. De noodzaak aan een geregelde opbrengst
b. Een eenvoudig belastingstelsel
c. De belastingschuld moet snel en goedkoop geïnd worden
d. De wetgever moet de belastinggrens eerbiedigen
 belastingplichtigen willen slechts een maximum aan belasting dragen

2. De economische functie
- Op de prijsvorming  kostenverhogend karakter
- Op het spaarwezen  door de toekenning van belastingvrijstellingen en -verminderingen
worden personen ertoe aangezet stortingen te doen aan
pensioenkassen
en levensverzekeringsmaatschappijen
- Op de consumptie  een algemene verhoging van de belasting  daling koopkracht
 het heffen van een hoge verbruiksbelasting op bepaalde goederen
 vermindering verbruik goed
= product + belasting (btw) + accijnzen

Vb.: tabak
- Op de investeringen  zeer hoge belasting  kapitaal- en ondernemingsvlucht
- Op de tewerkstelling  ondernemingen kunnen ifv personeelsaangroei een deel van hun winst

vrijstellen  tewerkstelling in ondernemingen aanmoedigen

3. De sociale functie
- Betalen naar vermogen (personenbelasting)  sociale aanpassing van de belasting
- Hoe groter een bezit of inkomen, hoe minder een op dezelfde voet geheven belasting wordt
gevoeld (= draagkrachtbeginsel)
- Vb.: de erfbelasting en schenkbelasting op schenkingen onroerende goederen
vrijstelling personenbelasting voor bepaalde vergoedingen uitgekeerd krachtens sociale
wetten




3

, HOOFDSTUK 5: WIE MAG BELASTINGEN HEFFEN?

 Art. 170 + 173 Gw

Wie?
- Federale overheid
- Lokale besturen (gemeenten, provincies, agglomeratie Brussel)
- Regionale besturen (gemeenschappen en gewesten)
- Publiekrechtelijke instellingen  opdracht van algemeen belang
- Supranationale overheden (Europese Unie)



Noot:
- Federale overheid + lokale besturen  heffingsbevoegdheid: art. 170 Gw
(= principe van fiscale autonomie)
- Federale overheid  ≠ belastingen op water en afval  gewesten
- Regionale overheden  ≠ belasting op federaal belaste materies
a. Eigenlijke fiscale bevoegdheden (art. 170, §2 Gw)  gewesten
b. Oneigelijke fiscale bevoegdheden
i. Overgedragen belastingen: belastingen die door de federale overheid zijn
ingevoerd, maar waarvan de opbrengst en
regelgeving is toegewezen aan de gewesten
ii. Toegewezen belastingen: belastingen waarvan de regelingsbevoegdheid
behoort tot de federale overheid, maar een deel
van de opbrengst wordt verdeeld over de
gemeenschappen en gewesten
- Gemeenten en provincies  ≠ belastingen op federaal belaste materies
! Federale wet kan een lokale belasting invoeren of afschaffen
- Fiscale bevoegdheid supranationale overheden verdwijnt bij ontbinding of uittreding van
België uit supranationaal orgaan


Uitbreiding van de autonomie van de gewesten in de personenbelasting (sinds 6 de staadshervorming)
- Federaal = inkomstenbelasting
o Natuurlijke persoon  personenbelasting
o Rechtspersoon (vb. NV)  vennootschapsbelasting
- Federaal luik + regionaal gedeelte
- Federale overheid  korting op de hoofdsom
o Vanaf aanslagjaar 2018: 24,957%
o Opcentiemen Vlaanderen: 33,257% (ook voor Wallonië  Brussel: 32, 591%)




4