Kennismanagement
Kennismanagement
Schakelprogramma
Opleidings- en onderwijswetenschappen
Academiejaar 2015 - 2016
Mike Slangen
,Samenvatting Kennismanagement
Inhoud
1 Deel 1 - Tekst 1: Van der Speck & Spijkervet (2005) .......................................................................3
1.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 3
1.1.1 Kennis is cruciaal ................................................................................................................... 3
1.1.2 Wat kan er fout gaan?........................................................................................................... 3
1.1.3 Hoe kan het beter?................................................................................................................ 3
1.2 Kennis in organisaties .................................................................................................................... 4
1.2.1 Strategisch belang van kennis .............................................................................................. 4
1.2.2 Kennis over het bedrijf .......................................................................................................... 5
1.2.3 Kennis over de markt ............................................................................................................ 5
1.3 Dimensies van de kennishuishouding........................................................................................... 6
1.3.1 Processen............................................................................................................................... 6
1.3.2 Structuur ................................................................................................................................ 7
1.3.3 Kennisvoorraden ................................................................................................................... 7
1.4 Kennismanagement ....................................................................................................................... 8
1.4.1 Doelen van kennismanagement ........................................................................................... 8
1.4.2 Ambitieniveaus van kennismanagement ............................................................................. 8
1.4.3 Verschillende benaderingen ................................................................................................. 9
1.4.4 Denkmodel voor kennismanagement .................................................................................. 9
1.4.5 Technieken en instrumenten.............................................................................................. 11
1.4.6 Kennismanagement als continu leerproces ....................................................................... 12
1.5 Welke organisaties hebben baat bij kennismanagement? ....................................................... 13
2 Deel 1 – Tekst 2: Nonaka et al. (2000) ......................................................................................... 14
2.1 Het SECI-proces (Kennisconversie) ............................................................................................. 15
3 Deel 1: Tekst 3 – Jashapara (2011) .............................................................................................. 16
3.1 Individual learning – Individueel leren ....................................................................................... 16
3.2 Team learning – Team leren ....................................................................................................... 17
3.3 Drivers of organisational learning – Drijfveren voor organisationeel leren ............................. 18
3.4 Single-loop and double-loop learning ........................................................................................ 19
3.5 Sensemaking – betekenisgeven .................................................................................................. 19
3.6 Organisational learning frameworks – Organisationeel leren denkkaders .............................. 20
3.7 Knowledge aquisition – kennisverwerving ................................................................................. 22
3.8 Unlearning – Afleren.................................................................................................................... 22
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 1 van 35
,Samenvatting Kennismanagement
3.9 Dynamic capabilities – Dynamische capaciteiten ...................................................................... 23
3.10 Absorptive capacity ..................................................................................................................... 23
3.11 Politics and organisational learning ............................................................................................ 23
4 Deel 2: Kennismanagement in het onderwijsveld Tekst 1 + 2 – Schildkamp
et al. (2014) ....................................................................................................................................... 24
4.1 Data use theory of action ............................................................................................................ 25
4.2 Datateams .................................................................................................................................... 26
4.2.1 Onderzoek effecten datateams .......................................................................................... 27
5 Deel 3: Kennismanagement in de praktijk.................................................................................... 29
5.1 Tekst 1: Ozlati (2015) ................................................................................................................... 29
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 2 van 35
, Samenvatting Kennismanagement
1 Deel 1 - Tekst 1: Van der Speck & Spijkervet (2005)
1.1 Inleiding
1.1.1 Kennis is cruciaal
Verschillende ontwikkelingen binnen het kader van kennis en kennismanagement:
o Kennisintensiteit van producten en diensten neemt toe;
o Kennis vereist voor het uitvoeren van bedrijfsprocessen neemt verandert sneller:
door technologische ontwikkelingen;
door wetenschappelijke ontwikkelingen;
door veranderende economische verhoudingen.
o De tijdsdruk waaronder beslissingen genomen moeten worden neemt toe;
o Mobiliteit van professionals neemt toe:
strategische kennis kan sneller weglekken naar concurrentie.
Het is dus zaak om de beste kennis op de juiste plaats en op het juiste tijdstip toe te passen,
maar ook tegen minimale kosten!
1.1.2 Wat kan er fout gaan?
Zonder aandacht voor goed kennisbeheer duiken er problemen op zoals:
o Het duurt te lang voordat nieuwe kennis doorheen het bedrijf wordt toegepast;
o Er is een omvangrijk netwerk nodig van mensen die elkaar raadplegen;
o Er ontstaat onnodig tijdsverlies kennis niet effectief georganiseerd;
o Er vloeit strategische kennis weg door pensionering, reorganisatie, …;
o Dezelfde kennis wordt opnieuw ontwikkeld eerdere kennis niet vastgelegd;
Gebrekkige kennis fouten gemaakt hoge kosten van onderhoud, after
sales, vervanging of directe aantasting van de marktpositie;
o Wanneer kennis wordt vastgelegd vaak enkel ‘Know-how’ geen ‘know-where’;
o Werknemers raken gefrustreerd kennis niet goed toegankelijk;
o Onvoldoende investeringen in kennisgebieden voor nieuwe markten.
1.1.3 Hoe kan het beter?
Kennismanagement is sterk probleemgeoriënteerd, richt zich op het voorkomen van knelpunten
of het verhelpen ervan;
Kern van kennismanagement is het organiseren van processen waarin:
o Nieuwe kennis wordt ontwikkeld;
o Kennis wordt gedistribueerd naar diegenen die over deze kennis moeten beschikken;
o Kennis toegankelijk gemaakt wordt voor toekomstig gebruik en gebruik door het
collectief;
o Kennisgebieden worden gecombineerd.
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 3 van 35
Kennismanagement
Schakelprogramma
Opleidings- en onderwijswetenschappen
Academiejaar 2015 - 2016
Mike Slangen
,Samenvatting Kennismanagement
Inhoud
1 Deel 1 - Tekst 1: Van der Speck & Spijkervet (2005) .......................................................................3
1.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 3
1.1.1 Kennis is cruciaal ................................................................................................................... 3
1.1.2 Wat kan er fout gaan?........................................................................................................... 3
1.1.3 Hoe kan het beter?................................................................................................................ 3
1.2 Kennis in organisaties .................................................................................................................... 4
1.2.1 Strategisch belang van kennis .............................................................................................. 4
1.2.2 Kennis over het bedrijf .......................................................................................................... 5
1.2.3 Kennis over de markt ............................................................................................................ 5
1.3 Dimensies van de kennishuishouding........................................................................................... 6
1.3.1 Processen............................................................................................................................... 6
1.3.2 Structuur ................................................................................................................................ 7
1.3.3 Kennisvoorraden ................................................................................................................... 7
1.4 Kennismanagement ....................................................................................................................... 8
1.4.1 Doelen van kennismanagement ........................................................................................... 8
1.4.2 Ambitieniveaus van kennismanagement ............................................................................. 8
1.4.3 Verschillende benaderingen ................................................................................................. 9
1.4.4 Denkmodel voor kennismanagement .................................................................................. 9
1.4.5 Technieken en instrumenten.............................................................................................. 11
1.4.6 Kennismanagement als continu leerproces ....................................................................... 12
1.5 Welke organisaties hebben baat bij kennismanagement? ....................................................... 13
2 Deel 1 – Tekst 2: Nonaka et al. (2000) ......................................................................................... 14
2.1 Het SECI-proces (Kennisconversie) ............................................................................................. 15
3 Deel 1: Tekst 3 – Jashapara (2011) .............................................................................................. 16
3.1 Individual learning – Individueel leren ....................................................................................... 16
3.2 Team learning – Team leren ....................................................................................................... 17
3.3 Drivers of organisational learning – Drijfveren voor organisationeel leren ............................. 18
3.4 Single-loop and double-loop learning ........................................................................................ 19
3.5 Sensemaking – betekenisgeven .................................................................................................. 19
3.6 Organisational learning frameworks – Organisationeel leren denkkaders .............................. 20
3.7 Knowledge aquisition – kennisverwerving ................................................................................. 22
3.8 Unlearning – Afleren.................................................................................................................... 22
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 1 van 35
,Samenvatting Kennismanagement
3.9 Dynamic capabilities – Dynamische capaciteiten ...................................................................... 23
3.10 Absorptive capacity ..................................................................................................................... 23
3.11 Politics and organisational learning ............................................................................................ 23
4 Deel 2: Kennismanagement in het onderwijsveld Tekst 1 + 2 – Schildkamp
et al. (2014) ....................................................................................................................................... 24
4.1 Data use theory of action ............................................................................................................ 25
4.2 Datateams .................................................................................................................................... 26
4.2.1 Onderzoek effecten datateams .......................................................................................... 27
5 Deel 3: Kennismanagement in de praktijk.................................................................................... 29
5.1 Tekst 1: Ozlati (2015) ................................................................................................................... 29
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 2 van 35
, Samenvatting Kennismanagement
1 Deel 1 - Tekst 1: Van der Speck & Spijkervet (2005)
1.1 Inleiding
1.1.1 Kennis is cruciaal
Verschillende ontwikkelingen binnen het kader van kennis en kennismanagement:
o Kennisintensiteit van producten en diensten neemt toe;
o Kennis vereist voor het uitvoeren van bedrijfsprocessen neemt verandert sneller:
door technologische ontwikkelingen;
door wetenschappelijke ontwikkelingen;
door veranderende economische verhoudingen.
o De tijdsdruk waaronder beslissingen genomen moeten worden neemt toe;
o Mobiliteit van professionals neemt toe:
strategische kennis kan sneller weglekken naar concurrentie.
Het is dus zaak om de beste kennis op de juiste plaats en op het juiste tijdstip toe te passen,
maar ook tegen minimale kosten!
1.1.2 Wat kan er fout gaan?
Zonder aandacht voor goed kennisbeheer duiken er problemen op zoals:
o Het duurt te lang voordat nieuwe kennis doorheen het bedrijf wordt toegepast;
o Er is een omvangrijk netwerk nodig van mensen die elkaar raadplegen;
o Er ontstaat onnodig tijdsverlies kennis niet effectief georganiseerd;
o Er vloeit strategische kennis weg door pensionering, reorganisatie, …;
o Dezelfde kennis wordt opnieuw ontwikkeld eerdere kennis niet vastgelegd;
Gebrekkige kennis fouten gemaakt hoge kosten van onderhoud, after
sales, vervanging of directe aantasting van de marktpositie;
o Wanneer kennis wordt vastgelegd vaak enkel ‘Know-how’ geen ‘know-where’;
o Werknemers raken gefrustreerd kennis niet goed toegankelijk;
o Onvoldoende investeringen in kennisgebieden voor nieuwe markten.
1.1.3 Hoe kan het beter?
Kennismanagement is sterk probleemgeoriënteerd, richt zich op het voorkomen van knelpunten
of het verhelpen ervan;
Kern van kennismanagement is het organiseren van processen waarin:
o Nieuwe kennis wordt ontwikkeld;
o Kennis wordt gedistribueerd naar diegenen die over deze kennis moeten beschikken;
o Kennis toegankelijk gemaakt wordt voor toekomstig gebruik en gebruik door het
collectief;
o Kennisgebieden worden gecombineerd.
Mike Slangen Academiejaar 2015-2016 Pagina 3 van 35
