Samenvatting Anatomie en fysiologie: uitscheidingsstelsel

Het uitscheidingsstel: nieren (urinair stelsel)
Functies
 Zuivering/filtering van het bloed
o Afvalstoffen (ureum) (potentieel schadelijke stoffen)
o Overtollige stoffen (vitamines, water, mineralen (Na, Cl, K, …))
 Homeostatische regeling van het volume en de concentratie opgeloste stoffen in het
bloedplasma
 Reguleren van het bloedvolume en de bloeddruk
 Bijdragen aan het stabiliseren van de pH van bloed (regeling H+ en HCO3- in urine)
 Behoud van waardevolle voedingsstoffen (vb glucose, aminozuren)

Oriëntering
 Aan weerszijden van de wervelkolom tussen de laatste borst- en derde lendenwervel
 Rechternier vaak lager dan linker (want lever is aan ene kant breder)
 Tussen de spieren van de dorsale lichaamswand en de bekleding van de buikholte
(retroperitoneaal)
 Worden op hun plaats gehouden door
o Het bovengelegen buikvlies
o Het contact met de aangrenzende organen
o Ondersteunende bindweefsels
 Verpakt in zacht kussen van vetweefsel
o Indien deze te dun: nier verplaatst zich
o = wandelnier
 Bijnier erop (hormonale functie)
Nierschors omvat:
Anatomie macroscopisch  Kapsel van Bowman
 Boonvormmig, 11cm lang, 6cm breed, 3cm dik  Kronkelbuizen
o Rond kapsel van Bowman

Niermerg bestaat uit:
 Verzamelbuizen
 Lus van Henle
 Haarvaten

Nierbekken bevatten:
 Vetweefsel
o Depots van ronde
(kleurloze) cellen
 Urineleider
 Nierslagader en nierader

Anatomie microscopisch (nefron = 1 functionele basiseenheid)

, Nefron: nierlichaampje (lichaampje van Malphigi) + nierbuis (1 e kronkelbuis, lis van henle, 2e
kronkelbuis)

Nierlichaampje
 Water en opgeloste stoffen worden door de BD uit de capillairen in de holte van het
omringende kapsel geperst = filtratie => eiwitvrije oplossing = voorurine
 Filtratie van bloedplasma als begin van de urineproductie
e
1 kronkelbuis
 Reabsorptie van ionen, organische moleculen, vitaminen, water
Lis van henle
 Dalende tak:
o Reabsorptie van water uit de voorurine
 Stijgende tak:
o Reabsroptie van ionen, helpt bij het veroorzaken van de concentratiegradiënt
waardoor de nier geconcentreerde urine kan vormen
2e kronkelbuis
 Reabsorptie van water en natriumionen
 Excretie van zuren, ammoniak, geneesmiddelen
Verzamelbuis
 Verzamelsysteem
 Reabsorptie of excretie van natrium, kalium, bicarbonaat en waterstofionen
Verzamelkanaaltje
 Vervoer van urine naar kelk

Homeostase
Opgeloste stoffen die worden uitgescheiden:
 Ureum
o Organische afvalstof
o Gevormd tijdens de afbraak van aminozuren
 Creatinine
o Gevormd in skeletweefsel bij de afbraak van creatinefosfaat
 Urinezuur
o Gevormd tijdens de afbraak en recycling van RNA

 Moet opgelost uitgescheiden worden dus ook waterverlies
 MAAR nieren zorgen ervoor dat het heel geconcentreerd is (anders drogen we direct
uit)

Functies nefron
 Filtratie
o Zie nierlichaampje
 Reabsorptie
o Verwijderen van water en opgeloste deeltjes
o Nadat de voorurine het nierlichaampje heeft verlaten
o Opgeloste deeltjes: via diffusie of via dragereiwitten in het epitheel van de
nierbuis
o Water: passief via osmose