Hoorcollege 2: Waarneming
Enkele psychologische begrippen
Sensatie vs perceptie
Gewaarwording of sensatie
Het verwijst naar het bewust worden van een prikkel.
Je gaat zintuigen laten werken en je gewaarworden van bijvoorbeeld licht, geluid, druk op de
huid.
Waarneming of perceptie
Een diepgaand verwerkingsproces ervan: je gaat interpreteren, registreren,…
Bottom-up vs top-down
Bottom-upproces
Werkt van onder naar boven, het gaat verder gaan op enkelvoudige stimuli, de
gewaarwording wordt steen voor steen opgebouwd,
Top-downproces (prikkel komt vanuit jezelf)
Gaat de omgekeerde weg, je gaat een verwerking opzetten, cognitieve schema’s inzetten, de
wijze waarop je binnenkomende gewaarwording verwerkt
Van prikkel tot sensatie (bottum-up)
Gebeurt via de zintuigen
Er zijn 3 processen die voor elk zintuig gelden: Transductie, sensorische adaptatie,
drempels.
Transductie:
Proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm, nl. van
prikkelinformatie naar neurale impulsen (= zenuwimpulsen)
Omzetting gebeurt door sensorische receptoren
= gespecialiseerde neuronen in een zintuig die worden geactiveerd door stimuli (=
prikkels)
Elk zintuig heeft eigen sensorische receptoren die afgestemd zijn op 1 bepaald type
van fysieke stimulatie
, Sensorische adaptatie:
Proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de stimulus een
bepaalde tijd op hetzelfde niveau blijft
o Vb. Horloge dragen
o Vb. Geur in aula (je gaat aan de geur wennen)
Doel: niet overspoeld worden door alle binnenkomende sensaties
Drempels:
Absolute drempel
Hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt opgemerkt
Kan verschillen over personen
Verschildrempel
Het kleinste fysische verschil tussen twee stimuli dat je nog als verschil herkent = juist
waarneembaar verschil (JWV)
Onze waarneming is altijd relatief (wij nemen verschil waar)
Voorbeeld: (niet kennen)
Enkele psychologische begrippen
Sensatie vs perceptie
Gewaarwording of sensatie
Het verwijst naar het bewust worden van een prikkel.
Je gaat zintuigen laten werken en je gewaarworden van bijvoorbeeld licht, geluid, druk op de
huid.
Waarneming of perceptie
Een diepgaand verwerkingsproces ervan: je gaat interpreteren, registreren,…
Bottom-up vs top-down
Bottom-upproces
Werkt van onder naar boven, het gaat verder gaan op enkelvoudige stimuli, de
gewaarwording wordt steen voor steen opgebouwd,
Top-downproces (prikkel komt vanuit jezelf)
Gaat de omgekeerde weg, je gaat een verwerking opzetten, cognitieve schema’s inzetten, de
wijze waarop je binnenkomende gewaarwording verwerkt
Van prikkel tot sensatie (bottum-up)
Gebeurt via de zintuigen
Er zijn 3 processen die voor elk zintuig gelden: Transductie, sensorische adaptatie,
drempels.
Transductie:
Proces waarbij de ene vorm van energie wordt omgezet in een andere vorm, nl. van
prikkelinformatie naar neurale impulsen (= zenuwimpulsen)
Omzetting gebeurt door sensorische receptoren
= gespecialiseerde neuronen in een zintuig die worden geactiveerd door stimuli (=
prikkels)
Elk zintuig heeft eigen sensorische receptoren die afgestemd zijn op 1 bepaald type
van fysieke stimulatie
, Sensorische adaptatie:
Proces waardoor receptorcellen minder gevoelig worden als de stimulus een
bepaalde tijd op hetzelfde niveau blijft
o Vb. Horloge dragen
o Vb. Geur in aula (je gaat aan de geur wennen)
Doel: niet overspoeld worden door alle binnenkomende sensaties
Drempels:
Absolute drempel
Hoeveelheid stimulatie die nodig is voordat de stimulus wordt opgemerkt
Kan verschillen over personen
Verschildrempel
Het kleinste fysische verschil tussen twee stimuli dat je nog als verschil herkent = juist
waarneembaar verschil (JWV)
Onze waarneming is altijd relatief (wij nemen verschil waar)
Voorbeeld: (niet kennen)
