Hoorcollege 1: Inleiding
Wat is psychologie niet?
Psychologie als wetenschap onderscheidt zich van de “huis-tuin- en keuken
psychologie” die we doorgaans vinden in populaire magazines
Een psycholoog is geen ziener of visionair
Psychologie houdt zich niet enkel bezig met het begrijpen van psychische problemen
of “abnormale processen”
Psychologie is de empirische wetenschap van gedrag en mentale processen
Definitie:
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale activiteiten van
het individu.
Wetenschap en intuïtie
Psychologie betwijfelt ongefundeerde beweringen van pseudowetenschappen (bv.
astrologie, toekomstvoorspellingen, handlezen, theorieën uit de middeleeuwen,…)
Pseudowetenschappen: elke benadering om fenomenen uit de werkelijkheid te
verklaren die geen beroep doet op de wetenschappelijke methode
Psychologie is niet:
Pure speculatie over de menselijke natuur
Een verzameling van volkswijsheden waarvan “iedereen toch weet” dat ze waar zijn
(=“common sense”)
Uitspraken doen op basis van ervaringsgegevens
Twee verschillen
1. Op vlak van verzamelen van gegevens (veel tov weinig)
2. Op vlak van verwerken van gegevens (snelle verbanden tov systematisch)
Een wetenschappelijke aanpak kenmerkt zich door een empirische manier van werken!
Geschiedenis van de psychologie
De psychologie heeft een korte geschiedenis maar een hee ver verleden
Socrates: waarom
Plato: wat is de realiteit?
Aristoteles: empirische werkelijkheid, gebaseerd op ervaring of op bewijs uit de praktijk
Galenus: de lichaamssappen (zwarte gal, gele gal, bloed, slijm) & de combinatie van die
lichaamssappen bepalen de persoonlijkheid
, Ernst Kretsmer (zijn theorie goed lezen)
Leptosome type
Mensen men een leptosome lichaamsbouw zijn relatief lang en mager
Meestal zijn het intellectuelen met een nuchtere inborst, maar beslist ook met emotioneel
(zeer) gevoelige snaren.
Atletische type
Mensen met een atletische lichaamsbouw hebben, althans volgens Kretschmer, brede
schouders, maar zijn niet echt lang van postuur..
Doorgaans is het atletische type assertief. Iemand die altijd zijn woordje klaar heeft en ad
rem is, soms zelfs op het agressieve af.
Pyknische type
Het pyknische individu heeft een gedrongen lichaamsbouw, een korte nek en een rond en
vaak blozend gezicht. Hebben veel lichaamsvet en weinig spieren.
Mensen met een pyknische lichaamsbouw zijn vriendelijk, sociaal en hebben een open
karakter. Doorgaans kan iedereen er goed mee door een deur.
Frenologie
Franz Joseph Gall
Aanleg en karakter worden door de groei van bepaalde hersendelen bepaald. Het karakter
afleiden uit de vorm van de schedel
De delen van de hersenen waren verantwoordelijk voor verschillende persoonlijkheid.
Men ging aan de vorm van de schedel voelen om dit te bepalen: plat/vlak = minder mate,
bult= hoge mate, indeuking = heel weinig
19e eeuw: structuralisme (vanaf hier psychologie als wetenschap)
Wilhelm Wundt
Eerste ‘psycholoog’
1879: eerste psychologisch wetenschappelijk lab in Leipzig
Psychologie als nieuwe experimentele wetenschap
Elementen van de bewuste waarneming
Doel = structuur van de geest analyseren (de weg die de prikkels afleggen)
Methode = introspectie
Wat is psychologie niet?
Psychologie als wetenschap onderscheidt zich van de “huis-tuin- en keuken
psychologie” die we doorgaans vinden in populaire magazines
Een psycholoog is geen ziener of visionair
Psychologie houdt zich niet enkel bezig met het begrijpen van psychische problemen
of “abnormale processen”
Psychologie is de empirische wetenschap van gedrag en mentale processen
Definitie:
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale activiteiten van
het individu.
Wetenschap en intuïtie
Psychologie betwijfelt ongefundeerde beweringen van pseudowetenschappen (bv.
astrologie, toekomstvoorspellingen, handlezen, theorieën uit de middeleeuwen,…)
Pseudowetenschappen: elke benadering om fenomenen uit de werkelijkheid te
verklaren die geen beroep doet op de wetenschappelijke methode
Psychologie is niet:
Pure speculatie over de menselijke natuur
Een verzameling van volkswijsheden waarvan “iedereen toch weet” dat ze waar zijn
(=“common sense”)
Uitspraken doen op basis van ervaringsgegevens
Twee verschillen
1. Op vlak van verzamelen van gegevens (veel tov weinig)
2. Op vlak van verwerken van gegevens (snelle verbanden tov systematisch)
Een wetenschappelijke aanpak kenmerkt zich door een empirische manier van werken!
Geschiedenis van de psychologie
De psychologie heeft een korte geschiedenis maar een hee ver verleden
Socrates: waarom
Plato: wat is de realiteit?
Aristoteles: empirische werkelijkheid, gebaseerd op ervaring of op bewijs uit de praktijk
Galenus: de lichaamssappen (zwarte gal, gele gal, bloed, slijm) & de combinatie van die
lichaamssappen bepalen de persoonlijkheid
, Ernst Kretsmer (zijn theorie goed lezen)
Leptosome type
Mensen men een leptosome lichaamsbouw zijn relatief lang en mager
Meestal zijn het intellectuelen met een nuchtere inborst, maar beslist ook met emotioneel
(zeer) gevoelige snaren.
Atletische type
Mensen met een atletische lichaamsbouw hebben, althans volgens Kretschmer, brede
schouders, maar zijn niet echt lang van postuur..
Doorgaans is het atletische type assertief. Iemand die altijd zijn woordje klaar heeft en ad
rem is, soms zelfs op het agressieve af.
Pyknische type
Het pyknische individu heeft een gedrongen lichaamsbouw, een korte nek en een rond en
vaak blozend gezicht. Hebben veel lichaamsvet en weinig spieren.
Mensen met een pyknische lichaamsbouw zijn vriendelijk, sociaal en hebben een open
karakter. Doorgaans kan iedereen er goed mee door een deur.
Frenologie
Franz Joseph Gall
Aanleg en karakter worden door de groei van bepaalde hersendelen bepaald. Het karakter
afleiden uit de vorm van de schedel
De delen van de hersenen waren verantwoordelijk voor verschillende persoonlijkheid.
Men ging aan de vorm van de schedel voelen om dit te bepalen: plat/vlak = minder mate,
bult= hoge mate, indeuking = heel weinig
19e eeuw: structuralisme (vanaf hier psychologie als wetenschap)
Wilhelm Wundt
Eerste ‘psycholoog’
1879: eerste psychologisch wetenschappelijk lab in Leipzig
Psychologie als nieuwe experimentele wetenschap
Elementen van de bewuste waarneming
Doel = structuur van de geest analyseren (de weg die de prikkels afleggen)
Methode = introspectie
