Samenvatting Inleiding tot het recht

INLEIDING TOT HET RECHT
Recht en Onderneming




TEW
UNIVERSITEIT ANTWERPEN

,INHOUDSOPGAVE
DEEL I. Inleiding ____________________________________________________________________ 4
Hoofdstuk 1. Wat is recht? _________________________________________________________ 4
Hoofdstuk 2. Indeling van het nationaal recht __________________________________________ 4
Hoofdstuk 3. Het internationaal recht _______________________________________________ 5
DEEL II. Publiek recht _________________________________________________________________ 5
Hoofdstuk 2. De supranationale rechtsorde ___________________________________________ 5
DEEL III. Bronnen van het recht _________________________________________________________ 7
Hoofdstuk 1. De wet ______________________________________________________________ 7
Hoofdstuk 2. De andere bronnen van het recht ________________________________________ 8
Hoofdstuk 3. Grondwettelijke hoven en controlerende instellingen ________________________ 8
Hoofdstuk 4. Indeling van de rechten ________________________________________________ 9
DEEL IV. Gerechtelijk recht _____________________________________________________________ 9
Hoofdstuk 1. Enkele algemene beginselen ____________________________________________ 9
Hoofdstuk 2. De rechtscolleges ____________________________________________________ 11
Hoofdstuk 3. De gerechtelijke procedure ____________________________________________ 12
Hoofdstuk 4. Bewijsrecht _________________________________________________________ 14
DEEL V. Goederen- en zakenrecht ______________________________________________________ 17
Hoofdstuk 1. Indeling van de goederen ______________________________________________ 17
Hoofdstuk 2. Zelfstandige zakelijke rechten __________________________________________ 18
Hoofdstuk 3. De zakelijke zekerheidsrechten _________________________________________ 19
DEEL VI. De verbintenissen ____________________________________________________________ 20
Hoofdstuk 1. De verbintenissen, algemeen ___________________________________________ 20
Hoofdstuk 2. De overeenkomst ____________________________________________________ 21
Hoofdstuk 3. De grondbeginselen en de interpretatie van overeenkomsten _________________ 22
Hoofdstuk 4. Geldigheidsvereisten van de overeenkomst _______________________________ 23
Hoofdstuk 5. Het ontstaan van overeenkomsten ______________________________________ 24
Hoofdstuk 6. De uitvoering van de overeenkomst _____________________________________ 24
Hoofdstuk 7. Derden en de overeenkomst ___________________________________________ 26
Hoofdstuk 8. Tenietgaan van overeenkomsten ________________________________________ 27
DEEL VII. De bijzondere overeenkomsten _________________________________________________ 27

, Hoofdstuk 1. De koop-verkoop ____________________________________________________ 27
Hoofdstuk 2. De huur-verhuur _____________________________________________________ 28
Hoofdstuk 3. Leasing ____________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 4. bewaargeving _______________________________________________________ 28
Hoofdstuk 5. dading _____________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 6. Aanneming _________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 7. Lastgeving __________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 8. Persoonlijke zekerheden ______________________________________________ 28
DEEL VIII. De onrechtmatige daad of foutaansprakelijkheid ___________________________________ 29
Hoofdstuk 1. Aansprakelijkheid voor eigen daad ______________________________________ 29

,
, 4



DEEL I. INLEIDING
Hoofdstuk 1. Wat is recht?
Defintie van het recht

 “Recht is het geheel van bindende regels tot ordening van de samenleving in beginsel opgelegd,
minstens bekrachtigd door de maatschappij en als zodanig afdwingbaar gesteld.”
 Afdwinging
o Sancties
 Ordening van het menselijk handelen
 Mogelijkheid tot het wijzigen of vernietigen van wetten
 Beheerst volledige privé- en beroepsleven
o Objectief recht
 Geheel van rechtsregels, ongeacht de oorsprong
o Subjectief recht
 Rechten die ons worden toegekend door het objectief recht
 Concretiserng en individualisering van het objectief recht
 VB: persoonlijkheidsrechten, recht op afbeelding
o Procedurerecht
 Omzetting naar de praktijk

Hoofdstuk 2. Indeling van het nationaal recht
 PRIVAATRECHT
o = Geheel van rechtsregels met betrekking op relaties tss particulieren
o Burgerlijk recht -> burgerlijk wetboek (BW)
o Handelsrecht -> wetboek van Koophandel (W v Kh)
o Privaatrechtelijk procesrecht -> Gerechtelijk wetboek
 = Geheel van regels om burgerljjk- en handelsrecht af te dwingen
 PUBLIEKRECHT
o Grondwettelijk recht -> Grondwet (GW)
 Staatsstructuur
 Principes (scheiding der machten, …)
 Fundamentele rechten & vrijeheden vd mens (vrije meningsuiting, …)
o Administratief recht
 Inrichting & werking uitvoerende macht
o Fiscaal recht
o Strafrecht -> Strafwetboek
 OH zal dagvaarden ipv particulier
 VB: wegcode
o Strafprocesrecht -> Wetboek van stravordering




TEW | UNIVERSITEIT ANTWERPEN

, 5


 ONDERSCHEID + RELATIVERING
o Aanvullend / suppletief recht
 Er k vd regels w afegeweken
 VB: locatie vd rechtzaak
o Dwingend recht / openbare orde
 Partijen k nt afwijken vd regels
 VB: soort rechtbank

Hoofdstuk 3. Het internationaal recht
 INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT (IPR)
o = Welke nationaal recht m toegepast w?
o VB: geschil tss Belg en Nederlander
 INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT (VOLKERENRECHT)
o = Relaties tss landen
o Verdragen (Conventie v Génève)
 EUROPEES RECHT (ER) = Recht van de EU
o Landen h nationale bevoegdheden overdragen @ supranationale instellingen (EU) die
zelf regels creeëren
o 2 principes
 Primauteit / voorrang vh ER
 ER primeert steeds over het nationaal recht
=> grondwet m gewijzigd w wanneer in strijd met ER!
 Directe werking
 Lidstaten m ER rechtsregels nt bekrachtigen, noch k ze de toepassing
ervan beletten
=> iedere burger k zich onmiddellijk beroepen op regels vh ER, zelfs
tegen nationale instanties

DEEL II. PUBLIEK RECHT
Hoofdstuk 2. De supranationale rechtsorde
 DE EUROPESE NORMEN
o Primair ER -> Europese verdragen
 VWEU = Verdrag inzake de Werking van de Europese Unie
o Secundair ER -> uitvoeringsnormen
 Verordening
 Europese wet
 Geen bestemmeling
 Tracht op algemene wijze een probleem te regelen
 Rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten
 Richtlijn
 Juridisch instrument



INLEIDING TOT HET RECHT | Recht en Onderneming

, 6


 Steeds gericht op lidstaten
 Wordt gebruikt om nationale wetgeving te normaliseren
 Er worden doelstelling voorop gesteld en een omzettingsdatum (termijn
om wetgeving @ te passen)
 Besluit
 Regelen van individuele problemen
 Gericht @ personen, ondernemingen, instellingen, lidstaten, …
 VB: misbruik machtspositie, kartelvorming
o 1ste principe vd primautiteit vh ER is van toepassing op alle europese normen
o 2de principe van directe werking (DW)?
 VWEU
 T.o.v. ondernemingen: bepalingen -> DW
o Horizontale DW: bepaling inroepen tegen andere particulier
o Verticale DW: bepalingen inroepen tegen OH
 T.o.v. de lidstaten
o DW mgl indien indien alle 3 vwdn vervuld z
 Duidelijke verplichting @d lidstaat
 Onvoorwaardelijk
 Geen discritionaire bevoegdheid vd lidstaat (geen
beleidsruimte)
 Vordering
 DW altijd mogelijk
o Horizontale DW
o Verticale DW
 Richtlijn
 T.o.v. lidstaten -> omzettingsdatum
o Indien niet verstreken => geen DW
o Indien richtlijn is omgezet => geen probleem v DW (de
wetgeving is immers al Belgisch)
o Indien richlijn foutief is omgezet / termijn verstreken is => DW
indien alle 3 vwdn vervuld z
 Duidelijke verplichting @d lidstaat
 Onvoorwaardelijk
 Geen discritionaire bevoegdheid vd lidstaat (geen
beleidsruimte)
 Besluit
 T.o.v. ondernemingen
o Horizontale DW
o Verticale DW
 T.o.v. lidstaten
o Idem @ richtlijnen



TEW | UNIVERSITEIT ANTWERPEN

, 7


 Aanbeveling/resolutie
 Geen bindende kracht => geen DW
 HOF VAN JUSTITIE
o Luxemburg
o Taken
 Uitlegging vh ER
 Prejuciële vragen v nationale rechters beantwoorden
o Advocaat-generaal spreekt arrest uit
o Belgisch proces start terug
o HvJ doet gn uitspraak over de zaak, geeft enkel uitleg over het
ER
o Nationale rechter moet rekening houden met interpretatie vh
HvJ
 Veroordelen van lidstaten indien verdragsverplichtingen nt z nagekomen
 Nietig verklaren van verordeningen, richtlijnen, besluiten

DEEL III. BRONNEN VAN HET RECHT
Hoofdstuk 1. De wet
 WETSBEGRIP
o Enge betekenis / formele zin
 “wetten” zijn beslissingen, normen die uitgaan vd Kamer van
Volksvertegenwoordigers
o Ruime betekenis
 Een “wet” is om het even welke norm, uigevaardigd door andere instellingen
 VB: decreten, Europese verordeningen, Koninklijke Besluiten, etc…
 HIËRARCHIE VAN DE WETTEN

 ER -> bovenaan -> primauteit
o Subsidiariteitsprincipe
 Europese instanties z slechts
bevoegd, inzoverre de
problemen nt op nationaal vlak k
geregeld w
 Verzekerd autonomie vd
lidstaten
 Decreet = gaan uit vd parlementen vd gewesten
en gemeenschappen
 Ordonantie = soort decreet uitgevaardigd door
het Brussels parlement
 Koninklijk Besluit = uitvoeringswetgeving
 Ministriële besluiten = uitvoeringswetgeving



INLEIDING TOT HET RECHT | Recht en Onderneming