Samenvatting Volledige namenlijst Europese semester 1

Namenlijst

1. Griekenland
Preklassieke periode (archaïsche periode)
Homerus
 800 v.Chr. epiek
 Auteur twee heldendichten: Ilias en Odysseia (epos) periode van de ‘duistere eeuwen’
(Trojaanse oorlog in 1200 v.Chr.)
 Epische cyclus (meerdere werken dan enkel die twee epen) tot 4 e eeuw v.Chr. volledig aan
Homerus toegeschreven, maar nu gezien als slechts een fractie van die cyclus
 Homerische kwestie
 Homerische vergelijking: een zeer uitgebreide vergelijking volgens het schema "zoals bijzin
over datgene waarmee vergeleken wordt, zo hoofdzin over dat wat vergeleken wordt".

Sappho
 Eind 7de begin 6de eeuw, (monodische) lyriek
 Komt uit Lesbos, Griekenland (vandaar Term Lesbisch)
 Speculatie of ze op vrouwen viel of niet
 thema: liefdespoëzie
 stijl :
o directe & persoonlijke toon
o zuiver taalgebruik
o Saffische strofe – vier versregels, laatste regel onderbroken
 slechts één gedicht volledig bewaard



Aesopus
 6de eeuw v.Chr. lyriek: (didactische) poëzie
 Schrijver van de +- 350 proza fabel: kort verzonnen verhaal waarin een zedenles
aanschouwelijk wordt gemaakt, vaak dieren in de hoofdrol
 Zou slaaf zijn geweest in Ionië
 Auteur van Krekel en de Mier en de Vos en de Raaf
 Waarschijnlijk alle aesopische fabels van Griekse oorsprong (ook Oosten)
 Niet zeker of Aesopus heeft bestaan, kan creatie uit klassieke tijd zijn (want elk literair genre
moest nu eenmaal een oorsprong hebben, echt of niet)




1

,Klassieke Periode
Plato
 5de – 4de eeuw v.Chr. poëtica, filosofie plat
 Grieks filosoof en schrijver
 Leermeester van Aristoteles
 Genredriedeling
 Negatieve blik op mimesis
o Dualistisch: echte werkelijkheid is die van Ideeën, de werkelijkheid die we
waarnemen is slechts een vergankelijke afstraling van de onvergankelijke werend
van de Ideeën
o Theater is opgevoerde schijnwerkelijkheid waarin het leven wordt geïmiteerd
o Dichters moeten hierdoor verbannen worden uit de ideale polis



Aristoteles
 4de eeuw v.Chr., poëtica, drama, filosofie
 Poiesis moet beantwoorden aan mimesis
 Tragedie idealiter in 24 u en plotse ommekeer (peripeteia) en vaak hamartia in centrale
personage
 Onderscheid tussen poiesis en geschiedschrijving: ‘is het feit dat de geschiedschrijver spreekt
over gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden en de dichter over gebeurtenissen die
zouden kunnen plaatsvinden
 Catharsis of anagnorisis



Aeschylus
 6de – 5de eeuw v.Chr., tragedie
 Slechts 7 van 100 tal tragedies bewaard
 Invoeren tweede acteur (antagonist)
 Atheense aristocratische afkomst
 integratie koorzangen – dans – monologen
 mythologische en maatschappelijke thema's
 navoling Illias: Oresteia (458 v. Chr.): trilogie
o tragische geschiedenis van Orestes, de zoon van Agamemnon
o bevat Agamemnon, De Offerplengsters en De Eumeniden
 wereldorde bepaald door goden volgens hem: hybris
 enige auteur die Griekse Tragedie schreef die niet mythologisch, maar historisch onderwerp
had (nl De Perzen)




2

,Sophocles
 5de eeuw, tragedie
 Typisch: tragische ironie (precies door de voorspelling te ontlopen komt die uit)
 Oedipus, Antigone
 7 van 130 tragedies bewaard
 Behoort tot kring van Pericles
 Voert derde acteur
 Maakt band tussen tragedies losser, beperkt rol van het koor
 Wereldorde bepaald door goden
 Mens kan soms slachtoffer worden van het grootse ongeluk (bv Antigone)



Euripides
 5de eeuw v.Chr., tragedie
 17 van de 92 tragedies bewaard
 Media, Andromache, Iphigeneia in Aulis, Iphigeneia in Tauris, De Bacchanten
 Vermindert nog meer rol van het koor
 Schilder menselijke passie, minder de goden
 De Bacchanten: god Dionysus nu zelf spilfiguur, bacchantisch ritueel waarvan Pentheus
getuige is
 Minder succes in Athene dan Sophocles, maar in 4 de meest geliefd van de drie tragici



Aristophanes
 5de eeuw – 4de eeuw v.Chr., komedie
 Nog 11 werken bewaard gebleven
 Conservatief dichter die vaak bekende Atheense burgers op de korrel neemt
 De Wolken (Socrates), De Kikkers (Euripides)
 Bekendste werk: Lysistrate:
o Atheense vrouwen die in seksstaking gaan opdat hun mannen eindelijk werk zouden
maken van vrede



Postklassieke Periode
Apollonius van Rhodos
 3de – 4de eeuw, epiek
 Hellenisme
 Lang epos Argonautica:
 Verovering van het gulden vlies door Jason en zijn terugreis




3

, Menander
 4de - 3de eeuw v.Chr., Nieuwe Komedie
o Grappig verloop, happy ending, karakters zeer stereotiep
o Langstlevende Atheense genre
o Latijnse literatuur hier op aansluiten
 Slechts 1 stuk volledig: Dyskolos (mensenhater)




Tijdstabel Griekenland

Filosofie Epiek Lyriek Dramatiek Retorica Geschiedschrijving

Einde van
De duistere Homerus
Eeuwen
Archaïsche Sappho
Tijd Aesopus

Klassieke Plato Aeschylus
Tijd Aristoteles Sophocles
Euripides
Hellenistische Apollonius Menander
Tijd Van
Rhodos




4