Hoofstuk 4 Samenwerking Marcus en van Dam
4.1 Samenwerkingsverbanden
Meer dan ooit tevoren gaan bedrijven zowel in nationaal als in internationaal verband met elkaar
samenwerken. Samenwerkingsverbanden kunnen betrekking hebben op onder meer de uitwisseling
van knowhow, het opzetten van gezamenlijke in- en verkooppolitiek en het ontwikkelen van
winkelformules. Enkele strategische doelen die door middel van een samenwerkingsverband worden
nagestreefd zijn:
- Ondernemingen trachten de concurrentie in hun bedrijfstak te verminderen door samenwerking
aan te gaan. Dit is een horizontale vorm van samenwerking.
- Ondernemingen trachten het risico te verspreiden over verschillende bedrijven. Samenwerking
wordt hierbij gezocht om een bepaalde mate van risicospreiding te realiseren.
- Het bij elkaar brengen van specifieke ondernemingsgebieden. De ene onderneming ontleent haar
kracht aan het ontwikkelen van innovatieve producten een andere onderneming ontleent haar
kracht aan haar afzetkanalen. Een samenwerking tussen de twee ondernemingen ligt dan voor de
hand.
- Het wegnemen van specifieke barrières. Wanneer ene onderneming haar producten op een
buitenlandse markt wil introduceren, is een samenwerking met een lokale onderneming in dat
buitenland een effectieve strategie.
Oorzaak sterke toename van samenwerkingsverbanden “mondialisering van kennis”
4.1.1 Vormen van samenwerking
De belangrijkste vormen van samenwerkingsverbanden zijn:
Strategische alliantie en organisatorisch netwerk
Joint venture
Overname en fusie
Outsourcing
Licentievorm en franchising
Strategische alliantie:
Is sprake wanneer twee of meer verschillende ondernemingen op basis van een overeenkomst
samenwerken. Hierbij wordt geen nieuwe juridische eenheid opgericht. Beide bedrijven blijven als
zelfstandige ondernemingen bestaan doel van samenwerken is om te komen tot nieuwe kennis,
nieuwe producten en/of productiefaciliteiten
Organisatorisch netwerk:
Is een cluster van afhankelijke organisaties die zich op enigerlei wijze gebundeld hebben om als
collectiviteit een bepaald doel te bereiken
Joint venture:
Is sprake indien twee of meer verschillende ondernemingen op basis van een zekere
gelijkwaardigheid en onder inbreng van management een gezamenlijke dochteronderneming
, oprichten om gezamenlijk bepaalde activiteiten te ontplooien.
Overname en fusie:
Een fusie is de meest vergaande vorm van samenwerking. Bij een fusie gaan twee gelijkwaardige
ondernemingen samen. Van een overname of acquisitie is sprake indien een onderneming zich
volledig en eenzijdig moet schikken naar de doelstellingen en plannen van de partner.
Outsourcing:
Is een speciale vorm van samenwerken. Met de toenemende schaalvergroting bezinnen steeds meer
ondernemingen zich op hun kerntaken. Het resultaat hiervan is dat organisaties bepaalde activiteiten
afstoten naar andere ondernemingen.
Licentievorm en franchising:
Bij een licentie geeft een onderneming een andere onderneming het recht om tegen een bepaalde
vergoeding haar producten te maken. Een bekend voorbeeld is Coca-Cola. Deze onderneming geeft
een onderneming in het buitenland het recht om onder licentie Coca-Cola te produceren. Franchising
is een specifieke form van licentie, de voornamelijk voorkomt in de detailhandel. Bij een
samenwerking in franchisevorm is de franchisegever strikt gebonden aan uniforme richtlijnen van de
franchisegever, die betrekking hebben op winkelinrichting, inkoop, verkoopbevordering en
marketing, prijspolitiek en assortiment politiek.
Intensiteit van de samenwerking:
voorgaande vormen van samenwerkingsverbanden zijn qua intensiteit van samenwerking niet aan
elkaar gelijk. In de figuur hieronder zijn de verschillende vormen ingedeeld.
Zwak Samenwerking Sterk
4.1.2 Internationale samenwerkingsverbanden
Internationalisering in fasen:
Hoe gaan ondernemingen te werk wanneer ze het internationale pad opgaan?
1. Export- en/of importgerichtheid
2. Vertegenwoordiging
3. Het aangaan van een samenwerkingsverband
1. Export- en/of importgerichtheid:
In de eerste fase kiest een onderneming ervoor om de producten die in het eigen land zijn
vervaardigd nu ook in het buitenland te gaan verkopen. Het is een geografische uitbreiding van het
werkgebied. Ondernemingen die producten hebben waarmee in het eigen land geen grotere afzet
behaald kan worden, kunnen door het exporteren van deze producten een verdere groei realiseren.
4.1 Samenwerkingsverbanden
Meer dan ooit tevoren gaan bedrijven zowel in nationaal als in internationaal verband met elkaar
samenwerken. Samenwerkingsverbanden kunnen betrekking hebben op onder meer de uitwisseling
van knowhow, het opzetten van gezamenlijke in- en verkooppolitiek en het ontwikkelen van
winkelformules. Enkele strategische doelen die door middel van een samenwerkingsverband worden
nagestreefd zijn:
- Ondernemingen trachten de concurrentie in hun bedrijfstak te verminderen door samenwerking
aan te gaan. Dit is een horizontale vorm van samenwerking.
- Ondernemingen trachten het risico te verspreiden over verschillende bedrijven. Samenwerking
wordt hierbij gezocht om een bepaalde mate van risicospreiding te realiseren.
- Het bij elkaar brengen van specifieke ondernemingsgebieden. De ene onderneming ontleent haar
kracht aan het ontwikkelen van innovatieve producten een andere onderneming ontleent haar
kracht aan haar afzetkanalen. Een samenwerking tussen de twee ondernemingen ligt dan voor de
hand.
- Het wegnemen van specifieke barrières. Wanneer ene onderneming haar producten op een
buitenlandse markt wil introduceren, is een samenwerking met een lokale onderneming in dat
buitenland een effectieve strategie.
Oorzaak sterke toename van samenwerkingsverbanden “mondialisering van kennis”
4.1.1 Vormen van samenwerking
De belangrijkste vormen van samenwerkingsverbanden zijn:
Strategische alliantie en organisatorisch netwerk
Joint venture
Overname en fusie
Outsourcing
Licentievorm en franchising
Strategische alliantie:
Is sprake wanneer twee of meer verschillende ondernemingen op basis van een overeenkomst
samenwerken. Hierbij wordt geen nieuwe juridische eenheid opgericht. Beide bedrijven blijven als
zelfstandige ondernemingen bestaan doel van samenwerken is om te komen tot nieuwe kennis,
nieuwe producten en/of productiefaciliteiten
Organisatorisch netwerk:
Is een cluster van afhankelijke organisaties die zich op enigerlei wijze gebundeld hebben om als
collectiviteit een bepaald doel te bereiken
Joint venture:
Is sprake indien twee of meer verschillende ondernemingen op basis van een zekere
gelijkwaardigheid en onder inbreng van management een gezamenlijke dochteronderneming
, oprichten om gezamenlijk bepaalde activiteiten te ontplooien.
Overname en fusie:
Een fusie is de meest vergaande vorm van samenwerking. Bij een fusie gaan twee gelijkwaardige
ondernemingen samen. Van een overname of acquisitie is sprake indien een onderneming zich
volledig en eenzijdig moet schikken naar de doelstellingen en plannen van de partner.
Outsourcing:
Is een speciale vorm van samenwerken. Met de toenemende schaalvergroting bezinnen steeds meer
ondernemingen zich op hun kerntaken. Het resultaat hiervan is dat organisaties bepaalde activiteiten
afstoten naar andere ondernemingen.
Licentievorm en franchising:
Bij een licentie geeft een onderneming een andere onderneming het recht om tegen een bepaalde
vergoeding haar producten te maken. Een bekend voorbeeld is Coca-Cola. Deze onderneming geeft
een onderneming in het buitenland het recht om onder licentie Coca-Cola te produceren. Franchising
is een specifieke form van licentie, de voornamelijk voorkomt in de detailhandel. Bij een
samenwerking in franchisevorm is de franchisegever strikt gebonden aan uniforme richtlijnen van de
franchisegever, die betrekking hebben op winkelinrichting, inkoop, verkoopbevordering en
marketing, prijspolitiek en assortiment politiek.
Intensiteit van de samenwerking:
voorgaande vormen van samenwerkingsverbanden zijn qua intensiteit van samenwerking niet aan
elkaar gelijk. In de figuur hieronder zijn de verschillende vormen ingedeeld.
Zwak Samenwerking Sterk
4.1.2 Internationale samenwerkingsverbanden
Internationalisering in fasen:
Hoe gaan ondernemingen te werk wanneer ze het internationale pad opgaan?
1. Export- en/of importgerichtheid
2. Vertegenwoordiging
3. Het aangaan van een samenwerkingsverband
1. Export- en/of importgerichtheid:
In de eerste fase kiest een onderneming ervoor om de producten die in het eigen land zijn
vervaardigd nu ook in het buitenland te gaan verkopen. Het is een geografische uitbreiding van het
werkgebied. Ondernemingen die producten hebben waarmee in het eigen land geen grotere afzet
behaald kan worden, kunnen door het exporteren van deze producten een verdere groei realiseren.
