samenvatting Neuro 3 - BPPV

Neuro3: Beoordeling & behandeling van P met Beninge Paroxysmale
Positionele Vertigo(BPPV)

1. Definitie
 Benigne Paroxysmale Positionele Vertigo = BPPV :
- Benigne
 Goede prognose
 Vaak zelflimiterende ziekte
- Paroxysmaal
 Eerder episodische(kort) dan aanhoudende duizeligheid
 Ernstige, beperkende symptomen van korte duur
o Omwille van ernstige autonome kenmerken (zoals zweten,palpitaties, etc.) denken P vaak
dat ze hartaanval krijgen
Neurodegeneratieve symptomen zijn in combi met duizeligheid
- Positioneel
 Positioneel VS positionering
o Positioneel = associatie tussen klachten P en Δ in hoofdpositie mbt. Fz
o Positionele vertigo = vertigo
Vertigo kan door 2 mogelijke oorzaken komen
1) Getriggerd door Δ in hoofdpositie in ruimte
2) Ontstaan na Δ in hoofdpositie in ruimte mbt. Fz (specifieke positie)
vertigo = vertigo geïnduceerd door Δ in hoofdpositie mbt.Fz
 Meestal ≠ positioneel probleem wel positioneringsprobleem.
o M.a.w. meestal worden klachten veroorzaakt door beweging!
o in literatuur= positionele aspect vaker beschreven  naamgeving hiernaar verwijst
- Vertigo = zeer specifiek gevoel
 Draaiduizeligheid: illusoire gevoel beweging (meestal rotatie) van zichzelf / iemands omgeving.
 (non-vertiginous) dizziness
o Sensatie van verstoord spatiele oriëntatie zonder valse/ verstoord gevoel van beweging
 (internal) vertigo
o gevoel zelfbeweging wanneer ≠zelfbeweging plaatsvindt / gevoel verstoorde zelfbeweging
tijdens verder normale hoofdbeweging.
"interne" vestibulaire sensatie onderscheiden van "externe" visuele gevoel van
beweging.
 term ‘diziness’ = gebruikt kunnen worden
o vnl.wanneer P niet goed kunnen beschrijven wat er aan de hand is.
o meer algemene term (duizeligheid) = gemakkelijker te hanteren dan hele specifieke
beschrijving (draaiduizeligheid)
 residual diziness = nog # dagen duizelig zijn na behandelingsmaneuver
 Canalolitheasis
- Symptomen na bewegen beweging lokt symptomen uit
 Cupulolitheasis
- Klachten in specifieke positie van beweging




Nala Melis Pagina 1

, Neuro3: Beoordeling & behandeling van P met Beninge Paroxysmale
Positionele Vertigo(BPPV)

2. Epidemiologie
 volgende vaststellingen doen (louter info):
- Meest voorkomende aandoening gezien in
 gespecialiseerde balanskliniek (19,7% Grill 2014, 18% Beynon 1997)
 18,7% bij kinderen (Gioacchini 2014)
 tot 53,3% in de eerste lijn (Lüscher 2014)
 1/5
- 10,7 (Mizukoshi 1988) - 64 (Froehling 1991) /100.000 nieuwe gevallen per jaar
 Onder estimatie
 vaak serieuze onderschatting gemaakt
Antwerpen = zeker > 350 nieuwe gevallen/ jaar.
- Lifetime prevalentie van 2,4% (Von Brevern 2007)
- Specifiek voor ouderen = vaststellingen:
 9% niet-gediagnosticeerde BPPV arv. uitgebreide geriatrische beoordeling voor niet-evenwicht
gerelateerde klachten bij oudere patiënten (Oghalai 2000)
 6,2% positief voor BPPV bij ouderen (> 70j) met duizeligheidsklachten (van der Zaag-Loonen
2015)
1.4% effectief BPPV (14/45 geteste personen)
 indien oudere P + klagen over duizeligheid
- Steeds controleren voor BPPV
 Hoger valrissico bij/ tijdens BPPV-aanval
 ↑ leeftijd = ↑ kans op BPPV
 verhouding mannen-vrouwen = +/- 1-2 in ‘voordeel’ van vrouwen.
- sprake van hormonale factoren (bv. perimenopauzaal/puberteit) = ratio ↑ tot +/- 1-3,2.
 BPPV
- vaker bij vrouwen
- vaker bij oudere mensen
- onset leeftijd gemiddeld 55 j.

3. Etiologie/ pathogenese
 basis van BPPV (groen = belangrijkste zaken):
- Idiopathisch (plots voorkomen)
 meest voorkomend = 50%
- VIII-neuronitis, labyrintitis, infectiemiddenoor/ mastoid, operaties aan oor vb. stapedectomie (post-
acute vestibulopathie):
 10%
 Verergen conditie labyrint
- Inactiviteit/prolonged bedrest / slaap positie
 Slaappositie=kleine link
o P die op R-zij slapen = waarschijnlijk BPPV ontwikkelen R-zijde
maar NIETaltijd
- Hormonaal (menopauze/ puberteit)
- Ischemie
- Hoofdtrauma (vibratie (tandarts, trilplaten in fitness,..)whiplash,hoofd stoten in sport,…)
 vaak bij jongeren
 leidt meestal tot bilaterale klacht
 20%




Nala Melis Pagina 2

, Neuro3: Beoordeling & behandeling van P met Beninge Paroxysmale
Positionele Vertigo(BPPV)

 Indien andere vestibulaire aandoening = ↑ kans op BPPV
- Zeker indienlabyrint zelf wordt gecomprimeerd
vb:ischemische leasies, infecties, menières, lymfatic hydrops,…
verergeren conditie labyrint
 Orientatie kanalen
- Common crus = gezamenlijk deel verticale kanalen
 Ligt mediaal
- Horizontaal kanaal = extern kanaal
 30° opwaarts getilt
- Anterieur & posterieur kanaal
 Hoek 45° tiv. Saggitaal vlak
 90° tussen 2 kanalen
 Dia semi-circulaire kanalen = 0.8mm
 Vragen
- R-anterieur kanaal in vlak beweging bij op R-zij gaan liggen?
 45° naar rechts draaien
- Iets oprapen van de grond hoe hoofd positioneren voor R-ant-kanaal in vlak beweging te hebben?
 45° L-rotatie Sagittale vlak
 pathogenese literatuur:
- Cupulolithiasis
- Canalolithiasis
 hypothese
- veroorzaakt door losse otoconia (van macula utriculus)
 afkomstig van degeneratie otolithisch membraan
 otoconia = in meeste gevallen terecht in posterieur semi-circulair kanaal meest inferieure deel
 theoretisch meer kans is dat losse deeltjes hierin blijven vastzitten
 canalolithiasis
- otoconia blijven rondzwerven in endolymfe semi-circulair kanaal
 Zorgen voor een stertere endolymfe flow & langere duur
na # sec. nog gevoel dat P beweet ookal is hoofd stil
- Otoconia bewegen in richting endolymfe flow
in begin = beweging = fysiologisch gevoeld
- Indien otoconia ≠ bewegen in kanaal  geen bewegingssignaal geven
- Otoconia komen vanuit utriculus
- Vertraging + Korte nystagmus
- meest voorkomend
 figuur:
- stel je gaat van zittende positie (links boven) naar liggende positie (rechts op
linkerafbeelding):
 door positieverandering= mogelijks verschuiving otoconia
plaatsvinden.
 M.a.w. endolymfestroom zal iets langer duren & sterker zijn t.g.v.
beweging.
 zorgt ook voor dat na beweging nog even impressie hebt dat je nog
steeds aan het bewegen bent (wat klachten veroorzaakt).
zodra endolymfestroom stopt = verdwijnen symptomen
 smalle latentietijd + kortdurende nystagmus
 post.kanaal = laagste deel systeem in stand & ruglig


Nala Melis Pagina 3

, Neuro3: Beoordeling & behandeling van P met Beninge Paroxysmale
Positionele Vertigo(BPPV)

 cupulolithiasis
- otoconia vasthechten op cupula cupula Fz afhankelijk gaat afbuigen
- afbuiging zorgt voor signaal alsof je aan het bewegen bent
 zolang positie aangehouden blijft = cupula afgebogen = signaal
komen.
- Otoconia van utriculus naar kanaal + vasthechten in cupula
- Heavy cupula syndrome
- minder voorkomend
- bijna geen latentietijd + langdurende nystagmus
 cutoff waarde tussen 45-60s.
 nystagmus langer aanhoudt = vaak indicatie cupulolithiasis

 Vestibulithiasis
- Gehecht aan cupula aan zijde vestibulum

 meestal posterieur kanaal aangedaan
- aangetoond in tabel
 ASCC &HSCC zelden voorkomend
 indien in ruglig = post.kanaal vaak laagste deel systeem
- indien otoconia loskomen van microlaag utriculus
 kunnen in post.kanaal terechtkomen = zinken naar laagste
deel
 indien opstaan = otoconia nog steeds in kanaal
o kunnen niet weg door ampula
o bij bewegen hoofd = veroorzaken ambulate sensatie van beweging
 horizontaal kanaal
- anders voordoen dan posterieur kanaal

4. Tekenen en symptomen
 meest voorkomende symptomen:
- Vertigo = desoriëntatie
- Nystagmus = VOR verstoord
- Misselijkheid
 1/100
 Neurovegetatieve symptomen
- Posturale instabiliteit
 Symptomen =vnl. in ochtend
- na lange tijd neerliggen &snel opstaan
 grote invloed op otoconia die naar laagste punt Beweging zelf
zakken (vormen klonter)
invloed op endolymfestroom
 enkele uren rondloopt= effect veel kleiner
otoconia veel meer verspreid
kritieke waarde otoconia vereist om invloed te kunnen hebben op endolymfestroom.
 Symptomen zwakken af (vermoeidheid) bij herhaalde hoofdbewegingen in provocerende posities
- Vermoeidheid = indien veel bewegen = ↓symptomen door terug splitsen klonter
- P zo snel mogelijk helpen  liefst ’s morgens
 Steeds 30 sec.wachten in testpositie!!!


Nala Melis Pagina 4