Geschiedenis van de Beeldende Kunsten vanaf 1860
Stijlenkenmerken
1. 1860 – 1900: Op weg naar de moderne kunst
Impressionisme (1860 – 1900) Schilderkunst
La Vie Moderne
Kunstenaars Kenmerken
• Edouard Manet = Grondlegger van • Stedelijke en moderne thema’s
het Impressionisme • Parijs
- schilderde ook veel portretten, • Heldere tonen met ontbrekende
genretaferelen en historische tussenwaarden
taferelen • Alla prima schildertechniek ->
- wou komaf maken met taboes van canvas niet eerst bedekken met een
de burgerij bruine ondertoon
• Edgar Degas • Direct heldere kleuren op een
- haatte schilderen in de openlucht -> canvas
verkoos het binnen en uitgaansleven • Niet modelleren met tussentonen ->
- Ballet, opera, wasvrouwen, vrouwen donkere en lichte tinten naast elkaar
bij het toilet… • Lossere verfstreken
- Vastleggen van beweging en • Vooral landschappen
emoties • Manet schilderde ook veel
portretten, genretaferelen en
historische taferelen
• Manet wou komaf maken met
taboes van de burgerij
• Degas haatte schilderen in de
openlucht -> verkoos het binnen en
uitgaansleven
Typische Impressionisten (1874 – 1886)
Kunstenaars Kenmerken
• Claude Monet • In Frankrijk
- doel = wereld tonen zoals die was • Lange tendens naar een meer
met een onvoorbereid oog, heel vlak overtuigend realisme en anderzijds
- Schilderde meer en meer op een tendens naar abstractie
geheugen • Paradox -> verhoogde illusie van de
• Pierre-Auguste Renoir realiteit en aan de andere kant
, - Bestudeerde heel sterk de fotografie leggen ze de aandacht op de
- Gelijkenissen met Monet en Manet schilderkunstige materialiteit
- Schilderde graag het buitenleven • Negeren perspectief -> slechts een
- Zit tussen Monet en Manet platte doek met verf op!!
• Camille Pissarro • Niet de realiteit bevriezen maar
• Edgar Degas suggereren
• Natuurlijke wijze van belichting
Deze kunstenaars maakten hun eigen • Lichte en snelle toets
tentoonstelling 2 weken voor de opening • Schilderen zoveel mogelijk ter
van ‘le salon’ -> grote bedreiging voor het plaatse buiten
officiële salon • Mogelijk door nieuw materiaal ->
draagbare ezels, verftubes…
• Kleine werken (moesten alles zelf
dragen)
• Zuivere kleuren en tussenkleuren
• Lichte en frisse tinten
• Gebruikten vooral additieve kleuren
• Om kleurcontrasten te vermijden ->
kleurencirkel van Chevreul ->
complementaire kleuren
• Vermijden van aardkleuren en
zwarte tinten
Primaire kleuren = groen, blauw en rood die samen wit geven
Secundaire kleuren of tussentonen = geel, magenta en cyaanblauw
Additieve kleuren = kan je niet mixen vanuit pigmenten, ze bestaan uit licht
Subtractieve kleuren = zuivere tonen zoals blauw, geel en rood die samen zwart geven
Secundaire kleuren = oranje, groen en violet -> de schilderkunstige tussentonen
Post-impressionisme (1886 – 1907)
Vuilbakterm -> diverse, niet recht-lijnige termen
Neo-impressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Georges Seurat • Niet reële kleuren
- Mathematische toepassingen op • Complementaire kleuren ->
kleurenonderzoek simultaan kleurencontrast
- Pointillisme en Divisionisme • Kleurenharmonie door analoge en
- Gebruikte in het begin veel contrasterende kleuren
aardkleuren • Heel modern beeld -> fabrieken etc
• Paul Signac • Focus op hoe de mens zich
- Drijft het pointillisme verder ontspande
, • Neo-expressionisme is de bron van
abstracte kunst
Symbolisme binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Gustave Moreau • Geen unitaire beweging
- Redelijk pervers werk • Een meer intellectuele kunst
• James Ensor • Minder bezig met het
- Negatieve visie op de mens -> vindt wetenschappelijke
de mens lelijk en hypocriet • Geestelijke diepgang aan hun
- Burgerij draagt een masker van goed werken
gedrag en zeden • Gevoelens worden niet rechtstreeks
- Christus centraal weergegeven -> belang aan mysterie
• Fernand Khnopff • In deze sfeer veel geheime ordes
- Elementen van art nouveau • Zelfs het neo-expressionisme was te
- Aardtonen realistisch voor hen
- Zijn zus is vaak zijn model • Vooral in Brussel -> passeerde
• Odilon Redon minder in Parijs
• Paul Gaugain • Voorrang gevoelens, ideeën en
- Heel veel gereisd -> nomadische persoonlijke expressie
kunstenaar
- Grote kleurenvlakken, scherpe lijnen
en evenwichtige massa’s
- Eenvoudige vormen soms ook wel
synthetisme genoemd
- Bevriend met Van Gogh
- Religie speelt een grote rol
- Wou meer focussen op figuren en
portretten
• Les Nabis
- Groep kunstenaars
- Doel = vergeestelijking voorzetten
zoals Gaugain
- Nabis = hebreeuwse term voor
profeten
- Hadden hun eigen jargon en
ceremoniële riten in een tempel
terwijl ze zich Oosters kleedden
- Oosterse en Japanse invloeden
- Vorm boven inhoud
- Beelden vrouwen af om hun
geestelijke aspecten ipv hun
materiële
, Synthetisme
Kunstenaars Kenmerken
• Paul Gaugain • Systematische opbouw van de
compositie
• Schematische kunst
• Gesloten lijnen die de tekening
bepalen
• Hevige kleuren die deze gesloten
vormen opvullen
• Schaduwen worden weggelaten
• Derde dimensie wordt ondermijnd
• Diepte wordt opgebouwd vanuit de
objecten en niet vanuit de wetten
van perspectief
• Subjectieve impressies worden
getracht te uiten vanuit het
geheugen en de innerlijke kracht
Expressie en emotie binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Vincent Van Gogh • Alles gaat om gevoelens
- Artiste maudite
- Contrasterende kleuren
- Experimenteert door Gaugain met
een synthetische stijl
- Dynamische stijl
- Complementaire kleuren
• Edvard Munch
- Neemt tendensen van het
symbolisme over
- Alles draait om een gevoel van
kwelling
- Geobsedeerd met seks, dood en de
vrouw als destructieve kracht
Vorm en structuur binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken (in dit geval van Cézanne)
• Paul Cézanne • Vond dat kleur en vorm niet
• Schilderde heel vaak de Mont-Sainte gescheiden mocht worden
Victoire • Doeken opbouwen via heldere en
architecturale vormen
• Structuur aan in het doek als
geheeld
Stijlenkenmerken
1. 1860 – 1900: Op weg naar de moderne kunst
Impressionisme (1860 – 1900) Schilderkunst
La Vie Moderne
Kunstenaars Kenmerken
• Edouard Manet = Grondlegger van • Stedelijke en moderne thema’s
het Impressionisme • Parijs
- schilderde ook veel portretten, • Heldere tonen met ontbrekende
genretaferelen en historische tussenwaarden
taferelen • Alla prima schildertechniek ->
- wou komaf maken met taboes van canvas niet eerst bedekken met een
de burgerij bruine ondertoon
• Edgar Degas • Direct heldere kleuren op een
- haatte schilderen in de openlucht -> canvas
verkoos het binnen en uitgaansleven • Niet modelleren met tussentonen ->
- Ballet, opera, wasvrouwen, vrouwen donkere en lichte tinten naast elkaar
bij het toilet… • Lossere verfstreken
- Vastleggen van beweging en • Vooral landschappen
emoties • Manet schilderde ook veel
portretten, genretaferelen en
historische taferelen
• Manet wou komaf maken met
taboes van de burgerij
• Degas haatte schilderen in de
openlucht -> verkoos het binnen en
uitgaansleven
Typische Impressionisten (1874 – 1886)
Kunstenaars Kenmerken
• Claude Monet • In Frankrijk
- doel = wereld tonen zoals die was • Lange tendens naar een meer
met een onvoorbereid oog, heel vlak overtuigend realisme en anderzijds
- Schilderde meer en meer op een tendens naar abstractie
geheugen • Paradox -> verhoogde illusie van de
• Pierre-Auguste Renoir realiteit en aan de andere kant
, - Bestudeerde heel sterk de fotografie leggen ze de aandacht op de
- Gelijkenissen met Monet en Manet schilderkunstige materialiteit
- Schilderde graag het buitenleven • Negeren perspectief -> slechts een
- Zit tussen Monet en Manet platte doek met verf op!!
• Camille Pissarro • Niet de realiteit bevriezen maar
• Edgar Degas suggereren
• Natuurlijke wijze van belichting
Deze kunstenaars maakten hun eigen • Lichte en snelle toets
tentoonstelling 2 weken voor de opening • Schilderen zoveel mogelijk ter
van ‘le salon’ -> grote bedreiging voor het plaatse buiten
officiële salon • Mogelijk door nieuw materiaal ->
draagbare ezels, verftubes…
• Kleine werken (moesten alles zelf
dragen)
• Zuivere kleuren en tussenkleuren
• Lichte en frisse tinten
• Gebruikten vooral additieve kleuren
• Om kleurcontrasten te vermijden ->
kleurencirkel van Chevreul ->
complementaire kleuren
• Vermijden van aardkleuren en
zwarte tinten
Primaire kleuren = groen, blauw en rood die samen wit geven
Secundaire kleuren of tussentonen = geel, magenta en cyaanblauw
Additieve kleuren = kan je niet mixen vanuit pigmenten, ze bestaan uit licht
Subtractieve kleuren = zuivere tonen zoals blauw, geel en rood die samen zwart geven
Secundaire kleuren = oranje, groen en violet -> de schilderkunstige tussentonen
Post-impressionisme (1886 – 1907)
Vuilbakterm -> diverse, niet recht-lijnige termen
Neo-impressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Georges Seurat • Niet reële kleuren
- Mathematische toepassingen op • Complementaire kleuren ->
kleurenonderzoek simultaan kleurencontrast
- Pointillisme en Divisionisme • Kleurenharmonie door analoge en
- Gebruikte in het begin veel contrasterende kleuren
aardkleuren • Heel modern beeld -> fabrieken etc
• Paul Signac • Focus op hoe de mens zich
- Drijft het pointillisme verder ontspande
, • Neo-expressionisme is de bron van
abstracte kunst
Symbolisme binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Gustave Moreau • Geen unitaire beweging
- Redelijk pervers werk • Een meer intellectuele kunst
• James Ensor • Minder bezig met het
- Negatieve visie op de mens -> vindt wetenschappelijke
de mens lelijk en hypocriet • Geestelijke diepgang aan hun
- Burgerij draagt een masker van goed werken
gedrag en zeden • Gevoelens worden niet rechtstreeks
- Christus centraal weergegeven -> belang aan mysterie
• Fernand Khnopff • In deze sfeer veel geheime ordes
- Elementen van art nouveau • Zelfs het neo-expressionisme was te
- Aardtonen realistisch voor hen
- Zijn zus is vaak zijn model • Vooral in Brussel -> passeerde
• Odilon Redon minder in Parijs
• Paul Gaugain • Voorrang gevoelens, ideeën en
- Heel veel gereisd -> nomadische persoonlijke expressie
kunstenaar
- Grote kleurenvlakken, scherpe lijnen
en evenwichtige massa’s
- Eenvoudige vormen soms ook wel
synthetisme genoemd
- Bevriend met Van Gogh
- Religie speelt een grote rol
- Wou meer focussen op figuren en
portretten
• Les Nabis
- Groep kunstenaars
- Doel = vergeestelijking voorzetten
zoals Gaugain
- Nabis = hebreeuwse term voor
profeten
- Hadden hun eigen jargon en
ceremoniële riten in een tempel
terwijl ze zich Oosters kleedden
- Oosterse en Japanse invloeden
- Vorm boven inhoud
- Beelden vrouwen af om hun
geestelijke aspecten ipv hun
materiële
, Synthetisme
Kunstenaars Kenmerken
• Paul Gaugain • Systematische opbouw van de
compositie
• Schematische kunst
• Gesloten lijnen die de tekening
bepalen
• Hevige kleuren die deze gesloten
vormen opvullen
• Schaduwen worden weggelaten
• Derde dimensie wordt ondermijnd
• Diepte wordt opgebouwd vanuit de
objecten en niet vanuit de wetten
van perspectief
• Subjectieve impressies worden
getracht te uiten vanuit het
geheugen en de innerlijke kracht
Expressie en emotie binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken
• Vincent Van Gogh • Alles gaat om gevoelens
- Artiste maudite
- Contrasterende kleuren
- Experimenteert door Gaugain met
een synthetische stijl
- Dynamische stijl
- Complementaire kleuren
• Edvard Munch
- Neemt tendensen van het
symbolisme over
- Alles draait om een gevoel van
kwelling
- Geobsedeerd met seks, dood en de
vrouw als destructieve kracht
Vorm en structuur binnen het neo-expressionisme
Kunstenaars Kenmerken (in dit geval van Cézanne)
• Paul Cézanne • Vond dat kleur en vorm niet
• Schilderde heel vaak de Mont-Sainte gescheiden mocht worden
Victoire • Doeken opbouwen via heldere en
architecturale vormen
• Structuur aan in het doek als
geheeld
