Samenvatting gezondheid en maatschappij gezondheidsbevordering

lOMoARcPSD|12869796




Gezondheidsbevordering

HOOFDSTUK 1: Inleiding
1.1 Indeling preventie naargelang type maatregel

a) Gezondheidsbescherming: geen directe tussenkomst burger
Vb: voedselveiligheid (gebeurt boven ons hoofd)

b) Ziektepreventie: maatregelen om specifieke ziekte te voorkomen
Vb: vaccinaties

c) Gezondheidsbevordering: focussen op fysieke en sociale omgeving en levensstijl mensen
Vb: tournée minerale, veilige fietspaden

Vertrekpunt Doelgroep Oriëntatie Actoren
Ziektepreventie Ziekte Risicogroepen Negatief Medici
Gezondheidsbevordering Gezondheid Algemene Positief Deskundigen
populatie diverse
disciplines
Deze 2 hangen sterk aan elkaar

 Ziekte bestrijden <=> gezondheid verbeteren

HOOFDSTUK 2: Verschillende soorten preventie
1) Primaire preventie
− Aanpakken oorzaken factoren zieke
Vb: mondmasker, verbod frisdrank, reglementering op roken, nutri−score.
− Doelgroep: gezonde mensen: totale populatie/specifieke groep

Vb: kans op 80jaar worden
Niet rokers: 80%
Rokers: 30%
Mensen die gestopt zijn: 45%
 Vaak 8wat maakt het nu nog uit, ik rook al zo lang9
 Niet correct


2) Secundaire preventie
− Richten op detecteren van ziektes
− Vroeg stadium
Vb: screeningsprogramma’s kanker

− Doelgroep:
− Totale populatie (=universele screening)
Vb: hielprik bij baby’s
− Risicogroepen (=case finding)
Vb: familiegeschiedenis borstkanker

3) Tertiaire preventie
=zorggerichte preventie
− Tegengaan verslechtering gezondheidstoestand, voorkomen complicatie
− Verbeteren genezing
Vb: levensstijlprogramma9s diabetespatiënten
− Doelgroep: zieke mensen

, lOMoARcPSD|12869796




4) Quaternaire preventie
− Vermijden overmedicalisering
Vb: beperken gebruik antibiotica (nu al beter)
Vb: onnodig onderzoeken (hier erg: ‘het kost toch niets voor de patiënt’)



5) Primordiale of proactieve preventie
− Nieuw concept
− gericht op in stand houden Algemene voorwaarden voor gezondheid
− Economische, sociale en culturele voorwaarden
Vb: stabiele economische status
 Bestrijding kansarmoede
 Goede scholen
 Geen uitsluiting bevolkingsgroepen
− Upstream strategieën
 Een rivier met allemaal drenkelingen door van waterval te vallen
 Mensen proberen drenkelingen te redden
 1 persoon gaat bovenaan waterval gaan kijken naar oorzaak vallen
 Voorkomen van armoede, goede huisvesting, educatie,&
 Meer kans op gezonde mensen
 Vorm preventie
 Rijkt ver buiten medische sector!


− Doelgroepen: Ganse populatie / Specifieke groepen


Samenvatting




2

, lOMoARcPSD|12869796




HOOFDSTUK 3: Indeling preventie in geestelijke gezondheidszorg
− Andere termen
− Bij alcohol en drugpreventie (ontstaan uit geestelijke gezondheidszorg)

a) Universele preventie
 Totale bevolking
 Vooraleer problemen er zijn

b) Selectieve preventie
 Risicogroepen (kinderen van alcoholverslaafden)

c) Geïndiceerde preventie
 Personen met problemen
 Nog geen diagnose gekregen

d) Zorggerelateerde preventie:
 Gericht op voorkomen van complicaties

3.1 WHO definitie gezondheidsbevordering
−focus op individu en omgeving
Het proces waardoor mensen of groepen van mensen in staat gesteld worden om meer controle
te verwerven over de determinanten van hun gezondheid, en zo hun gezondheid te verbeteren.
−Ottawa Charter, 1986


Gezondheid:

− =/ afwezigheid ziekte
− Toestand van volledig welbevinden van:
 Fysiek
 Sociaal
 Psychisch



3.2 Health field concept (lalonde)

− Biologische factoren niet te beïnvloeden
− Vooral levensstijl en omgeving beïnvloeden

a) Levenstijlgedragingen
− Fysieke activiteiten
− Rookgedrag
− Alcoholgebruik
− Slaapgedrag
− Seksueel gedrag
− Helm dragen
− Beschermen oren
− Voedsel