Financiële analyse van de onderneming
Hoofdstuk 1: Inleiding
Boekhouden = registratie van handelingen binnen een bedrijf tijdens een bepaalde periode
→ Financiële analyse volgt op boekhouden
Balans, resultatenrekening, jaarrekening
Jaarrekening: 4 elementen
1) Balans: momentopname
2) Resultatenrekening: samenvatting van een jaar: kosten en opbrengsten
3) Toelichtingen
4) Sociale balans: staat tewerkgestelde personen, personeelsverloop, opleidingen, …
1) Wat is een onderneming
Definitie 1: = organisatie waar productiefactoren samen een toegevoegde waarde voorbrengen
waaruit elk van deze factoren ook verder wordt vergoed
Productiefactoren:
• Arbeid
• Kapitaal
• Grondstoffen
Productiefactoren → productie → product → markt
Kosten opbrengsten
Balans resultatenrekening
Definitie 2: = bedrijf creëert dagelijks toegevoegde waarde
Aankoop grondstoffen → bedrijf → verkoop product => toegevoegde waarde
Waarom toegevoegde waarde:
• Vergoeding arbeid
• Belastingen
• Vergoeding EV
• Vergoeding VV
• Vergoeding kapitaal
Definitie 3: geld investeren om te beleggen in productiefactoren
• Grondstoffen We maken producten en hopelijk zijn er dan klanten en die ze betalen
• Machines
• Rekening courant Bedrijf gaat dus dagdagelijks opzoek nr geld, investeert en zorgt ervoor
• Personeel dat geïnvesteerd geld weer in geld terugkomt (verkoop van producten
• … via klanten die betalen)
,Output van ene onderneming is de input van de volgende onderneming, creëren toegevoegde waarde
→ gecumuleerde toegevoegde waarde is het Bruto Binnenlands Product (BBP)
2) Agency relatie
Het bedrijf heeft meerdere partners, belanghebbenden:
• Leveranciers
• Klanten
• Overheid: economische leefbaarheid (toeg w en werkgelegenheid)
• Personeel: economische leefbaarheid (lonen, …) liq en rend
• Aandeelhouders: dividenden, kapitaalwinst, … liq, sol en rend
• Leiding bedrijf: intern controlesysteem, beslissingen
• Financiële instelling: kan lening aflossen en intresten betalen? Liquiditeit
Partners – leven in bedrijfsomgeving en willen informatie
=> jaarrekening → met die info analyses maken:
• Horizontale analyse
o Gegevens balansen en resultatenrekeningen onderling vergelijken
o Evolutie in tijd bestuderen
• Verticale analyse
o Posten balans en resultatenrekening % uitgedrukt voor analyse van structuur van
activa, passiva en resultaten
• Ratioanalyse
o Verhoudingsgetal 2 of meer gegevens van balans of RR die met elkaar in relatie staan
• Kasstroomanalyse
o Welke kasstromen uit operaties, investeringen en financiering komen
Agency relatie = contract waardoor een “principal” zich verbindt met ander persoon “agent”, zodat
deze in de plaats van de principal zou handelen ivm bepaalde beslissingsbevoegdheid
3) Rol van de financiële analyse
Via financiële informatie beslissen belanghebbenden over contractuele modaliteiten en
vergoedingen: investerings- en kredietbeslissingen, loonnegociaties, fiscale rulings, …
Doel financiële analyse: financiële toestand van onderneming door lichten op grond van
historische gegevens
Info in de jaarrekening !!
, 4) Ratioanalyse
Voor de financiële beoordeling van een onderneming , 4 basiselementen:
1) Rentabiliteit
• De vergelijking van opbrengsten en kosten die ontstaan ten gevolge van de werking van de
onderneming in een bepaalde periode
• Opbrengsten en kosten → resultatenrekening
Voldoende rentabiliteit = verschil tss opbrengsten en kosten is voldoende in vgl met het
geïnvesteerde vermogen (balans)
Bij kosten en opbrengsten, maakt het niet uit wanneer deze ontvangen of betaald worden → boeken
als kost, maar geen uitgave (kas)
2) Liquiditeit
• De vergelijking van kasinkomsten met kasuitgaven
• Liquiditeitstekort: onvoldoende inkomsten om uitgaven te dragen en ook geen bijkomende
financiering
• Kasuitgaven en kasinkomsten
Onvoldoende liquiditeit = onderneming failliet als haar krediet geschokt is, dwz omdat zij niet
liquide is
onvoldoende inkomsten om uitgaven te dragen + geen extra financiering
3) Solvabiliteit
schuldgraad
→ Staat in verband met de rendabiliteit en liquiditeit
Solvabiliteit en rendabiliteit: financiële hefboom
• In de mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan de kost van de aangetrokken
schuldfinanciering, komt dit overschot toe aan het aandelenkapitaal en wordt de
rendabiliteit daardoor naar omhoog gedreven
• Negatieve financiële hefboom: als de schuldfinanciering procentueel meer kost dan de
rendabiliteit die met geïnvesteerd vermogen wordt behaald
Solvabiliteit en liquiditeit: dekking
• Naarmate onderneming investeringen minder met eigen middelen en meer met schulden
financiert, worden verplichtingen tot intrestbetaling en schuldaflossing groter
• Mate waarin er voldoende kasmiddelen zijn om financiële verplichtingen te dekken, neemt af
en risico van niet-betaling of illiquiditeit neemt toe
, 4) Toegevoegde waarde
= waarde van de geproduceerde / verkochte goederen en diensten
min de waarde van de aangekochte / verbruikte goederen en diensten
= waarde van de productie min het intermediair verbruik
Toegevoegde waarde dient als vergoeding voor de productiefactoren:
• Personeel: lonen en wedden
• (im)materiële uitrusting: afschrijvingen
• Financieringsbronnen: rente op VV en winst op EV
• Overheidsinfrastructuur: belastingen
Opbrengsten >< kasinkomsten en kosten >< kasuitgaven
Uitleg hb deel 1, p7
Opbrengsten (geen kasinkomsten): terugneming van waardeverminderingen
Kosten (geen kasuitgaven): afschrijvingen
Kasinkomsten (geen opbrengsten): nieuwe aandelenkapitaal
Kasuitgaven (geen kosten): investeringsuitgaven
Cashflow na belastingen is het verband tussen rendabiliteit en liquiditeit
→ Voldoende liquiditeit komt niet overeen met positieve rendabiliteit
→ Chronische negatieve rendabiliteit : het bedrijf kan niet alle kosten dekken met opbrengsten en
op LT kan dit zorgen voor illiquiditeit als er geen andere kasinkomsten gevonden worden
Je kan ook niet rendabel zijn zonder dat er liquiditeitsmoeilijkheden zijn: vb opbrengsten voldoende
voor kosten en daardoor niet investeren
Hoofdstuk 1: Inleiding
Boekhouden = registratie van handelingen binnen een bedrijf tijdens een bepaalde periode
→ Financiële analyse volgt op boekhouden
Balans, resultatenrekening, jaarrekening
Jaarrekening: 4 elementen
1) Balans: momentopname
2) Resultatenrekening: samenvatting van een jaar: kosten en opbrengsten
3) Toelichtingen
4) Sociale balans: staat tewerkgestelde personen, personeelsverloop, opleidingen, …
1) Wat is een onderneming
Definitie 1: = organisatie waar productiefactoren samen een toegevoegde waarde voorbrengen
waaruit elk van deze factoren ook verder wordt vergoed
Productiefactoren:
• Arbeid
• Kapitaal
• Grondstoffen
Productiefactoren → productie → product → markt
Kosten opbrengsten
Balans resultatenrekening
Definitie 2: = bedrijf creëert dagelijks toegevoegde waarde
Aankoop grondstoffen → bedrijf → verkoop product => toegevoegde waarde
Waarom toegevoegde waarde:
• Vergoeding arbeid
• Belastingen
• Vergoeding EV
• Vergoeding VV
• Vergoeding kapitaal
Definitie 3: geld investeren om te beleggen in productiefactoren
• Grondstoffen We maken producten en hopelijk zijn er dan klanten en die ze betalen
• Machines
• Rekening courant Bedrijf gaat dus dagdagelijks opzoek nr geld, investeert en zorgt ervoor
• Personeel dat geïnvesteerd geld weer in geld terugkomt (verkoop van producten
• … via klanten die betalen)
,Output van ene onderneming is de input van de volgende onderneming, creëren toegevoegde waarde
→ gecumuleerde toegevoegde waarde is het Bruto Binnenlands Product (BBP)
2) Agency relatie
Het bedrijf heeft meerdere partners, belanghebbenden:
• Leveranciers
• Klanten
• Overheid: economische leefbaarheid (toeg w en werkgelegenheid)
• Personeel: economische leefbaarheid (lonen, …) liq en rend
• Aandeelhouders: dividenden, kapitaalwinst, … liq, sol en rend
• Leiding bedrijf: intern controlesysteem, beslissingen
• Financiële instelling: kan lening aflossen en intresten betalen? Liquiditeit
Partners – leven in bedrijfsomgeving en willen informatie
=> jaarrekening → met die info analyses maken:
• Horizontale analyse
o Gegevens balansen en resultatenrekeningen onderling vergelijken
o Evolutie in tijd bestuderen
• Verticale analyse
o Posten balans en resultatenrekening % uitgedrukt voor analyse van structuur van
activa, passiva en resultaten
• Ratioanalyse
o Verhoudingsgetal 2 of meer gegevens van balans of RR die met elkaar in relatie staan
• Kasstroomanalyse
o Welke kasstromen uit operaties, investeringen en financiering komen
Agency relatie = contract waardoor een “principal” zich verbindt met ander persoon “agent”, zodat
deze in de plaats van de principal zou handelen ivm bepaalde beslissingsbevoegdheid
3) Rol van de financiële analyse
Via financiële informatie beslissen belanghebbenden over contractuele modaliteiten en
vergoedingen: investerings- en kredietbeslissingen, loonnegociaties, fiscale rulings, …
Doel financiële analyse: financiële toestand van onderneming door lichten op grond van
historische gegevens
Info in de jaarrekening !!
, 4) Ratioanalyse
Voor de financiële beoordeling van een onderneming , 4 basiselementen:
1) Rentabiliteit
• De vergelijking van opbrengsten en kosten die ontstaan ten gevolge van de werking van de
onderneming in een bepaalde periode
• Opbrengsten en kosten → resultatenrekening
Voldoende rentabiliteit = verschil tss opbrengsten en kosten is voldoende in vgl met het
geïnvesteerde vermogen (balans)
Bij kosten en opbrengsten, maakt het niet uit wanneer deze ontvangen of betaald worden → boeken
als kost, maar geen uitgave (kas)
2) Liquiditeit
• De vergelijking van kasinkomsten met kasuitgaven
• Liquiditeitstekort: onvoldoende inkomsten om uitgaven te dragen en ook geen bijkomende
financiering
• Kasuitgaven en kasinkomsten
Onvoldoende liquiditeit = onderneming failliet als haar krediet geschokt is, dwz omdat zij niet
liquide is
onvoldoende inkomsten om uitgaven te dragen + geen extra financiering
3) Solvabiliteit
schuldgraad
→ Staat in verband met de rendabiliteit en liquiditeit
Solvabiliteit en rendabiliteit: financiële hefboom
• In de mate dat geïnvesteerde middelen meer renderen dan de kost van de aangetrokken
schuldfinanciering, komt dit overschot toe aan het aandelenkapitaal en wordt de
rendabiliteit daardoor naar omhoog gedreven
• Negatieve financiële hefboom: als de schuldfinanciering procentueel meer kost dan de
rendabiliteit die met geïnvesteerd vermogen wordt behaald
Solvabiliteit en liquiditeit: dekking
• Naarmate onderneming investeringen minder met eigen middelen en meer met schulden
financiert, worden verplichtingen tot intrestbetaling en schuldaflossing groter
• Mate waarin er voldoende kasmiddelen zijn om financiële verplichtingen te dekken, neemt af
en risico van niet-betaling of illiquiditeit neemt toe
, 4) Toegevoegde waarde
= waarde van de geproduceerde / verkochte goederen en diensten
min de waarde van de aangekochte / verbruikte goederen en diensten
= waarde van de productie min het intermediair verbruik
Toegevoegde waarde dient als vergoeding voor de productiefactoren:
• Personeel: lonen en wedden
• (im)materiële uitrusting: afschrijvingen
• Financieringsbronnen: rente op VV en winst op EV
• Overheidsinfrastructuur: belastingen
Opbrengsten >< kasinkomsten en kosten >< kasuitgaven
Uitleg hb deel 1, p7
Opbrengsten (geen kasinkomsten): terugneming van waardeverminderingen
Kosten (geen kasuitgaven): afschrijvingen
Kasinkomsten (geen opbrengsten): nieuwe aandelenkapitaal
Kasuitgaven (geen kosten): investeringsuitgaven
Cashflow na belastingen is het verband tussen rendabiliteit en liquiditeit
→ Voldoende liquiditeit komt niet overeen met positieve rendabiliteit
→ Chronische negatieve rendabiliteit : het bedrijf kan niet alle kosten dekken met opbrengsten en
op LT kan dit zorgen voor illiquiditeit als er geen andere kasinkomsten gevonden worden
Je kan ook niet rendabel zijn zonder dat er liquiditeitsmoeilijkheden zijn: vb opbrengsten voldoende
voor kosten en daardoor niet investeren
