TPMM: krachtig omgaan met onmacht
Inleiding
Gevoelens van onmacht zorgen er voor dat je niet professioneel kunt optreden.
Onmacht verhindert dat je empathisch kunt omgaan met je patiënt. Het is belangrijk om na te gaan
waarom je zoiets ervaart. Kan ook reden zijn van burn-out. Je schuldig voelen (ook onmacht).
Uitgangspunten
• Opleidingen vaak gericht op het onder controle krijgen
• Mensen kiezen opleiding verpleegkunde: ik haal veel uit relaties aangaan met mensen.
• Tien jaar later zijn zij dit wat kwijt, relatiegerichtheid is weg, compassiemoeheid ontstaat.
• Wat gebeurt er?
o Ze zijn uitgeput om zich onmachtig te voelen, ze hebben het gehad om geraakt te
worden door het verhaal.
o Ze laten het verhaal niet meer binnenkomen.
• Protocols, guidelines,… zijn belangrijk Hulpverleners kunnen opgezogen worden door verslagen
maken. Ze komen niet meer op kern van hun passie.
• Vermijden zorgvragers, gaan dingen doen om geen contact meer te hebben met patiënten
Vluchten weg van onmachtgevoelens.
• Gevolg:
o Verliezen respectvolle attidude
o Onmacht bestrijden.
o Verstillen, vermijden van zorgvragers.
o Onmacht mag en zal er altijd zijn kan je niet vermijden als je contact hebt met pt.
o Bewustzijn en professionaliteit maakt dat je pt minder alleen + minder onmacht voelt.
, Respect
• Sleutelwoord
• Wat je zelf doet, vind je meestal ‘respectvol’
• Niet meer zien van gemeenschappelijke waarden, maar strijden over normen.
• Door dit te verdedigen, werk je tegen mekaar en niet samen.
• Op drie niveau’s:
• Naar jezelf toe
• In je relatie met zorgvragers
• In je relatie met je teamgenoten
Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
De hulpverleningsrelatie - mogelijkheden
• Waarom hebben we het gekozen?
• Grote winst als je ‘geeft’
• Toch verliezen we het vaak gaandeweg
• Ook economisch: betere band is beter resultaat
Je stelt je als HV ook kwetsbaar op, je geniet er van om te horen van pt dat gesprek
opluchtte.
Probleem is dat we te veel verlangen naar de relatie met zorgvrager.
Het is fijn om van betekennis te zijn maar je pt kan ook geen bedankt zeggen en zeggen dat
hij u niet kan hebben.
Als HV zich niet goed voelt in relatie met pt dan neemt HV afstand. Onderzoek heeft aangetoond dat
dit er voor zorgt dat patiënt een langer traject zal afleggen.
Gevoel van onmacht - mogelijkheden
• Waarden en normen PAS OP: zoek naar wat bindt mij met mijn patiënt?
o Als je merkt dat je geen overeenstemming vindt, zoek naar gemeenschappelijkheid.
o Niet discussiëren over verschillende normen.
• Vereenvoudigen soms – afstand kan een overlevingsmechanisme zijn
• Selectieve waarneming en subjectieve interpretative:
o Als je mensen in hokjes kunt plaatsen dan kun je afstand nemen. Je hoeft je onmacht
niet te beleven, je moet niet meer naar jezelf kijken.
o Je moet bereid zijn om je oordeel bij te stellen.
Wikkels en ont’wikkelen’
• ‘in’gewikkeld voor en na de geboorte
Vb. Elvire verhaal dochter is het kind van een klant van Elvire, is wikkel dat kind meekrijgt.
• Iedereen krijgt wikkels mee= referentiekader.
• Cultuur en persoonlijke zaken slaan ook wikkels om iemand.
• Positief en negatief
• Wikkels ‘ver’vormen het beeld over jezelf en de wereld
• Pijnlijke confrontaties zorgen voor nog strakker wikkelen We gaan meer structuur, regels of
terugvallen op vroegkinderlijke ervaringen om pijnlijke confrontaties aan te kunnen. Als je als HV
onmacht ervaart dan val je terug op vroegkinderlijke ervaringen.
• Hechting – veilig of onveilig? Vb. Elvire: als ze onmacht ervaart, gaat ze nog meer terugvallen op
wikkel van moeilijk aangaan van relaties. Ze gaat mensen nog meer op afstand houden.
• Ook hulpverleners hebben wikkels Bewust omgaan met anderen vraagt zicht op eigen wikkels.
Inleiding
Gevoelens van onmacht zorgen er voor dat je niet professioneel kunt optreden.
Onmacht verhindert dat je empathisch kunt omgaan met je patiënt. Het is belangrijk om na te gaan
waarom je zoiets ervaart. Kan ook reden zijn van burn-out. Je schuldig voelen (ook onmacht).
Uitgangspunten
• Opleidingen vaak gericht op het onder controle krijgen
• Mensen kiezen opleiding verpleegkunde: ik haal veel uit relaties aangaan met mensen.
• Tien jaar later zijn zij dit wat kwijt, relatiegerichtheid is weg, compassiemoeheid ontstaat.
• Wat gebeurt er?
o Ze zijn uitgeput om zich onmachtig te voelen, ze hebben het gehad om geraakt te
worden door het verhaal.
o Ze laten het verhaal niet meer binnenkomen.
• Protocols, guidelines,… zijn belangrijk Hulpverleners kunnen opgezogen worden door verslagen
maken. Ze komen niet meer op kern van hun passie.
• Vermijden zorgvragers, gaan dingen doen om geen contact meer te hebben met patiënten
Vluchten weg van onmachtgevoelens.
• Gevolg:
o Verliezen respectvolle attidude
o Onmacht bestrijden.
o Verstillen, vermijden van zorgvragers.
o Onmacht mag en zal er altijd zijn kan je niet vermijden als je contact hebt met pt.
o Bewustzijn en professionaliteit maakt dat je pt minder alleen + minder onmacht voelt.
, Respect
• Sleutelwoord
• Wat je zelf doet, vind je meestal ‘respectvol’
• Niet meer zien van gemeenschappelijke waarden, maar strijden over normen.
• Door dit te verdedigen, werk je tegen mekaar en niet samen.
• Op drie niveau’s:
• Naar jezelf toe
• In je relatie met zorgvragers
• In je relatie met je teamgenoten
Belemmeringen en uitdagingen in de hulpverleningsrelatie
De hulpverleningsrelatie - mogelijkheden
• Waarom hebben we het gekozen?
• Grote winst als je ‘geeft’
• Toch verliezen we het vaak gaandeweg
• Ook economisch: betere band is beter resultaat
Je stelt je als HV ook kwetsbaar op, je geniet er van om te horen van pt dat gesprek
opluchtte.
Probleem is dat we te veel verlangen naar de relatie met zorgvrager.
Het is fijn om van betekennis te zijn maar je pt kan ook geen bedankt zeggen en zeggen dat
hij u niet kan hebben.
Als HV zich niet goed voelt in relatie met pt dan neemt HV afstand. Onderzoek heeft aangetoond dat
dit er voor zorgt dat patiënt een langer traject zal afleggen.
Gevoel van onmacht - mogelijkheden
• Waarden en normen PAS OP: zoek naar wat bindt mij met mijn patiënt?
o Als je merkt dat je geen overeenstemming vindt, zoek naar gemeenschappelijkheid.
o Niet discussiëren over verschillende normen.
• Vereenvoudigen soms – afstand kan een overlevingsmechanisme zijn
• Selectieve waarneming en subjectieve interpretative:
o Als je mensen in hokjes kunt plaatsen dan kun je afstand nemen. Je hoeft je onmacht
niet te beleven, je moet niet meer naar jezelf kijken.
o Je moet bereid zijn om je oordeel bij te stellen.
Wikkels en ont’wikkelen’
• ‘in’gewikkeld voor en na de geboorte
Vb. Elvire verhaal dochter is het kind van een klant van Elvire, is wikkel dat kind meekrijgt.
• Iedereen krijgt wikkels mee= referentiekader.
• Cultuur en persoonlijke zaken slaan ook wikkels om iemand.
• Positief en negatief
• Wikkels ‘ver’vormen het beeld over jezelf en de wereld
• Pijnlijke confrontaties zorgen voor nog strakker wikkelen We gaan meer structuur, regels of
terugvallen op vroegkinderlijke ervaringen om pijnlijke confrontaties aan te kunnen. Als je als HV
onmacht ervaart dan val je terug op vroegkinderlijke ervaringen.
• Hechting – veilig of onveilig? Vb. Elvire: als ze onmacht ervaart, gaat ze nog meer terugvallen op
wikkel van moeilijk aangaan van relaties. Ze gaat mensen nog meer op afstand houden.
• Ook hulpverleners hebben wikkels Bewust omgaan met anderen vraagt zicht op eigen wikkels.
