De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie.
H2. De axioma’s
1. De onmogelijkheid om niet te communiceren.
Ieder gedrag heeft bij interactie een berichtwaarde, al het gedrag is communicatie. Mensen negeren
is ook communicatie: want je laat aan de anderen zien dat je geen zin hebt om te praten en dat je
met rust gelaten wilt worden.
Of de communicatie slaagt, heeft te maken in hoeverre de berichtwaarde begrepen wordt door de
persoon waarmee je communiceert.
Communnicatie die begrepen wordt door de persoon waarmee gecommuniceerd wordt, heet
‘communicatie’. Het communicatie dat je ‘stuurt’ naar de andere persoon, begrepen of niet
begrepen, heet een ‘bericht’. Een serie van berichten tussen personen heet ‘interactie’.
- Schizofreen dilemma: schizofreen doet zijn best om niet te communiceren, maar door te zwijgen,
zichzelf terug te trekken etc, is hij met zijn gedrag tóch aan het communiceren. Hij wordt
geconronteerd met de onmogelijke taak om te ontkennen dat hij communiceert, terwijl hij
tegelijkertijd moet ontkennen dat zijn ontkenning communicatie is.
2. De inhouds en betrekkings niveau van de communicatie.
Communicatie kent ‘rapport’ en ‘bevel’ aspecten: Ze brengen informatie over maar leggen
tegelijkertijd ook een gedrag op.
- Rapport: de inhoud van het bericht, kan gaan over alles wat communiceerbaar is.
- Bevel: De wijze waarop een bericht moet worden opgevat, naar de betrekking tussen de personen.
Eenzelfde bericht kan verschillende betrekkingen hebben.
- Computergebruik heeft rapport en bevel aspecten. Computer heeft informatie nodig (rapport) en
informatie over deze informatie (metainformatie – bevel). Ofterwijl: De een brengt de
communicatie over en de ander zegt hoe deze communicatie opgevat moet worden.
- Meta communicatie: communiceren over het communiceren. Dingen kunnen soms op twee
manieren worden opgevat,
3. De interpunctie van de loop der gebeurtenissen.
Communicatie als een ononderbroken reeks van uitwisseling van reacties. A zegt iets, B reageert, a
reageert hierop etc. De uitwisseling bestaat uit stimulus, respons en bekrachtiging.
- Als mensen langdurige uitwisseling met elkaar hebben lijkt het vaak of een iemand het initiatief
neemt, domineert, er worden dus onderlinge gedragspatronen ontwikkeld. Interpunctie van de
communicatie organiseert het gedrag. Karakter van een betrekking is afhankelijk van de interpunctie.
- verschillende interpuncties van de werkelijkheid zorgt vaak voor problemen en strijd. Piet denkt dat
anja zo bazig doet omdat hij dat toelaat, anja zegt dat ze bazig doet omdat piet zo passief is. Er is dan
sprake van werkelijkheidsverdraaiingen. Meestal ligt het probleem in deze gevallen aan de
onbekwaamheid om de metacommuniceren over de patronen die zij zien.
- Oneindigheid van Bolzano: oscillerende reeksen: er vanuit gaan dat de reeksen van communicatie
op veel verschillende manieren kunnen verlopen, maar dat er een onjuiste interpunctie is van de
reeks, namelijk: uitgaan dat een veronderstelling een begin heeft (de fout die partners maken).
1
, 4. Digitale en analoge communicatie.
Hersenen: de neuronen ontvangen kwantumpaketjes informatie via contactpunten (synapses), die
zorgen dat er prikkels ontstaan, neuronen zorgen voor het afvuren of van het remmen van een
prikkel.
Een andere drager van informatie in de bloedsomloop zijn hormonen.
Digitale communicatie: woorden. Er is niet een direct verband tussen het woord en het ding. Het
woord tafel is bijvoorbeeld niet heel tafelachtig. Digitale communicatie brengt de boodschap over.
Analoge communicatie: Was er eerder dan digitale communicatie, is een relatie tussen hetgene wat
het is en wat het aanduidt. Alle niet verbale communicatie. Houding, gebaren, klemtoon, ritme.
Analoge communicatie geeft de betrekking aan.
- Digitaal heeft bijna geen betekenis, analoog wel. Dieren ‘verstaan’ mensen niet, ze gaan af op de
analoge communicatie, de betrekking op het dier zelf.
Digitale communicatie: precies, logisch, complex. Brengt de boodschap over maar niet de aard van
de boodschap.
Analoge begrippen: moeilijk/onmogelijk uit te beelden, bevat veel betrekking. Tranen kunnen
dubbel worden geinterpreteerd, gebalde vuist ook, etc, tegenstrijdige bedoelingen.
- Vertalen van analoge naar digitale communicatie zorgt voor verlies van informatie.
5. Symmetrische en complementaire ineractie.
Schismogenese: differentiatie in de normen van individuen vanuit een cumulatieve interactie tussen
individuen. (bijvoorbeeld: voor A is dominant en dat is passend, van B wordt verwacht dat hij daar in
mee gaat, hierdoor wordt de dominantie van A versterkt. Het aanpassen van de een naar de ander,
deze verandering, wordt complementaire schismogenese genoemd.(een heeft meer macht))
- Symmetrische schismogenese: Met hetzelfde gedrag reageren als de ander doet, opscheppen
beantwoorden met zelf ook opscheppen (concuerntiestrijd)
Complementair: Verschil: de een vult de ander aan, streven naar een groot verschil.
Symmetrisch: Gelijk: elkaars spiegelbeeld.
Metacomplementair: A en B zijn in gesprek, A zorgt ervoor dat B de leiding neemt.
Pseudosymmetrie: A en B zijn in gesprek, A zorgt ervoor dat B zich gelijk gedraagt.
2
H2. De axioma’s
1. De onmogelijkheid om niet te communiceren.
Ieder gedrag heeft bij interactie een berichtwaarde, al het gedrag is communicatie. Mensen negeren
is ook communicatie: want je laat aan de anderen zien dat je geen zin hebt om te praten en dat je
met rust gelaten wilt worden.
Of de communicatie slaagt, heeft te maken in hoeverre de berichtwaarde begrepen wordt door de
persoon waarmee je communiceert.
Communnicatie die begrepen wordt door de persoon waarmee gecommuniceerd wordt, heet
‘communicatie’. Het communicatie dat je ‘stuurt’ naar de andere persoon, begrepen of niet
begrepen, heet een ‘bericht’. Een serie van berichten tussen personen heet ‘interactie’.
- Schizofreen dilemma: schizofreen doet zijn best om niet te communiceren, maar door te zwijgen,
zichzelf terug te trekken etc, is hij met zijn gedrag tóch aan het communiceren. Hij wordt
geconronteerd met de onmogelijke taak om te ontkennen dat hij communiceert, terwijl hij
tegelijkertijd moet ontkennen dat zijn ontkenning communicatie is.
2. De inhouds en betrekkings niveau van de communicatie.
Communicatie kent ‘rapport’ en ‘bevel’ aspecten: Ze brengen informatie over maar leggen
tegelijkertijd ook een gedrag op.
- Rapport: de inhoud van het bericht, kan gaan over alles wat communiceerbaar is.
- Bevel: De wijze waarop een bericht moet worden opgevat, naar de betrekking tussen de personen.
Eenzelfde bericht kan verschillende betrekkingen hebben.
- Computergebruik heeft rapport en bevel aspecten. Computer heeft informatie nodig (rapport) en
informatie over deze informatie (metainformatie – bevel). Ofterwijl: De een brengt de
communicatie over en de ander zegt hoe deze communicatie opgevat moet worden.
- Meta communicatie: communiceren over het communiceren. Dingen kunnen soms op twee
manieren worden opgevat,
3. De interpunctie van de loop der gebeurtenissen.
Communicatie als een ononderbroken reeks van uitwisseling van reacties. A zegt iets, B reageert, a
reageert hierop etc. De uitwisseling bestaat uit stimulus, respons en bekrachtiging.
- Als mensen langdurige uitwisseling met elkaar hebben lijkt het vaak of een iemand het initiatief
neemt, domineert, er worden dus onderlinge gedragspatronen ontwikkeld. Interpunctie van de
communicatie organiseert het gedrag. Karakter van een betrekking is afhankelijk van de interpunctie.
- verschillende interpuncties van de werkelijkheid zorgt vaak voor problemen en strijd. Piet denkt dat
anja zo bazig doet omdat hij dat toelaat, anja zegt dat ze bazig doet omdat piet zo passief is. Er is dan
sprake van werkelijkheidsverdraaiingen. Meestal ligt het probleem in deze gevallen aan de
onbekwaamheid om de metacommuniceren over de patronen die zij zien.
- Oneindigheid van Bolzano: oscillerende reeksen: er vanuit gaan dat de reeksen van communicatie
op veel verschillende manieren kunnen verlopen, maar dat er een onjuiste interpunctie is van de
reeks, namelijk: uitgaan dat een veronderstelling een begin heeft (de fout die partners maken).
1
, 4. Digitale en analoge communicatie.
Hersenen: de neuronen ontvangen kwantumpaketjes informatie via contactpunten (synapses), die
zorgen dat er prikkels ontstaan, neuronen zorgen voor het afvuren of van het remmen van een
prikkel.
Een andere drager van informatie in de bloedsomloop zijn hormonen.
Digitale communicatie: woorden. Er is niet een direct verband tussen het woord en het ding. Het
woord tafel is bijvoorbeeld niet heel tafelachtig. Digitale communicatie brengt de boodschap over.
Analoge communicatie: Was er eerder dan digitale communicatie, is een relatie tussen hetgene wat
het is en wat het aanduidt. Alle niet verbale communicatie. Houding, gebaren, klemtoon, ritme.
Analoge communicatie geeft de betrekking aan.
- Digitaal heeft bijna geen betekenis, analoog wel. Dieren ‘verstaan’ mensen niet, ze gaan af op de
analoge communicatie, de betrekking op het dier zelf.
Digitale communicatie: precies, logisch, complex. Brengt de boodschap over maar niet de aard van
de boodschap.
Analoge begrippen: moeilijk/onmogelijk uit te beelden, bevat veel betrekking. Tranen kunnen
dubbel worden geinterpreteerd, gebalde vuist ook, etc, tegenstrijdige bedoelingen.
- Vertalen van analoge naar digitale communicatie zorgt voor verlies van informatie.
5. Symmetrische en complementaire ineractie.
Schismogenese: differentiatie in de normen van individuen vanuit een cumulatieve interactie tussen
individuen. (bijvoorbeeld: voor A is dominant en dat is passend, van B wordt verwacht dat hij daar in
mee gaat, hierdoor wordt de dominantie van A versterkt. Het aanpassen van de een naar de ander,
deze verandering, wordt complementaire schismogenese genoemd.(een heeft meer macht))
- Symmetrische schismogenese: Met hetzelfde gedrag reageren als de ander doet, opscheppen
beantwoorden met zelf ook opscheppen (concuerntiestrijd)
Complementair: Verschil: de een vult de ander aan, streven naar een groot verschil.
Symmetrisch: Gelijk: elkaars spiegelbeeld.
Metacomplementair: A en B zijn in gesprek, A zorgt ervoor dat B de leiding neemt.
Pseudosymmetrie: A en B zijn in gesprek, A zorgt ervoor dat B zich gelijk gedraagt.
2
