Wetenschappelijk onderzoek
Er zijn veel disciplines in wetenschap → vragen stellen; wat, hoe?
Beschrijven: descriptief onderzoek
Verklaren: verklarend onderzoek
deductief onderzoek: hypothese → theorie
inductief onderzoek: observatie → theorie
strikte regels: kwaliteit( validiteit & betrouwbaarheid) waarborgen
→ bias vermijden
Theoretische inzichten: onderzoeksbevindingen interpreteren
Ontwikkelen kennis: theorievorming
Wetenschap = realiteit kennen
toekomstige realiteit voorspellen en beïnvloeden
Fundamenteel onderzoek: realiteit kennen
= theoriegericht onderzoek (theorievorming)
Beschrijven, begrijpen, verklaren, voorspellen verschijnselen
Zowel sociale wetenschappen als natuurwetenschappen
Toegepast onderzoek: realiteit beïnvloeden
= beleidsgericht onderzoek, praktijkonderzoek
KCE = kenniscentrum gezondheidszorg → op niveau van maatschappij
Types toegepast onderzoek
- evaluatie-onderzoek
- actie-onderzoek
- Registraties
Beide nodig:
- toegepast: inzichten fundamenteel oz nodig
- fundamenteel: toegepast oz nodig voor betekenis
Empirische cyclus: theorie
Link tss theorie en (empirische) werkelijkheid
Theorie = geheel van ideeën, hypothesen, verklaringen die in onderlinge samenhang
worden beschreven
Toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van werkelijkheid
- logisch samenhangend geheel van uitspraken
- relaties tss concepten
- veralgemeenbaarheid (generaliseerbaarheid)
- geldigheid (validiteit)
- empirisch testen
Verklaringen terugkerende patronen/regelmatigheden
1
, inductie en deductie werken samen
inductie = theorie opbouw → deductie : bijsturing/bevestiging theorie
empirische cyclus
inductie → idee, theorie → deductie → data, realiteit
Observatie
hypothese
toetsbare voorspellingen
toetsen
evaluatie
bijsturen theorie
(herstart cyclus)
Bv Ignaz Semmelweis
Observatie
Vertrekken nooit van ongeschreven blad
variatie in mate theorie en hypothesen voorhanden
nauwelijks theorieën te vinden → explorerend en beschrijvend onderzoek
Hypothesen
Zoeken naar verschillen, samenhang, regelmatigheden in observaties: vergelijken
statistische verbanden
Logisch redeneren: doel algemene uitspraken formuleren
inductie = veralgemening = vinden wetmatigheden
Toetsbare voorspellingen
deductie = afleiden van voorspellingen
Toetsen
= toetsend onderzoek
evaluatie (hangt nauw samen met toetsing
→ hypothese niet bevestigd/tegengesproken = verworpen → aanpassing theorie
→ bevestigd: waarschijnlijkheid dat theorie klopt, geen zekerheid (falsifieerbaarheid)
theorie = benadering realiteit
- zelden compleet
- verfijning noodzakelijk
- falsifieerbaar: aanpassing nodig
- normen en waarden onderzoeker: invloed interpretatie en evaluatie
- maatschappelijke trends → (sociale) realiteit verandert mee
2
Er zijn veel disciplines in wetenschap → vragen stellen; wat, hoe?
Beschrijven: descriptief onderzoek
Verklaren: verklarend onderzoek
deductief onderzoek: hypothese → theorie
inductief onderzoek: observatie → theorie
strikte regels: kwaliteit( validiteit & betrouwbaarheid) waarborgen
→ bias vermijden
Theoretische inzichten: onderzoeksbevindingen interpreteren
Ontwikkelen kennis: theorievorming
Wetenschap = realiteit kennen
toekomstige realiteit voorspellen en beïnvloeden
Fundamenteel onderzoek: realiteit kennen
= theoriegericht onderzoek (theorievorming)
Beschrijven, begrijpen, verklaren, voorspellen verschijnselen
Zowel sociale wetenschappen als natuurwetenschappen
Toegepast onderzoek: realiteit beïnvloeden
= beleidsgericht onderzoek, praktijkonderzoek
KCE = kenniscentrum gezondheidszorg → op niveau van maatschappij
Types toegepast onderzoek
- evaluatie-onderzoek
- actie-onderzoek
- Registraties
Beide nodig:
- toegepast: inzichten fundamenteel oz nodig
- fundamenteel: toegepast oz nodig voor betekenis
Empirische cyclus: theorie
Link tss theorie en (empirische) werkelijkheid
Theorie = geheel van ideeën, hypothesen, verklaringen die in onderlinge samenhang
worden beschreven
Toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van werkelijkheid
- logisch samenhangend geheel van uitspraken
- relaties tss concepten
- veralgemeenbaarheid (generaliseerbaarheid)
- geldigheid (validiteit)
- empirisch testen
Verklaringen terugkerende patronen/regelmatigheden
1
, inductie en deductie werken samen
inductie = theorie opbouw → deductie : bijsturing/bevestiging theorie
empirische cyclus
inductie → idee, theorie → deductie → data, realiteit
Observatie
hypothese
toetsbare voorspellingen
toetsen
evaluatie
bijsturen theorie
(herstart cyclus)
Bv Ignaz Semmelweis
Observatie
Vertrekken nooit van ongeschreven blad
variatie in mate theorie en hypothesen voorhanden
nauwelijks theorieën te vinden → explorerend en beschrijvend onderzoek
Hypothesen
Zoeken naar verschillen, samenhang, regelmatigheden in observaties: vergelijken
statistische verbanden
Logisch redeneren: doel algemene uitspraken formuleren
inductie = veralgemening = vinden wetmatigheden
Toetsbare voorspellingen
deductie = afleiden van voorspellingen
Toetsen
= toetsend onderzoek
evaluatie (hangt nauw samen met toetsing
→ hypothese niet bevestigd/tegengesproken = verworpen → aanpassing theorie
→ bevestigd: waarschijnlijkheid dat theorie klopt, geen zekerheid (falsifieerbaarheid)
theorie = benadering realiteit
- zelden compleet
- verfijning noodzakelijk
- falsifieerbaar: aanpassing nodig
- normen en waarden onderzoeker: invloed interpretatie en evaluatie
- maatschappelijke trends → (sociale) realiteit verandert mee
2
