Inhoud
1. Wat is recht?: .......................................................................................................................................... 6
1.1. Definitie: .......................................................................................................................................... 6
1.2. De bronnen van het Belgische recht: .............................................................................................. 6
2. Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling: ............................................................................................ 7
2.1. Inleiding: .......................................................................................................................................... 7
2.2. Het supranationaal beleidsniveau:.................................................................................................. 7
2.3. Nevengeschikt beleidsniveau: ......................................................................................................... 7
2.3.1. 4 taalgebieden: ............................................................................................................................ 7
2.3.2. 3 gemeenschappen: .................................................................................................................... 8
2.3.3. 3 gewesten: ................................................................................................................................. 8
2.4. Ondergeschikt beleidsniveau: ......................................................................................................... 8
3. Scheiding der machten: ........................................................................................................................... 9
3.1. Het begrip scheiding der machten: ................................................................................................. 9
3.2. Scheiding der machten op federaal niveau: .................................................................................... 9
3.3. Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten: ...................................... 10
3.3.1. De Vlaamse gemeenschap + Vlaams gewest: ........................................................................... 10
3.3.2. De Franse gemeenschap: .......................................................................................................... 10
3.3.3. Duitstalige gemeenschap: ......................................................................................................... 10
3.3.4. Het Brussel Hoofdstedelijk gewest:........................................................................................... 10
3.3.5. Het Waalse gewest: ................................................................................................................... 10
4. De rechterlijke macht: ........................................................................................................................... 11
4.1. Algemene begrippen – Terminologie: ........................................................................................... 11
4.1.1. Algemene beginselen van behoorlijke rechtspraak: ................................................................. 11
4.2. De rechtbanken en Hoven: ............................................................................................................ 11
4.2.1. Vrederechter: ............................................................................................................................ 11
4.2.2. Politierechter: ............................................................................................................................ 12
4.2.3. Rechtbank van eerste aanleg: ................................................................................................... 12
4.2.4. Ondernemingsrechtbank:.......................................................................................................... 12
4.2.5. Arbeidsrechtbank: ..................................................................................................................... 13
4.2.6. Hof van beroep: ......................................................................................................................... 13
4.2.7. Hof van Assisen:......................................................................................................................... 13
4.2.8. Hof van Cassatie: ....................................................................................................................... 13
4.3. Naar de rechtbank – Algemene principes: .................................................................................... 13
4.3.1. Een burgerlijk of een strafproces: ............................................................................................. 13
4.3.2. De spelers in een proces: .......................................................................................................... 14
4.3.2.1. Tegenstanders – Partijen:...................................................................................................... 14
, 4.3.2.2. De vertegenwoordigers van de partijen:............................................................................... 14
4.3.2.3. De rechters: ........................................................................................................................... 14
4.3.2.4. Griffiers: ................................................................................................................................. 14
4.3.2.5. Gerechtsdeurwaarde:............................................................................................................ 14
4.4. Procedure voor de burgerlijke rechtbank: .................................................................................... 14
4.4.1. Inleiding van de zaak voor de rechter: ...................................................................................... 14
4.4.2. Eigenlijke behandeling voor de rechter; de rechtsdag:............................................................. 15
4.4.3. Berechten van de zaak: ............................................................................................................. 15
4.4.4. Uitvoering of tenuitvoerlegging van het vonnis: ....................................................................... 15
5. Strafrecht en strafprocesrecht: ............................................................................................................. 15
5.1. Wat is strafrecht?: ......................................................................................................................... 15
5.2. Drie soorten misdrijven: ................................................................................................................ 15
5.2.1. De overtreding:.......................................................................................................................... 15
5.2.2. Het wanbedrijf: .......................................................................................................................... 15
5.2.3. De misdaad: ............................................................................................................................... 15
5.3. Strafvordering en burgerlijke vordering: ....................................................................................... 16
5.4. Openbaar ministerie:..................................................................................................................... 16
5.5. Schuldig bevonden: ....................................................................................................................... 16
6. Zelfstandige of werknemer: .................................................................................................................. 17
6.1. Een werknemer: ............................................................................................................................ 17
6.2. Een zelfstandige: ........................................................................................................................... 17
6.3. De schijnzelfstandige: .................................................................................................................... 17
6.3.1. Hoe komt dit aan het licht?: ...................................................................................................... 17
6.3.2. Gevolg van de uitspraak: ........................................................................................................... 17
7. Vestigingsformaliteiten voor zelfstandigen: ......................................................................................... 18
7.1. Belangrijke keuzes maken: ............................................................................................................ 18
7.1.1. Eenmanszaak of vennootschap: ................................................................................................ 18
7.1.2. Oprichters en bestuurders/zaakvoerders: ................................................................................ 18
7.1.3. Handelsnaam of vennootschapsnaam: ..................................................................................... 18
7.1.4. Vennootschapsvorm:................................................................................................................. 19
7.2. KBO en Ondernemingsloket: ......................................................................................................... 20
7.2.1. Doel van de KBO: ....................................................................................................................... 20
7.3. Vestigingsvoorwaarden: ................................................................................................................ 20
7.3.1. Zichtrekening: ............................................................................................................................ 20
7.3.2. Oprichting van de vennootschap: ............................................................................................. 20
7.3.3. Bekendmaking van het huwelijkscontract: ............................................................................... 20
7.3.4. BTW identificatie: ...................................................................................................................... 21
7.3.5. Aansluiten bij het sociale verzekeringsfonds: ........................................................................... 21
, 7.3.6. Verzekeringen:........................................................................................................................... 21
8. Verbintenissen uit contracten: .............................................................................................................. 21
8.1. Inleidende begrippen: ................................................................................................................... 21
8.2. Grondbeginselen van het contractenrecht: .................................................................................. 21
8.2.1. Contractvrijheid: ........................................................................................................................ 21
8.2.2. Het contract is wet; de bindende kracht: .................................................................................. 22
8.2.3. Consensualisme: ........................................................................................................................ 22
8.3. Vier geldigheidvoorwaarden: ........................................................................................................ 22
8.3.1. Toestemming: ............................................................................................................................ 22
8.3.2. Bekwaamheid: ........................................................................................................................... 23
8.3.3. Bepaald, mogelijk en geoorloofd voorwerp: ............................................................................. 23
8.3.4. Geoorloofde oorzaak: ................................................................................................................ 23
8.3.5. Sanctionering van de geldigheidsvereisten: .............................................................................. 23
8.4. Gevolgen van de overeenkomst tussen de partijen bij uitvoering van de overeenkomst: .......... 23
8.4.1. Vóór de vordering/rechtszaak wordt ingeleid: ......................................................................... 23
8.4.2. Door eiser gestelde eisen tijdens de rechtszaak: ...................................................................... 24
8.4.3. Door verweerder gevraagde maatregel tijdens de rechtszaak: ................................................ 24
8.5. Beëindiging van de overeenkomst/verbintenis: ........................................................................... 24
9. Verbintenis uit onrechtmatige daad: .................................................................................................... 25
9.1. Aansprakelijkheid voor eigen daden: ............................................................................................ 25
9.1.1. Fout:........................................................................................................................................... 25
9.1.2. Schade: ...................................................................................................................................... 25
9.1.3. Causaal verband: ....................................................................................................................... 25
9.2. Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van minderjarige kinderen: .................................. 25
9.3. Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden: ............................................................. 26
9.4. Aansprakelijkheid van werkgevers: ............................................................................................... 26
9.5. Aansprakelijkheid voor zaken:....................................................................................................... 26
9.5.1. Algemene aansprakelijkheid voor zaken: .................................................................................. 26
9.5.2. Aansprakelijkheid voor gebouwen: ........................................................................................... 26
9.6. Aansprakelijkheid voor dieren: ..................................................................................................... 26
10. Het huwelijk:...................................................................................................................................... 27
10.1. Begrip: ....................................................................................................................................... 27
10.2. De grondvereisten voor het sluiten van een huwelijk: ............................................................. 27
10.3. Vormvereisten van de huwelijkssluiting: .................................................................................. 27
10.4. Het primaire huwelijksstelsel: ................................................................................................... 27
10.4.1. Huwelijksplichten: ..................................................................................................................... 27
10.4.2. Bescherming van de gezinswoning: .......................................................................................... 27
10.4.3. Uitoefening van beroep:............................................................................................................ 28
, 10.4.4. Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden: .......................................................................... 28
10.5. Het secundair huwelijksstelsel: ................................................................................................. 28
10.5.1. Keuze: huwelijkscontract of wettelijk stelsel: ........................................................................... 28
10.5.2. Het wettelijk stelsel: Samenstelling van de vermogens: ........................................................... 28
10.5.3. Het wettelijk stelsel: schulden tijdens het huwelijk: ................................................................. 29
10.5.4. Oefening samenstelling huwelijksvermogen: ........................................................................... 29
10.5.5. Het huwelijkscontract: .............................................................................................................. 30
10.6. De echtscheiding: ...................................................................................................................... 30
10.6.1. Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT): ................................................................ 30
10.6.2. Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO):.............................................. 30
10.6.3. Alimentatieregeling ................................................................................................................... 30
10.7. Het wettelijk samenwonen: ...................................................................................................... 31
10.7.1. Wie kan wettelijk samenwonen?: ............................................................................................. 31
10.7.2. De vormvereisten: ..................................................................................................................... 31
10.7.3. Rechten en plichten:.................................................................................................................. 31
10.7.4. Verdeling van de goederen: ...................................................................................................... 31
10.7.5. Het einde van het wettelijk samenwonen: ............................................................................... 31
11. Algemene principes van de arbeidsovereenkomst: .......................................................................... 32
11.1. Wat is een arbeidsovereenkomst?: ........................................................................................... 32
11.2. Ontstaan en duur van arbeidsovereenkomsten:....................................................................... 32
11.3. Soorten arbeidsovereenkomsten: ............................................................................................. 32
11.3.1. Indeling volgens het verrichte werk: ......................................................................................... 32
11.3.2. Indeling volgens de duur van de overeenkomst: ...................................................................... 32
11.4. Verplichtingen van werkgever en werknemer: ......................................................................... 32
11.4.1. Gemeenschappelijke verplichtingen: ........................................................................................ 32
11.4.2. Verplichtingen van de werknemer: ........................................................................................... 32
11.4.3. Verplichtingen van de werkgever:............................................................................................. 33
12. Het proefbeding: ............................................................................................................................... 33
12.1. Wat is een proefbeding?: .......................................................................................................... 33
13. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst: ............................................................. 33
13.1. Wat houd schorsing in?: ............................................................................................................ 33
13.2. Oorzaken van de schorsing:....................................................................................................... 33
13.2.1. Overmacht: ................................................................................................................................ 33
13.2.2. Onvolledige arbeidsdag: ............................................................................................................ 33
13.2.3. Jaarlijkse vakantie:..................................................................................................................... 34
13.2.4. Sociale promotie en betaald educatief verlof: .......................................................................... 34
13.2.5. Voorlopig vrijheidsberoving: ..................................................................................................... 34
13.2.6. Kort verzuim / klein verlet: ........................................................................................................ 34
, 13.2.7. Feestdagen: ............................................................................................................................... 34
13.2.8. Arbeidsongeschiktheid: ............................................................................................................. 35
13.2.9. Moederschapsverlof:................................................................................................................. 35
14. Het einde van de arbeidsovereenkomst: .......................................................................................... 36
14.1. Door overlijden: ......................................................................................................................... 36
14.2. Einde wegens dringende reden: ................................................................................................ 36
14.3. Einde overeenkomst voor bepaalde duur of bepaald werk: ..................................................... 36
14.4. Einde overeenkomst voor onbepaalde duur: ............................................................................ 36
14.4.1. Algemene principes van opzegging: .......................................................................................... 36
14.5. Onderlinge overeenkomst: ........................................................................................................ 36
14.6. Bescherming tegen ontslag: ...................................................................................................... 36
15. Het niet-concurrentiebeding: ............................................................................................................ 37
16. Het loon: ............................................................................................................................................ 37
16.1. Hoe wordt het loon betaald?: ................................................................................................... 37
16.2. Loon in natura: .......................................................................................................................... 37
16.3. Inhoudingen op het loon: .......................................................................................................... 37
17. Verplichtingen van de werkgever bij de indiensttreding: ................................................................. 37
17.1. Verzekering tegen arbeidsongevallen: ...................................................................................... 37
17.2. Aansluiten bij de rijksdienst voor sociale zekerheid: ................................................................ 37
17.3. Aansluiten bij kinderbijslagfonds: ............................................................................................. 38
17.4. Aansluiten bij een kas voor jaarlijkse vakantie:......................................................................... 38
17.5. Onmiddellijke aangifte van tewerkstelling: ............................................................................... 38
17.6. Opmaken en overhandigen van het arbeidsreglement: ........................................................... 38
18. Sociale zekerheid van werknemers: .................................................................................................. 38
18.1. Doel van de sociale zekerheid: .................................................................................................. 38
18.2. Structuur van de RSZ: ................................................................................................................ 38
18.3. Hoeveel bedraagt de bijdrage?: ................................................................................................ 39
19. Het sociaal statuur der zelfstandigen: ............................................................................................... 39
19.1. Toepassingsgebied: ................................................................................................................... 39
19.2. Verplichtingen: .......................................................................................................................... 39
19.3. Bijdrageregeling:........................................................................................................................ 39
, • ROOD = MOGELIJKE EXAMENVRAAG
DEEL 1
INLEIDING TOT HET STAATSRECHT
1. Wat is recht?:
1.1. Definitie:
• Het geheel van regels die ontworpen zijn door de wetgevende macht met als doel de
orde te handhaven.
• Recht is een geheel van gedragsregels:
o Juridische regels schrijven een bepaald gedrag voor → Bevel of verbod
• Doel is de ordening van de maatschappij:
o Maatschappij laten functioneren zoals het hoort
• De rechtsregels worden gehandhaafd door het maatschappelijk gezag:
o Rechtsregels moeten uitvoeren (uitvoerende macht)
o Overtreding moeten sanctioneren (rechterlijke macht)
1.2. De bronnen van het Belgische recht:
1. De grondwet:
• Is de hoogste norm, bepaald de fundamentele regels
• Belgisch Staatsblad
• Wetten gaan uit van het federaal parlement (een wet geldt dus voor heel België)
2. De wetten en decreten:
• Decreten gaan uit van gemeenschappen en gewesten (bv. Vlaamse parlement) (een
decreet is enkel van toepassing in het gewest of gemeenschap)
• Staatsblad
• Omgevingsdecreet:
o Wanneer je (bv.) een vergunning nodig moet hebben voor een huis
3. Uitvoeringsbesluiten:
• Voeren wetten en decreten uit
• Vb. koninklijke besluiten, ministeriële besluiten, besluiten van de gewest- en
gemeenschapsregering
• Staatsblad
4. Rechtspraak:
• Geeft een oplossing voor een probleem tussen 2 of meer partijen
• Een rechter beslist iets en de persoon moet wat hem / haar is opgelegd doen
• Vb. 1 dag te laat leveren van keuken → schade vergoeding betalen
• Gespecialiseerde tijdschriften
, 2. Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling:
2.1. Inleiding:
• Verschillende bestuursniveaus:
o Supranationaal
o Nevengeschikt: federaal, gemeenschap en gewest
o Ondergeschikt: provinciaal en gemeentelijk
2.2. Het supranationaal beleidsniveau:
• Europese niveau
• Europees vlak moeten we rekening houden met verordeningen (Wet op Europees
niveau) en richtlijnen in verband met diverse domeinen.
• Bedoeling is te komen tot één gemeenschappelijk beleid binnen de Europese Unie.
• Vb. EU-Houtverordening → illegaal houtkap weren uit de EU
• Internationale verdragen (Rechten van de Mens)
2.3. Nevengeschikt beleidsniveau:
• Taalgebieden → Gemeenschappen en gewesten
• Federale (nationaal) niveau:
o Heeft Federale parlement samen met de Koning de bevoegdheid te beslissen via
wetten
o Sommige Walen willen meer bevoegdheid op federaal niveau
• Gemeenschapsniveau:
o De gemeenschappen zijn bevoegd voor enkele welbepaalde materies die met de
persoon en taal te maken hebben. (via decreten)
• Gewestniveau:
o De gewesten nemen voor territorium gebonden beleidsdomeinen beslissingen.
(via decreten en ordonnanties)
o Sommige / meeste Vlamingen willen meer bevoegdheden op gewesten niveau
▪ Vb. sociale zekerheid
2 voorbeelden kennen uit onderstaande tabel.
Federaal Gemeenschap Gewest
De grondwet Onderwijs Ruimtelijke ordening
Defensie Taalgebruik in wettelijke Waterbeleid
bedrijfsdocumenten
Sociale zekerheid Culturele aangelegenheden Milieu
2.3.1. 4 taalgebieden:
• Nederlandse taalgebied (= Vlaanderen)
• Franse taalgebied (= Wallonië)
• Tweetalige gebied (= Brussel hoofdstad)
• Duitse taalgebied
1. Wat is recht?: .......................................................................................................................................... 6
1.1. Definitie: .......................................................................................................................................... 6
1.2. De bronnen van het Belgische recht: .............................................................................................. 6
2. Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling: ............................................................................................ 7
2.1. Inleiding: .......................................................................................................................................... 7
2.2. Het supranationaal beleidsniveau:.................................................................................................. 7
2.3. Nevengeschikt beleidsniveau: ......................................................................................................... 7
2.3.1. 4 taalgebieden: ............................................................................................................................ 7
2.3.2. 3 gemeenschappen: .................................................................................................................... 8
2.3.3. 3 gewesten: ................................................................................................................................. 8
2.4. Ondergeschikt beleidsniveau: ......................................................................................................... 8
3. Scheiding der machten: ........................................................................................................................... 9
3.1. Het begrip scheiding der machten: ................................................................................................. 9
3.2. Scheiding der machten op federaal niveau: .................................................................................... 9
3.3. Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten: ...................................... 10
3.3.1. De Vlaamse gemeenschap + Vlaams gewest: ........................................................................... 10
3.3.2. De Franse gemeenschap: .......................................................................................................... 10
3.3.3. Duitstalige gemeenschap: ......................................................................................................... 10
3.3.4. Het Brussel Hoofdstedelijk gewest:........................................................................................... 10
3.3.5. Het Waalse gewest: ................................................................................................................... 10
4. De rechterlijke macht: ........................................................................................................................... 11
4.1. Algemene begrippen – Terminologie: ........................................................................................... 11
4.1.1. Algemene beginselen van behoorlijke rechtspraak: ................................................................. 11
4.2. De rechtbanken en Hoven: ............................................................................................................ 11
4.2.1. Vrederechter: ............................................................................................................................ 11
4.2.2. Politierechter: ............................................................................................................................ 12
4.2.3. Rechtbank van eerste aanleg: ................................................................................................... 12
4.2.4. Ondernemingsrechtbank:.......................................................................................................... 12
4.2.5. Arbeidsrechtbank: ..................................................................................................................... 13
4.2.6. Hof van beroep: ......................................................................................................................... 13
4.2.7. Hof van Assisen:......................................................................................................................... 13
4.2.8. Hof van Cassatie: ....................................................................................................................... 13
4.3. Naar de rechtbank – Algemene principes: .................................................................................... 13
4.3.1. Een burgerlijk of een strafproces: ............................................................................................. 13
4.3.2. De spelers in een proces: .......................................................................................................... 14
4.3.2.1. Tegenstanders – Partijen:...................................................................................................... 14
, 4.3.2.2. De vertegenwoordigers van de partijen:............................................................................... 14
4.3.2.3. De rechters: ........................................................................................................................... 14
4.3.2.4. Griffiers: ................................................................................................................................. 14
4.3.2.5. Gerechtsdeurwaarde:............................................................................................................ 14
4.4. Procedure voor de burgerlijke rechtbank: .................................................................................... 14
4.4.1. Inleiding van de zaak voor de rechter: ...................................................................................... 14
4.4.2. Eigenlijke behandeling voor de rechter; de rechtsdag:............................................................. 15
4.4.3. Berechten van de zaak: ............................................................................................................. 15
4.4.4. Uitvoering of tenuitvoerlegging van het vonnis: ....................................................................... 15
5. Strafrecht en strafprocesrecht: ............................................................................................................. 15
5.1. Wat is strafrecht?: ......................................................................................................................... 15
5.2. Drie soorten misdrijven: ................................................................................................................ 15
5.2.1. De overtreding:.......................................................................................................................... 15
5.2.2. Het wanbedrijf: .......................................................................................................................... 15
5.2.3. De misdaad: ............................................................................................................................... 15
5.3. Strafvordering en burgerlijke vordering: ....................................................................................... 16
5.4. Openbaar ministerie:..................................................................................................................... 16
5.5. Schuldig bevonden: ....................................................................................................................... 16
6. Zelfstandige of werknemer: .................................................................................................................. 17
6.1. Een werknemer: ............................................................................................................................ 17
6.2. Een zelfstandige: ........................................................................................................................... 17
6.3. De schijnzelfstandige: .................................................................................................................... 17
6.3.1. Hoe komt dit aan het licht?: ...................................................................................................... 17
6.3.2. Gevolg van de uitspraak: ........................................................................................................... 17
7. Vestigingsformaliteiten voor zelfstandigen: ......................................................................................... 18
7.1. Belangrijke keuzes maken: ............................................................................................................ 18
7.1.1. Eenmanszaak of vennootschap: ................................................................................................ 18
7.1.2. Oprichters en bestuurders/zaakvoerders: ................................................................................ 18
7.1.3. Handelsnaam of vennootschapsnaam: ..................................................................................... 18
7.1.4. Vennootschapsvorm:................................................................................................................. 19
7.2. KBO en Ondernemingsloket: ......................................................................................................... 20
7.2.1. Doel van de KBO: ....................................................................................................................... 20
7.3. Vestigingsvoorwaarden: ................................................................................................................ 20
7.3.1. Zichtrekening: ............................................................................................................................ 20
7.3.2. Oprichting van de vennootschap: ............................................................................................. 20
7.3.3. Bekendmaking van het huwelijkscontract: ............................................................................... 20
7.3.4. BTW identificatie: ...................................................................................................................... 21
7.3.5. Aansluiten bij het sociale verzekeringsfonds: ........................................................................... 21
, 7.3.6. Verzekeringen:........................................................................................................................... 21
8. Verbintenissen uit contracten: .............................................................................................................. 21
8.1. Inleidende begrippen: ................................................................................................................... 21
8.2. Grondbeginselen van het contractenrecht: .................................................................................. 21
8.2.1. Contractvrijheid: ........................................................................................................................ 21
8.2.2. Het contract is wet; de bindende kracht: .................................................................................. 22
8.2.3. Consensualisme: ........................................................................................................................ 22
8.3. Vier geldigheidvoorwaarden: ........................................................................................................ 22
8.3.1. Toestemming: ............................................................................................................................ 22
8.3.2. Bekwaamheid: ........................................................................................................................... 23
8.3.3. Bepaald, mogelijk en geoorloofd voorwerp: ............................................................................. 23
8.3.4. Geoorloofde oorzaak: ................................................................................................................ 23
8.3.5. Sanctionering van de geldigheidsvereisten: .............................................................................. 23
8.4. Gevolgen van de overeenkomst tussen de partijen bij uitvoering van de overeenkomst: .......... 23
8.4.1. Vóór de vordering/rechtszaak wordt ingeleid: ......................................................................... 23
8.4.2. Door eiser gestelde eisen tijdens de rechtszaak: ...................................................................... 24
8.4.3. Door verweerder gevraagde maatregel tijdens de rechtszaak: ................................................ 24
8.5. Beëindiging van de overeenkomst/verbintenis: ........................................................................... 24
9. Verbintenis uit onrechtmatige daad: .................................................................................................... 25
9.1. Aansprakelijkheid voor eigen daden: ............................................................................................ 25
9.1.1. Fout:........................................................................................................................................... 25
9.1.2. Schade: ...................................................................................................................................... 25
9.1.3. Causaal verband: ....................................................................................................................... 25
9.2. Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van minderjarige kinderen: .................................. 25
9.3. Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden: ............................................................. 26
9.4. Aansprakelijkheid van werkgevers: ............................................................................................... 26
9.5. Aansprakelijkheid voor zaken:....................................................................................................... 26
9.5.1. Algemene aansprakelijkheid voor zaken: .................................................................................. 26
9.5.2. Aansprakelijkheid voor gebouwen: ........................................................................................... 26
9.6. Aansprakelijkheid voor dieren: ..................................................................................................... 26
10. Het huwelijk:...................................................................................................................................... 27
10.1. Begrip: ....................................................................................................................................... 27
10.2. De grondvereisten voor het sluiten van een huwelijk: ............................................................. 27
10.3. Vormvereisten van de huwelijkssluiting: .................................................................................. 27
10.4. Het primaire huwelijksstelsel: ................................................................................................... 27
10.4.1. Huwelijksplichten: ..................................................................................................................... 27
10.4.2. Bescherming van de gezinswoning: .......................................................................................... 27
10.4.3. Uitoefening van beroep:............................................................................................................ 28
, 10.4.4. Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden: .......................................................................... 28
10.5. Het secundair huwelijksstelsel: ................................................................................................. 28
10.5.1. Keuze: huwelijkscontract of wettelijk stelsel: ........................................................................... 28
10.5.2. Het wettelijk stelsel: Samenstelling van de vermogens: ........................................................... 28
10.5.3. Het wettelijk stelsel: schulden tijdens het huwelijk: ................................................................. 29
10.5.4. Oefening samenstelling huwelijksvermogen: ........................................................................... 29
10.5.5. Het huwelijkscontract: .............................................................................................................. 30
10.6. De echtscheiding: ...................................................................................................................... 30
10.6.1. Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT): ................................................................ 30
10.6.2. Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO):.............................................. 30
10.6.3. Alimentatieregeling ................................................................................................................... 30
10.7. Het wettelijk samenwonen: ...................................................................................................... 31
10.7.1. Wie kan wettelijk samenwonen?: ............................................................................................. 31
10.7.2. De vormvereisten: ..................................................................................................................... 31
10.7.3. Rechten en plichten:.................................................................................................................. 31
10.7.4. Verdeling van de goederen: ...................................................................................................... 31
10.7.5. Het einde van het wettelijk samenwonen: ............................................................................... 31
11. Algemene principes van de arbeidsovereenkomst: .......................................................................... 32
11.1. Wat is een arbeidsovereenkomst?: ........................................................................................... 32
11.2. Ontstaan en duur van arbeidsovereenkomsten:....................................................................... 32
11.3. Soorten arbeidsovereenkomsten: ............................................................................................. 32
11.3.1. Indeling volgens het verrichte werk: ......................................................................................... 32
11.3.2. Indeling volgens de duur van de overeenkomst: ...................................................................... 32
11.4. Verplichtingen van werkgever en werknemer: ......................................................................... 32
11.4.1. Gemeenschappelijke verplichtingen: ........................................................................................ 32
11.4.2. Verplichtingen van de werknemer: ........................................................................................... 32
11.4.3. Verplichtingen van de werkgever:............................................................................................. 33
12. Het proefbeding: ............................................................................................................................... 33
12.1. Wat is een proefbeding?: .......................................................................................................... 33
13. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst: ............................................................. 33
13.1. Wat houd schorsing in?: ............................................................................................................ 33
13.2. Oorzaken van de schorsing:....................................................................................................... 33
13.2.1. Overmacht: ................................................................................................................................ 33
13.2.2. Onvolledige arbeidsdag: ............................................................................................................ 33
13.2.3. Jaarlijkse vakantie:..................................................................................................................... 34
13.2.4. Sociale promotie en betaald educatief verlof: .......................................................................... 34
13.2.5. Voorlopig vrijheidsberoving: ..................................................................................................... 34
13.2.6. Kort verzuim / klein verlet: ........................................................................................................ 34
, 13.2.7. Feestdagen: ............................................................................................................................... 34
13.2.8. Arbeidsongeschiktheid: ............................................................................................................. 35
13.2.9. Moederschapsverlof:................................................................................................................. 35
14. Het einde van de arbeidsovereenkomst: .......................................................................................... 36
14.1. Door overlijden: ......................................................................................................................... 36
14.2. Einde wegens dringende reden: ................................................................................................ 36
14.3. Einde overeenkomst voor bepaalde duur of bepaald werk: ..................................................... 36
14.4. Einde overeenkomst voor onbepaalde duur: ............................................................................ 36
14.4.1. Algemene principes van opzegging: .......................................................................................... 36
14.5. Onderlinge overeenkomst: ........................................................................................................ 36
14.6. Bescherming tegen ontslag: ...................................................................................................... 36
15. Het niet-concurrentiebeding: ............................................................................................................ 37
16. Het loon: ............................................................................................................................................ 37
16.1. Hoe wordt het loon betaald?: ................................................................................................... 37
16.2. Loon in natura: .......................................................................................................................... 37
16.3. Inhoudingen op het loon: .......................................................................................................... 37
17. Verplichtingen van de werkgever bij de indiensttreding: ................................................................. 37
17.1. Verzekering tegen arbeidsongevallen: ...................................................................................... 37
17.2. Aansluiten bij de rijksdienst voor sociale zekerheid: ................................................................ 37
17.3. Aansluiten bij kinderbijslagfonds: ............................................................................................. 38
17.4. Aansluiten bij een kas voor jaarlijkse vakantie:......................................................................... 38
17.5. Onmiddellijke aangifte van tewerkstelling: ............................................................................... 38
17.6. Opmaken en overhandigen van het arbeidsreglement: ........................................................... 38
18. Sociale zekerheid van werknemers: .................................................................................................. 38
18.1. Doel van de sociale zekerheid: .................................................................................................. 38
18.2. Structuur van de RSZ: ................................................................................................................ 38
18.3. Hoeveel bedraagt de bijdrage?: ................................................................................................ 39
19. Het sociaal statuur der zelfstandigen: ............................................................................................... 39
19.1. Toepassingsgebied: ................................................................................................................... 39
19.2. Verplichtingen: .......................................................................................................................... 39
19.3. Bijdrageregeling:........................................................................................................................ 39
, • ROOD = MOGELIJKE EXAMENVRAAG
DEEL 1
INLEIDING TOT HET STAATSRECHT
1. Wat is recht?:
1.1. Definitie:
• Het geheel van regels die ontworpen zijn door de wetgevende macht met als doel de
orde te handhaven.
• Recht is een geheel van gedragsregels:
o Juridische regels schrijven een bepaald gedrag voor → Bevel of verbod
• Doel is de ordening van de maatschappij:
o Maatschappij laten functioneren zoals het hoort
• De rechtsregels worden gehandhaafd door het maatschappelijk gezag:
o Rechtsregels moeten uitvoeren (uitvoerende macht)
o Overtreding moeten sanctioneren (rechterlijke macht)
1.2. De bronnen van het Belgische recht:
1. De grondwet:
• Is de hoogste norm, bepaald de fundamentele regels
• Belgisch Staatsblad
• Wetten gaan uit van het federaal parlement (een wet geldt dus voor heel België)
2. De wetten en decreten:
• Decreten gaan uit van gemeenschappen en gewesten (bv. Vlaamse parlement) (een
decreet is enkel van toepassing in het gewest of gemeenschap)
• Staatsblad
• Omgevingsdecreet:
o Wanneer je (bv.) een vergunning nodig moet hebben voor een huis
3. Uitvoeringsbesluiten:
• Voeren wetten en decreten uit
• Vb. koninklijke besluiten, ministeriële besluiten, besluiten van de gewest- en
gemeenschapsregering
• Staatsblad
4. Rechtspraak:
• Geeft een oplossing voor een probleem tussen 2 of meer partijen
• Een rechter beslist iets en de persoon moet wat hem / haar is opgelegd doen
• Vb. 1 dag te laat leveren van keuken → schade vergoeding betalen
• Gespecialiseerde tijdschriften
, 2. Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling:
2.1. Inleiding:
• Verschillende bestuursniveaus:
o Supranationaal
o Nevengeschikt: federaal, gemeenschap en gewest
o Ondergeschikt: provinciaal en gemeentelijk
2.2. Het supranationaal beleidsniveau:
• Europese niveau
• Europees vlak moeten we rekening houden met verordeningen (Wet op Europees
niveau) en richtlijnen in verband met diverse domeinen.
• Bedoeling is te komen tot één gemeenschappelijk beleid binnen de Europese Unie.
• Vb. EU-Houtverordening → illegaal houtkap weren uit de EU
• Internationale verdragen (Rechten van de Mens)
2.3. Nevengeschikt beleidsniveau:
• Taalgebieden → Gemeenschappen en gewesten
• Federale (nationaal) niveau:
o Heeft Federale parlement samen met de Koning de bevoegdheid te beslissen via
wetten
o Sommige Walen willen meer bevoegdheid op federaal niveau
• Gemeenschapsniveau:
o De gemeenschappen zijn bevoegd voor enkele welbepaalde materies die met de
persoon en taal te maken hebben. (via decreten)
• Gewestniveau:
o De gewesten nemen voor territorium gebonden beleidsdomeinen beslissingen.
(via decreten en ordonnanties)
o Sommige / meeste Vlamingen willen meer bevoegdheden op gewesten niveau
▪ Vb. sociale zekerheid
2 voorbeelden kennen uit onderstaande tabel.
Federaal Gemeenschap Gewest
De grondwet Onderwijs Ruimtelijke ordening
Defensie Taalgebruik in wettelijke Waterbeleid
bedrijfsdocumenten
Sociale zekerheid Culturele aangelegenheden Milieu
2.3.1. 4 taalgebieden:
• Nederlandse taalgebied (= Vlaanderen)
• Franse taalgebied (= Wallonië)
• Tweetalige gebied (= Brussel hoofdstad)
• Duitse taalgebied
